 |
| Dầu thô nhỏ giọt từ một van tại giếng dầu do công ty dầu khí quốc doanh của Venezuela PDVSA vận hành ở vành đai dầu mỏ Orinoco, gần Morichal, bang Monagas. Ảnh: Reuters. |
Theo tờ New York Times, thị trường dầu mỏ toàn cầu vẫn tương đối bình lặng kể từ khi Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro bị các lực lượng Mỹ bắt giữ ngày 3/1, phản ánh việc vai trò của quốc gia này với tư cách một cường quốc năng lượng đã suy giảm đáng kể trong những năm gần đây.
Theo các nhà phân tích, mặc dù sở hữu trữ lượng dầu lớn nhất thế giới, ảnh hưởng của dầu mỏ Venezuela không lớn do nước này đang chịu bất ổn chính trị, khủng hoảng kinh tế kéo dài và các biện pháp trừng phạt nặng nề do Mỹ áp đặt. Tuy nhiên, về dài hạn và trong những điều kiện phù hợp, Venezuela vẫn có thể thu hút đầu tư và một lần nữa trở thành nhân tố quan trọng trên thị trường dầu mỏ.
Do Venezuela có khả năng sản xuất lượng lớn dầu siêu nặng, chỉ cần ngành dầu khí nước này phục hồi ở mức khiêm tốn cũng đủ để làm xáo trộn thị trường dầu tại Mỹ và nhiều nơi khác, trong đó có khả năng kéo giá xăng giảm xuống.
“Điều đó hoàn toàn có thể tạo ra khác biệt” - ông Debnil Chowdhury, Giám đốc mảng lọc – phân phối khu vực châu Mỹ và châu Âu của S&P Global Energy, nhận định.
Thế giới có cần thêm dầu hay không?
Hiện tại, thị trường đang trả lời là “không”.
Sản lượng dầu của Venezuela – ước tính đạt khoảng 820.000 thùng/ngày vào tháng 11 – thậm chí có thể còn giảm thêm trong ngắn hạn do Mỹ áp đặt phong tỏa. Dù vậy, giá dầu Brent, chuẩn tham chiếu quốc tế, vẫn duy trì quanh mức 61 USD/thùng.
Thực tế, nhiều nhà phân tích cho rằng thị trường dầu mỏ có khả năng dư cung trong những tháng đầu năm, bất chấp những gì xảy ra tại Venezuela. Nếu nguồn dầu bổ sung được bơm ra thị trường, giá có thể giảm xuống khoảng 50 USD/thùng. Ở mức giá này, biên lợi nhuận của ngành trở nên rất mỏng, khiến nhiều công ty dầu khí ngần ngại mở rộng khai thác.
Venezuela có thể tăng sản lượng nhanh đến mức nào?
Nếu chính quyền Tổng thống Donald Trump quyết định nới lỏng sức ép đối với Venezuela, xuất khẩu dầu của nước này có thể phục hồi và thu hút thêm dòng vốn đầu tư.
Các nhà phân tích năng lượng tại công ty nghiên cứu Wood Mackenzie cho rằng, trong những điều kiện thuận lợi, sản lượng dầu của Venezuela có thể tăng thêm tới 300.000 thùng/ngày chỉ trong vài tháng tới. Tuy nhiên, việc quay lại mốc 2 triệu thùng/ngày – mức đạt được gần một thập kỷ trước, khi Venezuela chiếm khoảng 3% sản lượng dầu toàn cầu – lại là “một câu chuyện hoàn toàn khác” đối với một ngành công nghiệp đã bị tàn phá nghiêm trọng bởi các lệnh trừng phạt của Mỹ.
Dù vậy, ông Chowdhury cho rằng ngay cả mức tăng 250.000–500.000 thùng/ngày cũng đủ tạo ra tác động đáng kể, do đặc tính riêng của dầu Venezuela.
Venezuela sản xuất loại dầu gì?
Phần lớn dầu của Venezuela là dầu nặng, có độ đặc và độ nhớt cao hơn nhiều so với dầu nhẹ từ các hoạt động như khai thác đá phiến. Việc chế biến loại dầu này đòi hỏi thiết bị chuyên dụng, theo ông Chowdhury. Ngoài ra, dầu còn phải được pha loãng bằng các sản phẩm dầu nhẹ hơn để vận chuyển, làm gia tăng chi phí.
Từ năm 1990 đến 2010, trước khi bùng nổ khai thác dầu đá phiến tại Mỹ và trước khi quan hệ Mỹ – Venezuela xấu đi, các nhà máy lọc dầu đã chi khoảng 100 tỷ USD để đầu tư thiết bị và cải tiến công nghệ nhằm xử lý dầu nặng, với giả định rằng Venezuela sẽ là nguồn cung chủ lực trong nhiều thập kỷ.
Thế nhưng, dòng dầu từ Venezuela sau đó sụt giảm mạnh. Các nhà máy lọc dầu buộc phải xin phép Washington để nhập khẩu được bao nhiêu hay bấy nhiêu. Họ cũng phải mua các sản phẩm nặng khác như dầu nhiên liệu để pha trộn với dầu nhẹ sẵn có – một giải pháp thay thế kém hiệu quả.
Các nhà máy lọc dầu Mỹ sẽ được lợi gì nếu Venezuela tăng xuất khẩu?
Theo ông Chowdhury, các nhà máy lọc dầu được thiết kế để xử lý dầu nặng của Venezuela sẽ là những bên hưởng lợi rõ rệt nhất, với giả định Washington dỡ bỏ các hạn chế.
Dầu thô Venezuela nhiều khả năng sẽ chảy sang Mỹ. Các nhà máy lọc dầu Mỹ có thể được hưởng mức chiết khấu lên tới 30% so với giá mà S&P Global Energy ước tính các nước như Trung Quốc, Malaysia hay Ấn Độ đã trả cho dầu Venezuela.
Các nhà máy này – chủ yếu tập trung dọc bờ Vịnh Mexico – cũng có thể chiết xuất được nhiều xăng và dầu diesel hơn từ loại dầu này, qua đó làm tăng nguồn cung và tạo áp lực giảm giá.
“Người tiêu dùng có thể sẽ thấy giá thấp hơn ngay tại trạm xăng”, ông Chowdhury nói.
Những cuốn sách để hiểu thêm về Mỹ Latinh
Znews.vn giới thiệu tới độc giả các cuốn sách nên đọc để hiểu thêm về Mỹ Latinh - một khu vực rộng lớn gồm nhiều quốc gia với nền văn hóa đa dạng.
Độc giả có thể xem thêm tại đây.
