Đề xuất 'ngược đời' của Trung Quốc

Trung Quốc khuyến khích sinh viên thất nghiệp theo học trường nghề để mở rộng cơ hội việc làm.

Trong kế hoạch mới công bố, Bộ Nhân lực và An sinh Xã hội Trung Quốc đặt mục tiêu nâng cao kỹ năng cho một triệu lao động trẻ trong năm nay, tập trung vào các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo (AI), robot, sản xuất tiên tiến, kinh tế tầm thấp và xe năng lượng mới. Chính quyền địa phương cũng được khuyến khích mở các lớp kỹ thuật dành riêng cho sinh viên tốt nghiệp đại học để đáp ứng nhu cầu nhân lực của doanh nghiệp.

Tại Bắc Kinh, 6 chương trình đào tạo toàn thời gian dành cho cử nhân dự kiến được triển khai ngay trong năm nay tại các trường nghề, kết hợp một năm học lý thuyết và một năm thực tập, theo SCMP.

Tuy nhiên, chính sách này nhanh chóng vấp phải phản ứng trái chiều trên mạng xã hội Trung Quốc. Nhiều người trẻ cho rằng việc khuyến khích cử nhân quay lại trường nghề đã phản ánh sự bế tắc của thị trường lao động. Đồng thời, điều này cũng làm dấy lên nghi ngờ về giá trị của hệ thống giáo dục đại học - điều vốn được xem là con đường quan trọng để thăng tiến xã hội.

“Tôi không nói nên lời. Tôi đã đi từ trường nghề lên đại học rồi học tiếp thạc sĩ, chỉ để rồi được bảo quay lại học trường kỹ thuật”, một người chia sẻ trên nền tảng Xiaohongshu.

Một số ý kiến khác cho rằng nếu cuối cùng vẫn phải học nghề để tìm việc, nhiều người trẻ có thể chọn bỏ qua đại học ngay từ đầu để tiết kiệm thời gian và chi phí.

Làn sóng tranh cãi xuất hiện trong bối cảnh tỷ lệ thất nghiệp thanh niên tại Trung Quốc tiếp tục ở mức cao sau đại dịch Covid-19. Theo số liệu chính thức, hơn 1/6 người từ 16-24 tuổi, không bao gồm sinh viên, rơi vào tình trạng thất nghiệp trong tháng 3 năm nay.

Sự suy giảm kinh tế khiến nhiều doanh nghiệp thuộc nhóm ngành nghề văn phòng cắt giảm tuyển dụng, buộc không ít sinh viên phải học tiếp cao học để trì hoãn gia nhập thị trường lao động hoặc chuyển sang làm việc tự do, công việc ngắn hạn.

Áp lực tìm việc được dự báo sẽ gia tăng khi khoảng 12,7 triệu sinh viên tốt nghiệp dự kiến gia nhập thị trường lao động Trung Quốc trong mùa hè năm nay, đạt mức cao kỷ lục từ trước tới nay.

Dù vậy, không phải tất cả người trẻ tại Trung Quốc đều phản đối xu hướng quay lại học nghề. Trước lời kêu gọi của cơ quan chức năng, Melos Zhou, tốt nghiệp cử nhân kinh tế năm 2023, đã đăng ký theo học chương trình robot công nghiệp kéo dài một năm tại một trường nghề ở tỉnh Quảng Châu. Trước đó, Zhou có một thời gian làm việc trong lĩnh vực marketing.

Zhou cho rằng việc học nghề có thể trở thành khoản đầu tư đáng giá nếu xuất phát từ đam mê cá nhân thay vì chỉ nhằm tìm kiếm việc làm. Tuy nhiên, anh cũng thừa nhận bằng cấp của trường nghề hiện vẫn chưa được nhiều doanh nghiệp lớn đánh giá cao.

“Có lẽ điều quan trọng với tôi lúc này là hoàn thành chương trình trước, rồi mới nhìn lại con đường mình đã chọn”, Zhou chia sẻ, đồng thời cho biết các chương trình đào tạo này vẫn trong giai đoạn đầu phát triển nên cần thêm thời gian để kiểm chứng hiệu quả thực tế.