|
|
Bệnh suy mòn mạn tính đã được xác nhận tại 36 tiểu bang nước Mỹ. Ảnh: Texas Monthly. |
Dịch bệnh "hươu zombie", với tên gọi khoa học là suy mòn mạn tính (CWD), là căn bệnh ảnh hưởng đến não của loài hươu làm cho chúng mất đi chức năng hoạt động, cuối cùng dẫn đến tử vong.
Chuyện gì đang xảy ra?
Bộ trưởng Động vật hoang dã và Thủy sản Louisiana, Tyler Bosworth, đã ban hành Tuyên bố Tình trạng Khẩn cấp để đối phó với việc phát hiện bệnh "hươu zombie" tại quận Concordia vào tháng 12, mở rộng khu vực kiểm soát CWD của tiểu bang lên 6 quận.
Các quy định hạn chế việc dùng mồi nhử và cho hươu ăn sẽ có hiệu lực từ ngày 1/2 nhằm đối phó với việc phát hiện bệnh ở hươu tại giáo khu Concordia.
Tuyên bố được đưa ra sau khi một thợ săn tự nguyện mang con nai đực 3,5 tuổi đến lấy mẫu tại Khu Quản lý Động vật Hoang dã Richard K. Yancey. Phòng thí nghiệm Dịch vụ Thú y Quốc gia ở Ames, Iowa, đã xác nhận kết quả xét nghiệm dương tính CWD. Điều này đánh dấu trường hợp mắc bệnh "hươu zombie" đầu tiên được xác nhận tại Giáo xứ Concordia.
Căn bệnh này đã được phát hiện ở 36 tiểu bang của Mỹ. Louisiana trở thành tiểu bang thứ 29 phát hiện CWD khi trường hợp đầu tiên được xác nhận tại giáo xứ Tensas vào tháng 2/2022. Hiện tại, tiểu bang này có tổng cộng 49 trường hợp được xác nhận, bao gồm các trường hợp riêng lẻ ở cả hai giáo khu Catahoula và Concordia. Các trường hợp còn lại đều được tìm thấy ở giáo khu Tensas.
Dịch bệnh này không có dấu hiệu chậm lại ở Louisiana. Mỗi lần phát hiện ca bệnh mới đều dẫn đến việc mở rộng khu vực kiểm soát và siết chặt các quy định đối với thợ săn và chủ đất ở các vùng bị ảnh hưởng.
Bệnh "hươu zombie" là gì?
Bệnh suy mòn mạn tính (CWD) là bệnh thần kinh gây tử vong xảy ra ở các loài hươu nai ở Bắc Mỹ, bao gồm hươu đuôi trắng, hươu la, nai sừng tấm và nai sừng hươu. Kể từ khi được phát hiện vào năm 1967, CWD đã lan rộng về mặt địa lý và gia tăng tỷ lệ mắc bệnh tại địa phương. CWD có tính lây truyền; nó có thể lây lan tự do trong và giữa các quần thể hươu nai. Hiện tại chưa có phương pháp điều trị hoặc vaccine nào.
CWD là mối quan ngại lớn đối với các nhà quản lý động vật hoang dã. Bệnh này đã được báo cáo ở Mỹ, Canada, Na Uy, Phần Lan, Thụy Điển và Hàn Quốc. CWD không được biết là lây nhiễm sang gia súc hoặc con người. Cũng chưa biết liệu con người có thể bị nhiễm CWD hay không. Tuy nhiên, CWD có liên quan đến một bệnh prion khác ở động vật có thể lây nhiễm sang người. Vì vậy, nó được coi là nguy cơ tiềm tàng đối với con người.
Bệnh CWD lây truyền trực tiếp qua tiếp xúc giữa động vật với động vật, và gián tiếp qua tiếp xúc với các vật thể hoặc môi trường bị ô nhiễm bởi vật liệu truyền nhiễm (bao gồm nước bọt, nước tiểu, phân và xác động vật nhiễm CWD).
Theo CDC Mỹ, một số nghiên cứu trên khỉ cho thấy chúng có thể mắc bệnh CWD do ăn thịt hoặc mô não của hươu hoặc nai bị nhiễm bệnh. Những nghiên cứu này làm dấy lên lo ngại CWD cũng có thể gây nguy hiểm cho con người.
 |
| Nai, hươu nhiễm bệnh "hươu zombie" có các triệu chứng như đi lảo đảo, chảy nước dãi, giảm cân đáng kể. Ảnh: Hunter-ed. |
Nguyên nhân và dấu hiệu bệnh CWD
CWD là do loại protein bị gấp nếp sai gọi là prion gây ra. Tất cả loài động vật có vú đều sản sinh ra các prion bình thường được tế bào sử dụng, sau đó bị phân hủy và loại bỏ, hoặc tái chế, trong cơ thể. Khi các prion gây bệnh tiếp xúc với các prion bình thường, chúng khiến các prion này gấp nếp lại thành hình dạng bất thường của chính chúng. Các prion gây bệnh này không dễ bị phân hủy và có xu hướng tích tụ trong - và gây tổn thương - các mô bạch huyết và thần kinh, bao gồm cả não bộ.
CWD có thời gian ủ bệnh kéo dài, trung bình từ 18 đến 24 tháng kể từ khi nhiễm bệnh đến khi xuất hiện các triệu chứng rõ rệt. Trong khoảng thời gian này, động vật trông và hoạt động bình thường.
Dấu hiệu rõ ràng nhất của CWD là sụt cân tiến triển. Nhiều thay đổi về hành vi cũng đã được báo cáo, bao gồm giảm tương tác xã hội, mất nhận thức và không còn sợ con người. Động vật mắc bệnh cũng có thể uống nhiều nước hơn, đi tiểu nhiều hơn và tiết nước bọt quá mức.
Tất cả triệu chứng của bệnh CWD đều có thể do các nguyên nhân khác gây ra và dẫn đến chẩn đoán sai bệnh nếu động vật không được xét nghiệm CWD cụ thể.
Vì vậy, CDC Mỹ và Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) khuyến cáo không nên ăn thịt hươu được xác định là nhiễm CWD. Bất kỳ ai đi săn ở những khu vực phát hiện hươu bị nhiễm CWD nên cho kiểm tra hươu trước khi ăn.
Làm thế nào để xua tan cơn giận dữ hay nỗi sợ hãi? Điều gì ảnh hưởng đến giấc ngủ hay nên đi ngủ vào thời gian nào? Nhằm nghiên cứu và đưa ra những chỉ dẫn cụ thể cho bạn đọc, Tri thức trực tuyến giới thiệu cuốn Yang sheng: Chữa lành cơ thể, làm đẹp tâm hồn của tác giả Katie Brindle. Cuốn sách hướng dẫn bạn đọc những kỹ thuật để khai thác hiệu quả việc sử dụng hơi thở cũng như nụ cười, chiếc lược, lòng bàn chân… để thư giãn và tự chữa lành những tổn thương trong cơ thể về mặt thể chất lẫn tinh thần.
