Đằng sau việc Venezuela chuyển 127 tấn vàng đến Thụy Sĩ

Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro phát biểu tại một cuộc họp ở Caracas năm 2018. Ảnh: Reuters

Theo trang tin châu Âu euronews.com ngày 7/1, trong giai đoạn khủng hoảng nợ công tồi tệ nhất, Venezuela đã thực hiện một chiến dịch chuyển dịch tài sản khổng lồ: vận chuyển 127 tấn vàng dự trữ sang Thụy Sĩ. Đây không đơn thuần là hoạt động thương mại, mà là một nỗ lực "sinh tồn" tài chính của Caracas nhằm tìm kiếm tiền mặt và cứu vãn nền kinh tế nguy cơ phá sản.

Chiến dịch bí mật trị giá 5 tỷ euro

Trong vòng 5 năm, Ngân hàng Trung ương Venezuela đã âm thầm vận chuyển bằng đường hàng không tổng cộng 127 tấn vàng sang Thụy Sĩ. Dữ liệu hải quan cho thấy giá trị của số kim loại quý này lên tới gần 4,7 tỷ franc Thụy Sĩ (tương đương 5,05 tỷ euro).

Tại thời điểm đó, khi các nguồn tài trợ quốc tế thông thường bị cắt đứt và ngoại tệ cạn kiệt, những thỏi vàng trong kho dự trữ quốc gia trở thành chiếc phao cứu sinh cuối cùng cho nền kinh tế Venezuela.

Việc lựa chọn Thụy Sĩ làm điểm đến không phải là ngẫu nhiên. Quốc gia này không chỉ là trung tâm tài chính bảo mật tốt mà còn sở hữu hạ tầng tinh luyện vàng hàng đầu thế giới với các tập đoàn như Valcambi, PAMP và Argor-Heraeus.

Về tiêu chuẩn "Giao hàng Tốt" (Good Delivery), vàng dự trữ của Venezuela thường ở dạng thô hoặc không đủ tiêu chuẩn giao dịch quốc tế. Các nhà máy tại Thụy Sĩ sẽ nấu chảy, đúc lại và cấp chứng nhận để biến chúng thành những thỏi vàng đạt chuẩn toàn cầu.

Về tiền tệ hóa tài sản: Sau khi được tinh luyện, số vàng này dễ dàng được bán ra thị trường hoặc sử dụng làm tài sản thế chấp cho các khoản vay và tái cấp vốn nợ.

Về truyền thống bảo mật: Thụy Sĩ vốn có truyền thống giữ kín thông tin tài chính, giúp Caracas thực hiện các giao dịch mà không bị chú ý quá nhiều bởi cộng đồng quốc tế trong thời gian đầu.

Nỗ lực cứu vãn nền kinh tế

Mục tiêu chính của việc chuyển vàng là nhằm giải quyết khoảng trống tài chính khổng lồ. Năm 2017, thâm hụt tài chính của Venezuela ước tính vượt quá 15 tỷ USD, trong khi chi phí trả nợ trái phiếu lên tới 12 tỷ USD (có thể lên đến 20 tỷ USD nếu tính cả các khoản nợ từ Trung Quốc). Doanh thu từ dầu mỏ - nguồn thu ngoại tệ chủ lực - cũng sụt giảm nghiêm trọng, không đủ để đáp ứng các nghĩa vụ nợ.

Tuy nhiên, chiến lược này phần lớn đã thất bại. Ngay từ năm 2017, Venezuela vẫn rơi vào tình trạng vỡ nợ khi không thể thanh toán các khoản lãi suất.

Về chỉ số kinh tế Venezuela (ước tính): Tổng nợ nước ngoài hiện tại 170 tỷ USD; tỷ lệ nợ trên sản lượng kinh tế (GDP) gấp đôi GDP hằng năm.

Kể từ năm 2018, các giao dịch kiểu này gần như không thể lặp lại. Sau khi các lệnh trừng phạt lớn từ Liên minh châu Âu (EU) và Mỹ có hiệu lực, Thụy Sĩ đã thắt chặt các quy định tài chính để phù hợp với chuẩn mực quốc tế. Gần đây nhất, vào tháng 1/2026, sau khi ông Maduro bị Mỹ bắt giữ, Thụy Sĩ đã ra lệnh phong tỏa tài sản của chính trị gia này và các cá nhân liên quan.

Tóm lại, hành trình của 127 tấn vàng từ Caracas đến Thụy Sĩ là minh chứng cho một chương đầy biến động của nền kinh tế Venezuela - nơi tài sản quốc gia được sử dụng để chống đỡ một bộ máy lún sâu vào nợ nần.