Đây là chia sẻ của Vụ trưởng Vụ Thanh toán (Ngân hàng Nhà nước) Phạm Anh Tuấn tại buổi họp báo công bố Ngày Thanh toán Số Việt Nam 2026 do báo Tiền Phong phối hợp với CTCP Thanh toán Quốc gia Việt Nam (Napas) tổ chức ngày 8/10.
Bài toán bảo mật dữ liệu sinh trắc học
Theo ông Tuấn, việc cân bằng giữa tiện lợi, bảo mật và quyền riêng tư là một bài toán đánh đổi điển hình của kỷ nguyên số. Khi ngân hàng tăng cường xác thực sinh trắc học để nâng cao an toàn, yêu cầu quản trị và bảo vệ dữ liệu cũng phức tạp hơn.
Quan điểm của NHNN là dữ liệu sinh trắc học phải được coi là dữ liệu nhân thân đặc biệt nhạy cảm và được bảo vệ ở mức an ninh cao nhất. "Chúng tôi tiếp cận theo nguyên tắc: phòng ngừa trước, phát hiện sớm, phản ứng nhanh", ông Tuấn nói.
Theo đó, các tổ chức tín dụng không lưu trữ dữ liệu sinh trắc học gốc của khách hàng dưới dạng hình ảnh hay vân tay thô. Thay vào đó, dữ liệu phải được mã hóa thành các chuỗi ký tự theo tiêu chuẩn quốc tế.
NHNN cũng đang phối hợp với Bộ Công an triển khai Đề án 06, từng bước kết nối hệ thống ngân hàng với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Việc đối chiếu thông tin được thực hiện trực tiếp qua hệ thống của Bộ Công an, ngân hàng chỉ nhận kết quả "trùng khớp" hoặc "không trùng khớp" mà không phải tự thu thập, lưu trữ lượng lớn dữ liệu nhân thân.
Theo ông Tuấn, cách làm này vừa hỗ trợ xác thực khách hàng, vừa hạn chế nguy cơ dữ liệu nhạy cảm bị thu thập, lưu trữ không cần thiết.
Tuy vậy, an toàn thanh toán số không chỉ phụ thuộc vào ngân hàng hay cơ quan quản lý. Người dùng cũng là một mắt xích quan trọng, nhất là khi phần lớn giao dịch hiện được thực hiện trên điện thoại và thiết bị cá nhân. NHNN khuyến cáo người dân không chia sẻ thông tin cá nhân, không cài đặt ứng dụng không rõ nguồn gốc, đặc biệt là ứng dụng yêu cầu quyền truy cập camera, micro hoặc dữ liệu trên thiết bị.
"Điểm cuối", tức điện thoại và thiết bị người dùng sử dụng hàng ngày, vì thế trở thành lớp bảo vệ quan trọng trong phòng ngừa gian lận. Chỉ cần mắt xích này bị xâm nhập, các lớp bảo mật phía ngân hàng cũng có thể đứng trước rủi ro.
Khách Việt Nam có thể quét QR ở Bangkok, Seoul
Theo Vụ trưởng Vụ Thanh toán, đưa thanh toán số đến vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo là nhiệm vụ trọng tâm của Chiến lược Tài chính toàn diện Quốc gia giai đoạn 2026-2030.
Thời gian tới, cần tập trung mở rộng các điểm thanh toán bằng mã QR, điện thoại di động, tiền di động tại chợ dân sinh và những khu vực còn hạn chế về hạ tầng tài chính. Đáng chú ý, các điểm bán hàng không nhất thiết phải đầu tư hệ thống chấp nhận thanh toán phức tạp vẫn có thể tham gia hệ sinh thái này.
Song song với mở rộng mạng lưới, cơ quan quản lý yêu cầu tăng cường thẩm định, giám sát và phát hiện sớm các điểm chấp nhận thanh toán có dấu hiệu bất thường hoặc có nguy cơ bị lợi dụng cho gian lận.
 |
| Vụ trưởng Vụ Thanh toán (Ngân hàng Nhà nước) Phạm Anh Tuấn chia sẻ tại sự kiện. Ảnh: BTC. |
Ông Tuấn cho rằng khi người dân ở nông thôn, vùng sâu, vùng xa và hải đảo hình thành thói quen thanh toán số, đây sẽ là bước đệm để họ tiếp cận các dịch vụ tài chính cao hơn như tiết kiệm, tín dụng, góp phần hiện thực hóa mục tiêu tài chính toàn diện quốc gia.
Không chỉ mở rộng trong nước, thanh toán số của Việt Nam cũng từng bước kết nối với hệ thống thanh toán của các nước trong khu vực và châu Á. Ông Nguyễn Quang Minh, Tổng giám đốc NAPAS, cho biết dưới sự chỉ đạo của NHNN, đơn vị này những năm qua đã tăng cường hợp tác quốc tế để triển khai thanh toán xuyên biên giới qua mã QR.
Đến nay, NAPAS đã hoàn tất kết nối thanh toán với 6 quốc gia gồm Thái Lan, Lào, Campuchia, Trung Quốc, Singapore và Hàn Quốc. Với Thái Lan, Lào, Campuchia, Singapore và Trung Quốc, kết nối đã hoàn tất hai chiều: người Việt có thể dùng các ứng dụng thanh toán quen thuộc để quét mã QR khi ra nước ngoài, và du khách quốc tế cũng có thể làm tương tự khi đến Việt Nam.
Với Hàn Quốc, NAPAS đã hoàn tất chiều thanh toán của du khách quốc tế tại Việt Nam và dự kiến sớm hoàn thành chiều ngược lại. NAPAS cũng đang triển khai kết nối với Đài Loan (Trung Quốc), Ấn Độ và mở rộng chiều thanh toán còn lại với các thị trường đã kết nối.
Kết quả bước đầu khá ấn tượng. Tại ba thị trường Thái Lan, Lào và Campuchia, số lượng và giá trị giao dịch của du khách ba nước thanh toán qua QR xuyên biên giới tại Việt Nam tăng 11 lần so với cùng kỳ năm 2025. Ở chiều ngược lại, số lượng giao dịch của người Việt tại ba quốc gia này tăng 5 lần, giá trị giao dịch tăng 4 lần.
Ngày Thẻ Việt Nam thành Ngày Thanh toán Số
Sau 5 mùa tổ chức, chương trình chính thức đổi tên từ Ngày Thẻ Việt Nam thành Ngày Thanh toán Số Việt Nam kể từ năm nay.
 |
| Các hoạt động nằm trong Ngày Thanh toán Số Việt Nam 2026. Ảnh: BTC. |
Ông Phùng Công Sưởng, Tổng biên tập Báo Tiền Phong, Trưởng ban tổ chức, cho biết đây không đơn thuần là thay đổi tên gọi mà phản ánh bước chuyển của chính thị trường thanh toán.
Theo ông, trong 5 năm qua, Ngày Thẻ Việt Nam đã trở thành chương trình có sức lan tỏa. Tuy nhiên, công nghệ phát triển rất nhanh khiến hệ sinh thái thanh toán vượt xa phạm vi của chiếc thẻ vật lý.
Người dân nay có thể thanh toán bằng mã QR, điện thoại di động, Mobile Banking, ví điện tử, thanh toán không tiếp xúc, sinh trắc học và nhiều phương thức số khác, nên tên gọi cũ không còn phản ánh đầy đủ diện mạo và xu hướng của thị trường.
Đồng tình với điều này, ông Phạm Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Thanh toán (NHNN), nhận định thị trường đang chuyển từ giai đoạn thúc đẩy thay đổi thói quen sang giai đoạn tối ưu trải nghiệm và phát triển bền vững. Khi quy mô giao dịch tăng, yêu cầu về an toàn, bảo mật càng trở thành vấn đề trọng tâm.
Mục tiêu của NHNN là xây dựng hệ sinh thái thanh toán số hiện đại, an toàn và bao trùm, để người dân và doanh nghiệp tiếp cận dịch vụ ngân hàng, tài chính thuận tiện hơn mà không bị bỏ lại phía sau.
Đáng chú ý, trong khuôn khổ chương trình năm nay, các hội thảo trao đổi cũng sẽ tập trung vào những vấn đề như kết nối thanh toán với các lĩnh vực thiết yếu, thanh toán xuyên biên giới, nhận diện giao dịch bất thường, phòng chống gian lận và bảo vệ người dùng.
Tri Thức - Znews giới thiệu độc giả Tủ sách kiến thức kinh tế với đa dạng cuốn sách, câu chuyện trong lĩnh vực kinh doanh, kinh tế. Là nguồn tư liệu cho những người quan tâm và muốn nâng cao kiến thức trong lĩnh vực kinh tế. Những cuốn sách, câu chuyện trong Tủ sách không chỉ đơn thuần là những tác phẩm của tri thức mà còn chứa đựng bí quyết, kinh nghiệm quý báu từ các tác giả, nhà quản lý có uy tín và kinh nghiệm lâu năm trong ngành.
Đọc sách không chỉ giúp người đọc tiếp cận những kiến thức mới mà còn giúp mở rộng tầm nhìn và phát triển bản thân. Tủ sách kiến thức kinh tế mong muốn lan tỏa tri thức trong lĩnh vực kinh doanh, đồng thời phát triển văn hóa đọc cho người Việt.
