Phương tiện giúp Mỹ gây tê liệt hệ thống phòng không Venezuela

Một chiếc máy bay tác chiến điện tử Boeing EA-18G Growler của Hải quân Mỹ. Ảnh: Wikipedia

Thông tin này gây chú ý một lần nữa vào công nghệ gây nhiễu tín hiệu trong các cuộc xung đột hiện đại.

Boeing EA-18G Growler là máy bay tác chiến điện tử hoạt động trên tàu sân bay, được thiết kế không phải để thả bom, mà để thống trị phổ điện từ.

Trong chiến dịch ở Venezuela, Boeing EA-18G Growler là một phần của hạm đội không quân lớn của Mỹ, đóng vai trò vô hiệu hóa radar và hệ thống liên lạc, cho phép máy bay của lực lượng đặc nhiệm Mỹ tự do ra - vào không phận Venezuela.

Hơn 150 máy bay của Mỹ đã tham gia vào chiến dịch, bao gồm các máy bay chiến đấu, máy bay ném bom và máy bay không người lái. Nhiệm vụ của Boeing EA-18G Growler là phá tín hiệu chứ không phải tấn công các mục tiêu trên mặt đất.

Các thiết bị của Boeing EA-18G Growler phát hiện tín hiệu radar của đối phương, phân tích chúng trong thời gian thực, sau đó gửi đi tín hiệu được thiết kế riêng để gây nhiễu hoặc làm quá tải hệ thống. Điều này có thể khiến màn hình radar bị lấp đầy bởi các mục tiêu giả hoặc mất dấu các máy bay trên thực tế.

Theo các nhà phân tích quốc phòng, Venezuela phụ thuộc nhiều vào các hệ thống cũ do Liên Xô và Nga sản xuất, trong đó có các phiên bản của hệ thống tên lửa S-300. Venezuela cũng vận hành một số hệ thống radar của Trung Quốc, chủ yếu là các mẫu cũ.

Bằng cách đó, Boeing EA-18G Growler có thể ngăn chặn tên lửa đất đối không khóa mục tiêu vào máy bay của Mỹ, bảo vệ cả máy bay chiến đấu và trực thăng vận tải. Một chiếc Boeing EA-18G Growler có thể che chắn toàn bộ đội hình máy bay, khiến nó trở thành một nhân tố hiệu quả.

EA-18G được phát triển dựa trên máy bay F/A-18F Super Hornet của Boeing và thay thế EA-6B Prowler cũ hơn của Hải quân Mỹ. Boeing EA-18G Growler đi vào hoạt động từ năm 2009 và hiện đóng vai trò xương sống trong tác chiến điện tử trên không của Mỹ. Úc cũng đang vận hành loại máy bay này.

Tầm quan trọng của chiến tranh điện tử

Các chuyên gia cho rằng chiến thuật của Mỹ sẽ gặp khó khăn khi đối đầu với một đối thủ ngang tầm như Trung Quốc hoặc Nga, vì hai cường quốc này đang triển khai các mạng lưới phòng không tiên tiến và kiên cố hơn.

Chiến dịch ở Venezuela đã nhấn mạnh tầm quan trọng của chiến tranh điện tử sau nhiều năm bị lãng quên.

Trong các cuộc xung đột ở Afghanistan và Trung Đông, lực lượng Mỹ chỉ phải đối phó với các hệ thống phòng không lạc hậu, vì vậy họ không cần gây nhiễu trên diện rộng. Điều đó đã thay đổi ở Ukraine, nơi đang diễn ra cuộc xung đột chiến tranh điện tử lớn nhất trong lịch sử.

Các thiết bị gây nhiễu hiện đại đang được phát triển. Các hệ thống cũ hơn như ALQ-99 đang được thay thế bằng thiết bị kỹ thuật số, điều khiển bằng phần mềm, có khả năng thay đổi tần số trong tích tắc và thích ứng tức thì với các mối đe dọa mới. Những hệ thống này có thể gây nhiễu radar, làm gián đoạn liên lạc hoặc tạo ra tín hiệu đánh lừa cảm biến của đối phương.

Mặc dù các đối thủ của Mỹ đã đạt được nhiều tiến bộ, giới phân tích cho rằng việc gây nhiễu trên không vẫn rất quan trọng. Các cuộc xung đột trong tương lai, nhất là ở khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương, có thể sẽ phụ thuộc nhiều vào việc kiểm soát phổ điện từ, cũng như sức mạnh của máy bay và tên lửa.

Một cựu quan chức quốc phòng Mỹ nói với Wall Street Journal, rằng chiến tranh điện tử không dễ thấy như máy bay chiến đấu hoặc tàu chiến, nhưng nó “cực kỳ quan trọng” để quyết định ai kiểm soát bầu trời.