|
|
Du khách mặc trang phục truyền thống của người dân tộc Thái check-in dưới cây phượng tại đồi A1, tỉnh Điện Biên, tháng 5/2024. Ảnh: Việt Linh. |
Chiều 10/5, tổ hợp cáp treo kết hợp du lịch văn hóa lịch sử Điện Biên Phủ được động thổ tại xã Mường Phăng, tỉnh Điện Biên. Dự án nằm trong chuỗi hoạt động kỷ niệm 72 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ, có mức đầu tư giai đoạn đầu hơn 2.076 tỷ đồng.
Điểm nhấn là tuyến cáp treo một dây dài khoảng 5 km, kết nối ga đi từ khu di tích Bãi họp các quân binh chủng tuyên bố chiến thắng tới ga đến tại đỉnh Pú Tó Cọ - nơi từng là đài quan sát của Đại tướng Võ Nguyên Giáp trong Chiến dịch Điện Biên Phủ.
Kỳ vọng gì từ tuyến cáp treo?
Đỉnh Pú Tó Cọ cao khoảng 1.700 m, vốn là điểm đến quen thuộc với du khách yêu thiên nhiên và khám phá. Tuy nhiên, để tiếp cận khu vực đài quan sát lịch sử, du khách hiện phải trekking (đi bộ đường dài) gần 9 km đường rừng trong khoảng 3-4 giờ, vượt qua địa hình đồi núi hiểm trở.
Sau khi tuyến cáp treo đi vào hoạt động, thời gian di chuyển dự kiến rút ngắn xuống còn khoảng 15 phút. Từ đây, du khách có thể quan sát toàn cảnh lòng chảo Điện Biên từ trên cao và trải nghiệm không gian lịch sử theo hướng trực quan hơn.
 |
| Một góc phối cảnh công trình nhà ga trên đỉnh Pú Tó Cọ. Ảnh: Chủ đầu tư. |
Dự án xuất hiện trong bối cảnh Điện Biên đang tìm kiếm động lực tăng trưởng mới cho ngành du lịch sau sự bùng nổ hai năm trước. Năm 2024, Điện Biên đăng cai Năm Du lịch Quốc gia, gắn với kỷ niệm 70 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ, được xem là cú hích lớn đối với ngành du lịch địa phương.
Ông Lê Thành Đô, nguyên Chủ tịch UBND tỉnh Điện Biên, Trưởng Ban tổ chức Năm Du lịch quốc gia - Điện Biên 2024, nay là Chủ tịch HĐND tỉnh, cho biết qua 169 sự kiện được tổ chức trong năm 2024, địa phương lần đầu tiên thu hút khoảng 1,85 triệu lượt khách, tăng 1,85 lần so với năm 2023, đóng góp quan trọng vào phát triển kinh tế - xã hội địa phương.
Doanh thu đạt mức "chưa từng có" với 3.321 tỷ đồng, tăng 1,9 lần so với năm 2023. Số ngày lưu trú bình quân của du khách cũng được nâng lên khoảng 3 ngày, một tín hiệu cho thấy khả năng giữ chân khách đã được cải thiện.
Thời điểm đó, hình ảnh các lực lượng tham gia diễu binh, diễu hành vượt nắng thắng mưa, miệt mài tập luyện đã góp phần tạo nên thành công của Lễ kỷ niệm 70 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ. Cùng với sự đón tiếp chân tình của người dân địa phương dành cho nhân dân và du khách, Điện Biên để lại nhiều ấn tượng đẹp về một vùng đất ấm áp tình người.
    |
Đội hình dân công hỏa tuyến với 40 chiếc xe đạp thồ tái hiện lại đoàn quân vận tải của chiến dịch Điện Biên năm xưa, tại tỉnh Điện Biên, ngày 5/5/2024. Ảnh: Việt Linh. |
Tiềm năng
Đằng sau đà tăng trưởng vẫn là bài toán phát triển dài hạn của du lịch Điện Biên. Năm 2025, tỉnh đón khoảng 1,45 triệu lượt khách, doanh thu du lịch đạt 2.645 tỷ đồng. Con số này đặt ra câu hỏi với một địa danh lịch sử nổi tiếng, vì sao lượng khách vẫn thua xa các địa phương khác như Sa Pa (tỉnh Lào Cai), Hà Nội?
Giới chuyên môn cho rằng vấn đề không nằm ở tài nguyên, mà ở hạ tầng, sản phẩm và cơ chế chính sách. Trong bối cảnh đó, du lịch được xem là đòn bẩy có khả năng kích hoạt đồng thời việc làm, hạ tầng, văn hóa và nguồn thu ngân sách địa phương. Khi được đầu tư đúng hướng, những đặc thù của Điện Biên có thể chuyển hóa thành lợi thế cạnh tranh.
| LƯỢNG KHÁCH ĐẾN ĐIỆN BIÊN GIAI ĐOẠN 2018-2025 | |||||||||
| Nguồn: Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Điện Biên | |||||||||
| Nhãn | 2018 | 2019 | 2020 (Covid-19) | 2021 (Covid-19) | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 | |
| Lượt khách | Triệu lượt | 0.7 | 0.85 | 0 | 0 | 0.81 | 1 | 1.85 | 1.45 |
Điện Biên hiện sở hữu nhiều tiềm năng phát triển du lịch với địa hình đa dạng, hệ thống sông hồ, cảnh quan thiên nhiên phong phú cùng quần thể di tích lịch sử gắn với Chiến dịch Điện Biên Phủ.
Đây cũng là xứ sở của hoa ban, hoa anh đào; trong đó Lễ hội Hoa Ban được tổ chức thường niên vào trung tuần tháng 3 đã trở thành thương hiệu riêng của địa phương nhằm quảng bá hình ảnh vùng đất và con người Điện Biên tới du khách trong và ngoài nước.
Ngoài du lịch lịch sử, Điện Biên còn được đánh giá có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển du lịch cộng đồng theo hướng bền vững.
Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Phạm Văn Thủy cho rằng tỉnh sở hữu cảnh quan núi rừng Tây Bắc hùng vĩ, khí hậu trong lành, cánh đồng Mường Thanh rộng lớn cùng hệ thống suối khoáng, hang động và rừng nguyên sinh phong phú.
Nhiều bản làng tại Điện Biên vẫn giữ được cảnh quan nguyên sơ và bản sắc văn hóa đặc sắc như bản Ten, bản Phiêng Lơi, bản Na Sang. Cùng với đó là hệ thống di tích lịch sử như đồi A1, hầm chỉ huy của tướng De Castries, cầu Mường Thanh - những điểm đến thu hút lượng lớn du khách nhiều năm qua.
"Những nét văn hóa, lịch sử này, khi được bảo tồn và khai thác đúng cách, sẽ là nguồn tài nguyên vô giá cho phát triển du lịch cộng đồng bền vững", ông Phạm Văn Thủy nhận định.
    |
Du khách tham quan đồi A1, hầm chỉ huy của tướng De Castries, ngày 6/5/2024. Ảnh: Việt Linh. |
Tại các hội thảo chuyên đề, nhiều chuyên gia cho rằng Điện Biên cần chuyển từ tư duy "điểm tham quan" sang "hệ sinh thái trải nghiệm", trong đó cộng đồng địa phương phải trở thành chủ thể của hoạt động du lịch.
PGS.TS Phạm Hồng Long, Chủ tịch Hội đồng khoa học Khoa Du lịch học, Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn Hà Nội, cho rằng phát triển du lịch cộng đồng không chỉ dừng ở dịch vụ lưu trú hay ăn uống, mà cần gắn với trải nghiệm văn hóa bản địa.
Ông nhấn mạnh khai thác văn hóa không phải là "bán" văn hóa, mà là chia sẻ và lan tỏa giá trị. "Chủ thể của quá trình này phải là cộng đồng người dân. Khi người dân được trao quyền làm chủ và hưởng lợi xứng đáng, du lịch cộng đồng tại Điện Biên mới thực sự cất cánh", ông nói.
Bà Hà Thúy Mai, Viện Văn hóa và Phát triển, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, cho rằng người dân địa phương cần được tham gia trực tiếp vào hoạt động du lịch cộng đồng, trong khi xúc tiến quảng bá phải gắn với văn hóa bản địa.
Theo bà, địa phương cần xây dựng quy hoạch dài hạn nhằm bảo đảm tính nguyên gốc của văn hóa; khuyến khích phục dựng lễ hội, nhà truyền thống, làng nghề; đào tạo kỹ năng làm du lịch, vận hành homestay và quản lý dịch vụ cho người dân.
 |
| Vườn hoa anh đào tại hồ Pá Khoang, xã Mường Phăng, tỉnh Điện Biên. Ảnh: Liên Phạm. |
Thách thức
Theo Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Điện Biên Nguyễn Thị Thanh Chuyên, tỉnh hiện có 5 doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ lữ hành quốc tế và nội địa; hơn 250 cơ sở lưu trú và 8 điểm du lịch được công nhận, đáp ứng tốt nhu cầu của du khách trong mùa cao điểm và sự kiện lớn.
Tuy nhiên, bà Chuyên cũng thừa nhận du lịch cộng đồng và nhiều sản phẩm du lịch tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số vẫn chưa phát triển tương xứng với tiềm năng.
Hệ thống hạ tầng và cơ sở vật chất chưa hoàn chỉnh; sản phẩm du lịch còn thiếu tính đa dạng và hấp dẫn; nguồn nhân lực chưa đáp ứng yêu cầu phát triển.
 |
| Hai cây phượng nở đỏ rực tại đồi A1 thu hút hàng nghìn du khách đến tham quan, chụp ảnh trong dịp lễ kỷ niệm 70 năm chiến thắng Điện Biên Phủ, ngày 5/5/2024. Ảnh: Việt Linh. |
Điện Biên hiện đặt mục tiêu đón trên 1,6 triệu lượt khách, với doanh thu du lịch đạt trên 2.880 tỷ đồng trong năm nay. Để hiện thực hóa kế hoạch này, địa phương xác định một số nhiệm vụ trọng tâm:
- Đẩy mạnh chuyển đổi số trong xúc tiến quảng bá
- Đa dạng hóa sản phẩm du lịch
- Triển khai hiệu quả mô hình hợp tác công - tư trong quản lý, đầu tư và khai thác điểm đến
- Hoàn thành dự án du lịch thông minh
Theo Phó Cục trưởng Phạm Văn Thủy, để thu hút du khách đến với các điểm du lịch cộng đồng, Điện Biên cần bảo đảm đầy đủ dịch vụ thiết yếu như ăn uống, lưu trú, tham quan; lồng ghép giới thiệu làng nghề, sản phẩm OCOP và văn hóa đặc trưng của đồng bào Mông, Thái nhằm gia tăng trải nghiệm.
"Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam sẽ tiếp tục đồng hành cùng Điện Biên trong việc xây dựng chính sách, phát triển điểm đến và tổ chức sản phẩm du lịch thời gian tới", ông Thủy nhấn mạnh.
Học kỹ năng sống từ những cuốn cẩm nang sinh tồn
Sách “Cẩm nang sinh tồn”, “100 kỹ năng sinh tồn”, “Sống sót” là câu chuyện của những phượt thủ, nhà thám hiểm về cách thoát hiểm và sinh tồn.
