Rau cải bẹ xanh vốn được coi là nguồn "dưỡng chất" nhờ hàm lượng cao vitamin K, hợp chất lưu huỳnh và các chất chống oxy hóa mạnh mẽ.
Tuy nhiên, dưới góc độ y khoa, loại rau có vị cay nồng đặc trưng này không phải là sự lựa chọn an toàn tuyệt đối cho mọi người do chứa lượng oxalate và hợp chất lưu huỳnh đáng kể. Đặc biệt, đối với 5 nhóm đối tượng dưới đây, việc tiêu thụ cải bẹ xanh không đúng cách có thể biến thực phẩm này gây hại cho sức khỏe.
5 nhóm người "đại kỵ" với rau cải bẹ xanh
Người đang sử dụng thuốc chống đông máu
Đây là nhóm đối tượng quan trọng nhất cần phải tránh xa hoặc kiểm soát cực kỳ nghiêm ngặt lượng rau cải bẹ xanh nạp vào. Rau cải bẹ xanh là một trong những thực phẩm giàu vitamin K nhất. Vitamin K đóng vai trò chủ chốt trong quá trình đông máu tự nhiên.
Các loại thuốc chống đông máu (như Warfarin) hoạt động bằng cách ức chế vitamin K để ngăn hình thành huyết khối. Việc ăn nhiều cải bẹ xanh sẽ làm "vô hiệu hóa" tác dụng của thuốc, dẫn đến nguy cơ hình thành cục máu đông, đột quỵ hoặc nhồi máu cơ tim.
Người mắc bệnh sỏi thận
Nếu có tiền sử sỏi thận, đặc biệt là sỏi canxi oxalate, hãy cân nhắc trước khi thêm rau cải bẹ xanh vào thực đơn. Giống như nhiều loại rau họ cải, cải bẹ xanh chứa một lượng đáng kể axit oxalic (oxalate). Khi vào cơ thể, oxalate kết hợp với canxi tạo thành các tinh thể không tan, lắng đọng tại thận và bàng quang, làm kích thước sỏi tăng nhanh hoặc gây ra những cơn đau quặn thận dữ dội.
Người bị suy thận hoặc có vấn đề về đào thải kali
Mặc dù rau cải bẹ xanh hỗ trợ đào thải axit uric cho người bệnh gout nhưng với người suy thận nặng, nó lại là gánh nặng. Hàm lượng kali trong rau cải khá cao. Khi thận bị suy yếu, khả năng lọc và đào thải kali dư thừa kém đi. Khi nồng độ kali trong máu tăng cao có thể gây loạn nhịp tim, khó thở, thậm chí là ngừng tim đột ngột.
Người bị bướu cổ hoặc rối loạn tuyến giáp
Cải bẹ xanh chứa một hợp chất tên là Goitrogens - hoạt chất có khả năng cản trở sự hấp thụ i-ốt của tuyến giáp. Thiếu i-ốt khiến tuyến giáp phải hoạt động quá mức để sản xuất hormone, dẫn đến sưng to (bướu cổ) hoặc làm trầm trọng thêm tình trạng suy giáp. Nếu bạn vẫn muốn ăn, hãy đảm bảo rau đã được nấu chín kỹ để giảm thiểu hàm lượng Goitrogens.
Người có hệ tiêu hóa yếu, hay bị đầy hơi
Rau cải bẹ xanh chứa nhiều chất xơ hòa tan và các hợp chất lưu huỳnh đặc trưng. Các hợp chất này khi bị vi khuẩn đường ruột phân hủy sẽ tạo ra khí hydro sulfide. Vì vậy, đối với những người bị hội chứng ruột kích thích hoặc viêm đại tràng, ăn cải bẹ xanh dễ gây ra tình trạng đầy hơi, chướng bụng và đi ngoài phân sống.
 |
| Rau cải bẹ xanh tốt nhưng tiêu thụ không đúng cách có thể gây hại cho sức khỏe. |
Những sai lầm nguy hiểm khi chế biến cải bẹ xanh
Không chỉ nhóm người bệnh, ngay cả người khỏe mạnh cũng có thể bị ảnh hưởng chế biến sai cách:
Ăn rau cải muối xổi (muối chưa kỹ): Rau cải muối lúc còn xanh chứa hàm lượng nitrat rất cao. Dưới tác động của vi khuẩn, nitrat chuyển thành nitrit – một chất có nguy cơ gây ung thư cực cao. Hãy đợi dưa cải ngả vàng hoàn toàn mới ăn.
Ăn sống khi chưa rửa sạch: Cải bẹ xanh thường được bón bằng phân hữu cơ hoặc thuốc bảo vệ thực vật. Ăn sống không qua sát khuẩn kỹ dễ dẫn đến nhiễm giun sán và ngộ độc thực phẩm.
Ăn rau cải bẹ xanh thế nào cho đúng?
Để tận dụng tối đa lợi ích mà vẫn an toàn, hãy tuân thủ quy tắc sau:
Nấu chín thay vì ăn sống: Nhiệt độ giúp phân hủy một phần oxalate và goitrogens, giúp rau an toàn hơn cho người bị sỏi thận và tuyến giáp.
Kiểm soát khẩu phần: Một người trưởng thành khỏe mạnh chỉ nên ăn cải bẹ xanh 2-3 lần/tuần.
Lắng nghe cơ thể: Nếu sau khi ăn bạn cảm thấy đầy bụng hoặc nhức mỏi khớp (với người sỏi thận), hãy dừng lại và kiểm tra sức khỏe.
Hiểu rõ cơ thể mình và những đặc tính của rau cải bẹ xanh sẽ giúp bạn xây dựng một thực đơn khoa học. Nếu thuộc nhóm đối tượng cần tránh, hãy thay thế bằng các loại rau lá xanh khác có hàm lượng oxalate thấp hơn như rau cải chíp hoặc rau xà lách.
Tò mò về nghề y, về một nghề nghiệp luôn có tác động đến cuộc đời bạn nhưng luôn đầy những thông tin kỹ thuật khó hiểu? Đây là một số giới thiệu của mục Sức khỏe dành cho bạn:
Ký túc xá - Cá tốc ký: Cuốn sách kể về đời sống của sinh viên Đại học Y Hà Nội, chủ yếu xoay quanh đời sống ký túc xá, nơi tác giả đã trải qua tuổi trẻ cùng 10 thành viên khác trong phòng 110 E2.
Chạy trời không khỏi đau: Tập hợp các ghi chép của tác giả Adam Kay trong 6 năm hành nghề y từ 2004 đến 2010, cuốn sách là bản báo cáo không khoan nhượng về công việc của đội ngũ y tế của Vương quốc Anh đang làm việc ngày đêm nhưng chưa được nhìn nhận và tôn trọng đúng mức.
