|
|
Thiếu hụt protein khiến bạn thường xuyên mệt mỏi, suy nhược, thiếu động lực. Ảnh: Health. |
Protein là một trong những thành phần cấu tạo chính của cơ thể. Nó đóng vai trò quan trọng trong cấu trúc và chức năng của cơ bắp, da, enzyme và hormone. Protein là nền tảng của mọi tế bào trong cơ thể, từ cơ bắp đến não bộ. Khi thiếu hụt dưỡng chất này, cơ thể không chỉ mệt mỏi mà còn suy giảm miễn dịch, rối loạn chuyển hóa và nhiều hệ lụy âm thầm khác.
Protein quan trọng như thế nào?
Protein được cấu tạo từ các axit amin. Chúng là những khối xây dựng nên cơ bắp, hormone, enzyme và thậm chí cả các chất hóa học trong não. Nếu không có đủ protein, cơ thể sẽ khó duy trì các chức năng cơ bản.
Theo Healthline, protein đảm nhiệm các vai trò:
- Xây dựng và sửa chữa mô: từ cơ, da đến nội tạng
- Tăng cường miễn dịch: giúp cơ thể sản xuất kháng thể chống lại vi khuẩn, virus
- Điều hòa chuyển hóa: tham gia cấu tạo enzyme và hormone
- Hỗ trợ não bộ: cung cấp axit amin để tạo chất dẫn truyền thần kinh
Chia sẻ với India Times, tiến sĩ Pradyut Ranjan Bhuyan, chuyên gia tư vấn cấp cao khoa Thần kinh, Bệnh viện Manipal Bhubaneshwar (Ấn Độ), giải thích thiếu hụt protein không chỉ ảnh hưởng đến sự phát triển thể chất mà còn tác động trực tiếp và lâu dài đến cấu trúc và chức năng của não bộ. Điều này có nghĩa là protein không phải là thứ có thể tùy chọn. Nó rất cần thiết cho sự sống còn, sự phát triển và hoạt động hàng ngày.
Nguy cơ tiềm ẩn khi cơ thể thiếu protein
Cơ thể thiếu protein thường phát ra những tín hiệu trước khi vấn đề nghiêm trọng xuất hiện nhưng dễ bị bỏ qua. Não bộ là một trong những cơ quan tiêu thụ nhiều năng lượng nhất. Nó phụ thuộc rất nhiều vào axit amin để sản xuất chất dẫn truyền thần kinh.
Tiến sĩ Bhuyan cho biết: "Protein cung cấp các axit amin thiết yếu, quan trọng cho việc sản xuất các chất dẫn truyền thần kinh như dopamine, serotonin và norepinephrine". Những chất này kiểm soát tâm trạng, sự tập trung, giấc ngủ và trí nhớ. Khi lượng protein hấp thụ giảm, quá trình sản xuất các chất này cũng bị ảnh hưởng.
"Việc thiếu hụt protein trong các giai đoạn phát triển quan trọng có thể làm suy giảm sự hình thành khớp thần kinh, làm chậm quá trình myelin hóa và làm giảm tính dẻo dai của não bộ", chuyên gia này nói thêm. Nó đơn giản, não bộ sẽ học hỏi, thích nghi và phản ứng chậm hơn khi thiếu protein.
Một số triệu chứng ban đầu cảnh báo cơ thể thiếu hụt protein bao gồm:
- Cơ thể dễ mệt mỏi, suy nhược
- Tóc mỏng, dễ rụng
- Vết thương lâu lành
- Dễ bị nhiễm trùng hơn
- Suy giảm trí nhớ
- Thay đổi tâm trạng
- Thiếu động lực
- Luôn cảm thấy đói, thèm đồ ngọt
Nhưng sâu bên trong, tổn thương có thể nghiêm trọng hơn: Cơ bắp bắt đầu teo, hệ miễn dịch suy yếu, cơ thể chuyển sang chế độ tiết kiệm năng lượng, làm chậm nhiều quá trình. Trong trường hợp nghiêm trọng, đặc biệt là ở trẻ em, thiếu protein có thể dẫn đến chậm phát triển thể chất, trí tuệ và các vấn đề sức khỏe lâu dài.
 |
| Vết thương chậm lành, dễ bị nhiễm trùng cũng có thể là triệu chứng cảnh báo cơ thể thiếu hụt protein. Ảnh: Shutterstock. |
Cách cải thiện khả năng hấp thụ protein
Tiến sĩ Ramesh Patail, chuyên gia tư vấn khoa Thần kinh, Bệnh viện Manipal Hebbal, nhấn mạnh vấn đề không chỉ là lượng protein nạp vào, mà còn là khả năng hấp thu của cơ thể. Theo Healthline, người trưởng thành cần tối thiểu khoảng 0,8 g protein/kg cân nặng/ngày để duy trì sức khỏe cơ bản. Nhu cầu có thể cao hơn ở người vận động nhiều, người cao tuổi, phụ nữ mang thai.
Dưới đây là 6 cách giúp cải thiện sự hấp thụ protein của cơ thể:
- Ăn đa dạng nguồn protein: Thường xuyên bổ sung các thực phẩm như sữa chua, sữa bơ, trứng, cá, đậu. Sự đa dạng giúp cung cấp đầy đủ axit amin cần thiết. Ngay cả một khẩu phẩn mỗi ngày cũng có ích.
- Kết hợp với thực phẩm giàu vitamin B6: Tiến sĩ Bhuyan gợi ý kết hợp protein với các thực phẩm như chuối, rau bina, đậu gà. Vitamin B6 hỗ trợ cơ thể chuyển hóa protein hiệu quả hơn.
- Bổ sung trái cây chứa enzyme tiêu hóa như dứa, đu đủ. Những enzyme tự nhiên giúp phân giải protein tốt hơn và hỗ trợ quá trình tiêu hóa.
- Giữ hệ tiêu hóa khỏe mạnh: Hệ tiêu hóa cân bằng giúp cải thiện khả năng hấp thụ chất dinh dưỡng. Thực phẩm lên men như sữa chua có thể hỗ trợ điều này.
- Phân bổ protein đều trong các bữa ăn: Thay vì ăn dồn tất cả protein vào một bữa, nên chia đều vào các bữa ăn. Điều này giúp cơ thể sử dụng và hấp thu tốt hơn.
- Uống đủ nước: Nước đóng vai trò quan trọng trong việc tiêu hóa và vận chuyển chất dinh dưỡng. Thiếu nước có thể làm giảm hiệu quả hấp thu protein.
Trong nhiều năm hành nghề y và từng giữ chức trưởng khoa dinh dưỡng của một bệnh viện lớn, tác giả Hạ Manh đã điều trị hơn 10.000 ca bệnh liên quan đến chế độ ăn uống không lành mạnh. Cuốn sách "Ăn chuẩn ít bệnh" (tập 1) được viết ra từ những kinh nghiệm chuyên môn của vị bác sĩ này, nó sẽ mang đến cho người bệnh những kiến thức hữu ích về dinh dưỡng, để xây dựng chế độ ăn hợp lý.
