Đề nghị án tử hình ở Hàn Quốc lại 'nóng' trở lại

Cựu Tổng thống Hàn Quốc Yoon Suk Yeol. Ảnh: Reuters.

Hàn Quốc đã gần 30 năm không thi hành án tử hình, nhưng hình phạt cao nhất này vẫn tồn tại trong luật. Nay, vấn đề ấy một lần nữa trở thành tâm điểm khi công tố viên đề nghị tử hình cựu Tổng thống Yoon Suk Yeol với cáo buộc nổi loạn liên quan đến quyết định ban bố thiết quân luật hồi tháng 12/2024 - biến cố từng đẩy đất nước vào nhiều tháng bất ổn chính trị. Tòa án Trung tâm Seoul dự kiến ra phán quyết trong tuần này, theo CNA.

Dù các tòa án Hàn Quốc vẫn tuyên án tử, nước này không thực hiện vụ xử tử nào kể từ năm 1997. Hiện có khoảng 57 phạm nhân đang chờ thi hành án, tạo nên một thực trạng đặc biệt: án tử tồn tại trên giấy tờ nhưng bị “đóng băng” trong thực tế.

Sự kiện liên quan đến ông Yoon khiến xã hội Hàn Quốc phải đối diện câu hỏi cũ nhưng chưa bao giờ có lời giải dứt khoát: nên khôi phục thi hành án tử hay chính thức bãi bỏ?

Cuộc tranh luận không chỉ xoay quanh chính trị hiện tại mà còn gợi lại những ký ức đau đớn trong quá khứ. Trường hợp của ông Park Gi-rae là một ví dụ điển hình. Bị kết án tử hình vào thập niên 1970 với cáo buộc chống nhà nước dưới thời cựu Tổng thống Park Chung-hee, ông đã phải ngồi tù 17 năm trước khi được trả tự do.

Năm 2023, tòa án tuyên ông vô tội, xác định lời thú tội trước đó bị ép cung bằng tra tấn.

Con trai ông, Park Chang-seon, kể rằng gia đình ông sống trong kỳ thị suốt nhiều năm. “Mỗi lần thăm nuôi cha giống như đi dự một đám tang. Chúng tôi không biết khi nào bản án sẽ được thi hành”, ông nói.

Dù gia đình được bồi thường hơn 1,3 tỷ won sau khi minh oan, hai người khác trong cùng vụ án đã bị xử tử - một mất mát không thể đảo ngược.

Những câu chuyện như vậy khiến nhiều người lo ngại rằng nếu một bản án oan dẫn đến thi hành án tử, sai lầm ấy sẽ không bao giờ có cơ hội sửa chữa.

Dư luận Hàn Quốc hiện vẫn phân hóa rõ rệt. Một bộ phận cho rằng trước những tội ác nghiêm trọng và bạo lực ngày càng tàn khốc, cần duy trì án tử như biện pháp răn đe mạnh mẽ. Các khảo sát gần đây cho thấy hơn 60% người dân ủng hộ hình phạt này.

Tuy nhiên, giới học giả pháp lý cho rằng sự “lệch pha” giữa luật và thực tế cần được giải quyết minh bạch. Theo một số chuyên gia, Hàn Quốc chỉ có hai lựa chọn rõ ràng: hoặc nối lại việc thi hành án tử, hoặc sửa luật để chính thức bãi bỏ, có thể thay thế bằng tù chung thân không ân xá.