Tôi bị ngứa dữ dội về đêm, nổi mụn nước ở kẽ tay và cổ tay. Đây có phải dấu hiệu điển hình của bệnh ghẻ hay chỉ là dị ứng thông thường?
Bác sĩ Phạm Thị Loan, khoa Khám bệnh, Bệnh viện Da liễu Trung ương
Ghẻ là một trong những bệnh da liễu phổ biến, có thể gặp ở mọi lứa tuổi. Tuy nhiên, không ít người khi mắc bệnh lại cảm thấy e ngại, tự ti hoặc tự ý điều trị không đúng cách, khiến bệnh kéo dài, tái phát nhiều lần và lây lan cho người thân.
Ghẻ do cái ghẻ (Sarcoptes scabiei) - một loại ký sinh trùng cực nhỏ - gây ra. Chúng đào hầm và ký sinh ở lớp thượng bì của da người, gây ngứa và tổn thương da.
Bệnh lây chủ yếu qua tiếp xúc trực tiếp da với da trong thời gian đủ lâu, thường từ 10-15 phút trở lên, như ngủ chung giường, chăm sóc người bệnh hoặc tiếp xúc thân mật. Vì vậy, ngay cả những người giữ vệ sinh cá nhân tốt, tắm rửa thường xuyên vẫn có thể mắc ghẻ nếu tiếp xúc với người đang nhiễm bệnh.
Ghẻ không dễ lây chỉ qua những cái chạm thoáng qua. Nguy cơ lây nhiễm tăng cao khi có sự tiếp xúc trực tiếp kéo dài, chẳng hạn như:
- Ngủ chung giường.
- Ôm ấp, bế trẻ trong thời gian dài.
- Quan hệ tình dục.
- Chăm sóc người mắc bệnh.
Theo bác sĩ, khi thời gian tiếp xúc kéo dài từ khoảng 10-15 phút trở lên, khả năng lây truyền sẽ cao hơn đáng kể.
Bệnh vẫn có thể lây qua quần áo, chăn màn hoặc khăn tắm, nhưng mức độ phụ thuộc vào từng thể bệnh. Ở ghẻ thông thường, cái ghẻ chỉ sống ngoài cơ thể người khoảng 2-3 ngày nên nguy cơ lây qua đồ dùng thấp hơn nhiều so với tiếp xúc trực tiếp.
Tuy nhiên, với ghẻ vảy (ghẻ Na Uy) - thể bệnh nặng có số lượng ký sinh trùng rất lớn - các mảng vảy bong ra chứa rất nhiều cái ghẻ. Khi đó, chăn, màn, quần áo và các vật dụng cá nhân có thể trở thành nguồn lây bệnh đáng kể.
Ghẻ không đe dọa tính mạng nhưng nếu không được điều trị đúng cách, bệnh có thể gây nhiều biến chứng như:
- Ngứa kéo dài, ảnh hưởng giấc ngủ.
- Gãi nhiều gây trầy xước da.
- Nhiễm trùng da.
- Chàm hóa sau ghẻ.
Đồng thời, bệnh rất dễ lây lan cho các thành viên trong gia đình nếu không được phát hiện và xử lý kịp thời.
Triệu chứng thường gặp nhất là ngứa dữ dội, đặc biệt về đêm, kèm theo các sẩn đỏ, mụn nước nhỏ xuất hiện ở những vùng da mỏng, nếp gấp hoặc nơi cái ghẻ dễ ký sinh như:
- Kẽ ngón tay.
- Nếp gấp cổ tay.
- Khuỷu tay.
- Nách.
- Quanh rốn.
- Thắt lưng.
- Vùng sinh dục.
- Quanh quầng vú ở phụ nữ.
Ở trẻ nhỏ, tổn thương có thể xuất hiện thêm ở mặt, da đầu, lòng bàn tay và lòng bàn chân.
Ngoài ra, người bệnh có thể thấy đường hầm ghẻ - những đường nhỏ hơi gồ trên bề mặt da, màu trắng xám hoặc hồng, dài vài milimet, thường xuất hiện ở lòng bàn tay hoặc dọc theo các đường chỉ tay. Đây là dấu hiệu đặc trưng giúp bác sĩ chẩn đoán bệnh.
Cuốn sách "Siêu tổ chức con người" của tác giả Rodney Dietert đem tới cho bạn đọc những kiến thức hữu ích để bảo vệ hàng rào đề kháng tự nhiên của cơ thể và xây dựng lối sống lành mạnh.
