Đau bụng là triệu chứng khá phổ biến trong thai kỳ và có thể xuất hiện ở nhiều giai đoạn khác nhau. Tuy nhiên, thạc sĩ, bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Công Định, Bệnh viện Phụ sản Hà Nội, cho biết không phải mọi cơn đau bụng ở mẹ bầu đều nguy hiểm. Có trường hợp chỉ là thay đổi sinh lý bình thường của cơ thể, nhưng cũng có khi là dấu hiệu cảnh báo những biến chứng sản khoa nghiêm trọng cần được xử trí sớm.
Những nguyên nhân thường gặp
Bác sĩ Định cho hay trong thời gian mang thai, cơ thể người phụ nữ trải qua hàng loạt thay đổi về nội tiết, tuần hoàn và sự phát triển của tử cung. Điều này có thể gây ra cảm giác căng tức, đau âm ỉ hoặc co thắt nhẹ vùng bụng.
 |
| Theo bác sĩ, đau bụng khi mang thai không phải lúc nào cũng đáng lo, nhưng nếu kèm ra máu, sốt, chóng mặt hay co thắt liên tục, thai phụ cần đi khám ngay. Ảnh: Unsplash. |
Theo bác sĩ Định, mẹ bầu cần đặc biệt lưu ý nếu đau bụng đi kèm các biểu hiện như sốt, ớn lạnh, ra máu âm đạo, đau đầu dữ dội, nhìn mờ, chóng mặt, tiểu buốt hoặc xuất hiện nhiều cơn co thắt trong một giờ. Đây đều là những dấu hiệu cần đi khám sớm để tránh ảnh hưởng đến sức khỏe của cả mẹ và thai nhi.
Trong thai kỳ, rối loạn tiêu hóa là nguyên nhân phổ biến gây đau bụng. Sự gia tăng hormone progesterone khiến cơ đường tiêu hóa giãn ra, làm quá trình tiêu hóa chậm hơn, từ đó gây đầy hơi, táo bón và đau âm ỉ vùng bụng. Để cải thiện tình trạng này, thai phụ nên uống đủ nước, tăng cường chất xơ và chia nhỏ bữa ăn.
Một số phụ nữ cũng có thể xuất hiện đau nhẹ vùng bụng hoặc lưng sau khi đạt cực khoái. Theo bác sĩ, hiện tượng này khá thường gặp ở thai kỳ bình thường do tử cung co bóp và lưu lượng máu vùng chậu tăng lên, đa phần là lành tính.
Ngoài ra, khi mang thai, lượng máu dồn về tử cung nhiều hơn cũng có thể gây cảm giác căng tức hoặc áp lực vùng bụng dưới. Nghỉ ngơi hoặc tắm nước ấm thường giúp giảm cảm giác khó chịu.
Nhiễm trùng đường tiết niệu cũng là tình trạng không hiếm gặp ở thai phụ. Người bệnh có thể đau vùng bụng dưới, tiểu buốt, tiểu rắt hoặc nước tiểu đục, có mùi bất thường. Nếu không được điều trị kịp thời, bệnh có thể tiến triển nặng hơn. Tuy nhiên, đa số trường hợp đáp ứng tốt với thuốc theo chỉ định của bác sĩ.
Ở giai đoạn đầu thai kỳ, hiện tượng thai làm tổ có thể khiến mẹ bầu đau nhẹ giống đau bụng kinh, đôi khi kèm ra một ít máu âm đạo. Đây thường là biểu hiện sinh lý bình thường.
Ngược lại, nếu cơn đau tăng dần, kéo dài, kèm chảy máu âm đạo, đau vai, chóng mặt hoặc choáng váng, thai phụ cần nghĩ đến nguy cơ thai ngoài tử cung. Đây là tình trạng nguy hiểm, có thể đe dọa tính mạng nếu không được xử trí khẩn cấp.
Đau bụng kèm ra máu âm đạo trong 3 tháng đầu cũng có thể là dấu hiệu dọa sảy thai hoặc sảy thai. Cơn đau thường tăng dần và kéo dài, khác với cảm giác đau nhẹ khi thai làm tổ.
Không chủ quan với đau bụng ở 3 tháng cuối thai kỳ
Bước sang tam cá nguyệt thứ hai và thứ ba, nhiều mẹ bầu gặp tình trạng đau dây chằng tròn. Khi tử cung lớn dần, các dây chằng bị kéo căng gây đau nhói một bên bụng, đôi khi lan xuống vùng háng. Cơn đau thường xuất hiện khi thay đổi tư thế đột ngột, ho hoặc cười lớn.
Trong khi đó, cơn co Braxton-Hicks thường xuất hiện từ khoảng tuần thai thứ 20. Đây là những cơn co không đều, kéo dài ngắn và có thể giảm khi nghỉ ngơi hoặc thay đổi tư thế.
Tuy nhiên, ThS.BSCKII Nguyễn Công Định nhấn mạnh rằng một số trường hợp đau bụng ở giai đoạn cuối thai kỳ có thể liên quan đến biến chứng nguy hiểm. Rau bong non là một trong những tình trạng cần cấp cứu ngay, với biểu hiện đau bụng dữ dội, kéo dài kèm chảy máu âm đạo.
Tiền sản giật cũng là bệnh lý thường gặp ở nửa sau thai kỳ. Ngoài đau bụng, thai phụ có thể xuất hiện đau đầu, phù, tăng huyết áp hoặc rối loạn thị giác. Nếu không được theo dõi và điều trị kịp thời, bệnh có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến cả mẹ và thai nhi.
Đặc biệt, thai phụ cần chú ý đến các cơn đau chuyển dạ thật sự. Những cơn co này thường xuất hiện đều đặn, tăng dần về cường độ và tần suất, kèm cảm giác nặng vùng chậu hoặc thay đổi dịch âm đạo. Nếu xuất hiện trước tuần thai thứ 37, đây có thể là dấu hiệu sinh non.
Bệnh của thời thức ăn tiện lợi
Cuốn sách Bệnh của thời thức ăn tiện lợi giải thích nguyên nhân gây ra tất cả bệnh mạn tính, cách thực phẩm tiện lợi đã tác động đến chúng dẫn đến tổn hại cho sức khỏe, nền kinh tế và môi trường, từ đó đề xuất giải pháp để chữa lành cho con người.
