Đề xuất tăng lương cơ sở lên 2,65-2,7 triệu đồng/tháng

Sáng 21/4, thảo luận về tình hình kinh tế - xã hội tại Quốc hội, đại biểu Thạch Phước Bình (đoàn Vĩnh Long) dành thời gian phân tích sâu về chính sách tiền lương, trong đó nhấn mạnh việc điều chỉnh lương cơ sở không chỉ mang ý nghĩa kỹ thuật mà ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống, động lực làm việc cũng như chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức.

Đại biểu Thạch Phước Bình, Phó đoàn đại biểu tỉnh Vĩnh Long.

Theo đại biểu, những năm gần đây, lương cơ sở liên tục được điều chỉnh theo hướng tăng dần, từ mức 1,49 triệu đồng lên 1,8 triệu đồng, rồi 2,34 triệu đồng/tháng. Dự kiến từ ngày 1/7/2026, con số này sẽ tiếp tục được nâng lên 2,53 triệu đồng/tháng.

Tuy nhiên, ông Bình cho rằng vấn đề hiện nay không còn nằm ở việc có tăng lương hay không, mà là mức tăng bao nhiêu để vừa đảm bảo đời sống cho người lao động, vừa phù hợp với khả năng chi trả của ngân sách và tạo động lực cho khu vực công.

Phân tích cụ thể, đại biểu cho rằng mức dự kiến 2,53 triệu đồng/tháng là hợp lý nếu xét trên mặt kỹ thuật. So với mức 2,34 triệu đồng hiện hành, mức tăng khoảng 8,12%, cao hơn tốc độ lạm phát bình quân năm 2025 (3,63%) cũng như chỉ số giá tiêu dùng (CPI) quý I/2026 (3,51%).

Bên cạnh đó, mức tăng này cũng tương đối tiệm cận với nhịp điều chỉnh lương tối thiểu vùng trong khu vực doanh nghiệp, dự kiến khoảng 7,2% trong năm 2026.

Tuy vậy, theo đại biểu Thạch Phước Bình, những con số này mới phản ánh được sự ổn định về mặt danh nghĩa, chưa đủ để tạo ra thay đổi rõ rệt trong đời sống.

Thực tế, khoảng cách giữa thu nhập và chi phí sinh hoạt vẫn là vấn đề đáng lo ngại, nhất là đối với nhóm công chức mới vào nghề, người không có nguồn thu nhập bổ sung hoặc đang làm việc tại các đô thị lớn.

Đại biểu dẫn chứng, với hệ số lương 1,86, một công chức mới nhận khoảng 4,7 triệu đồng mỗi tháng trước khi trừ các khoản bảo hiểm, trong khi chi phí sinh hoạt tối thiểu phổ biến đã ở mức 6-7 triệu đồng/tháng.

Khoảng chênh lệch này khiến nhiều người không thể tự trang trải cuộc sống bằng tiền lương, buộc phải dựa vào các nguồn thu khác.

"Hệ quả là người lao động khó sống độc lập bằng lương, phải phụ thuộc vào nguồn thu nhập bổ sung, giảm động lực và chất lượng cuộc sống. Do đó, mức 2,53 triệu đồng chỉ đạt mục tiêu ổn định, chưa đạt mục tiêu bảo đảm đời sống", đại biểu Thạch Phước Bình nêu.

Ngoài ra, áp lực chi tiêu của các hộ gia đình công chức, viên chức cũng gia tăng khi nhiều nhóm hàng hóa, dịch vụ thiết yếu tăng giá nhanh hơn mức CPI chung.

Các khoản chi cho nhà ở, điện nước, vật liệu xây dựng hay y tế đều là những chi phí khó cắt giảm. Vì vậy, dù lương có tăng, cảm nhận thực tế của nhiều người vẫn chỉ dừng ở mức cải thiện phần nào, chưa tạo được sự yên tâm lâu dài.

Từ những phân tích trên, đại biểu Thạch Phước Bình đề xuất nâng mức lương cơ sở lên khoảng 2,65-2,7 triệu đồng/tháng. Theo ông, đây là mức điều chỉnh đủ lớn để tạo ra thay đổi rõ rệt đối với nhóm thu nhập thấp, đồng thời góp phần thu hẹp khoảng cách với lương tối thiểu của khu vực doanh nghiệp.

Theo đại biểu, về mặt cân đối ngân sách, mức 2,65 - 2,7 triệu đồng/tháng có ưu điểm không tạo áp lực quá lớn lên ngân sách Nhà nước, có thể thực hiện nếu đi kèm tinh giản biên chế, cơ cấu lại chi tiêu công, giảm các khoản chi kém hiệu quả. Và điểm mấu chốt là đạt được sự cân bằng giữa khả năng chi trả và yêu cầu cải thiện đời sống.

“Mức tăng 2,65 đến 2,7 triệu đồng/tháng là phương án tối ưu, để vừa đảm bảo tính khả thi, vừa tạo được bước cải thiện thực chất. Đồng thời mở đường cho các bước cải cách sâu hơn trong thời gian tới”, đại biểu Thạch Phước Bình nêu quan điểm.