Đan Mạch: NATO đang gặp nguy hiểm

Ngày 18/1, phát biểu trong chuyến thăm chính thức Na Uy - một trong những quốc gia cũng nằm trong danh sách bị Mỹ đe dọa áp thuế - Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Løkke Rasmussen cho rằng trật tự địa chính trị toàn cầu “như chúng ta vẫn biết” và “tương lai của NATO” đang bị đặt vào tình thế nguy hiểm.

Theo ông, việc Washington sử dụng thuế quan để gây sức ép chính trị với các đồng minh không chỉ làm suy yếu lòng tin, mà còn đe dọa nền tảng đoàn kết xuyên Đại Tây Dương, theo AFP.

“Tôi không nghi ngờ gì về sự ủng hộ mạnh mẽ từ châu Âu dành cho Đan Mạch”, Ngoại trưởng Rasmussen nói tại cuộc họp báo chung, đồng thời nhấn mạnh châu Âu sẽ mạnh hơn “khi chúng ta cùng nhau thể hiện sức mạnh”.

Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Løkke Rasmussen. Ảnh: Reuters.

Những tuyên bố cứng rắn của Copenhagen được đưa ra trong bối cảnh căng thẳng giữa Mỹ và các đồng minh NATO leo thang, sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ áp các mức thuế mới đối với Đan Mạch và một số nước châu Âu ủng hộ lập trường phản đối kế hoạch sáp nhập Greenland vào Mỹ. Greenland là lãnh thổ tự trị thuộc Đan Mạch, có vị trí chiến lược quan trọng tại Bắc Cực.

Sau tuyên bố áp thuế của ông Trump, Liên minh châu Âu (EU) đã tăng cường các động thái ngoại giao nhằm bảo vệ Đan Mạch và Greenland.

Một số nước NATO, trong đó có Na Uy, Thụy Điển và Phần Lan, cũng bày tỏ lo ngại rằng các biện pháp thuế của Washington có thể làm xói mòn quan hệ đồng minh, tạo ra tiền lệ nguy hiểm trong nội bộ khối quân sự lớn nhất thế giới.

Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa khẳng định EU sẵn sàng đoàn kết trước mọi hình thức “cưỡng ép kinh tế”, đồng thời không loại trừ khả năng áp dụng các biện pháp đáp trả thương mại nếu Mỹ hiện thực hóa các đe dọa thuế quan.

Giới lãnh đạo EU dự kiến sẽ bàn thảo các biện pháp ứng phó với thuế quan của ông Trump tại hội nghị thượng đỉnh khẩn cấp tổ chức ở Brussels (Bỉ) vào ngày 22/1, Reuters cho biết.

Một trong những phương án được đặt lên bàn là áp thuế đối với 93 tỷ euro (hơn 107 tỷ USD) hàng hóa nhập khẩu từ Mỹ. Gói biện pháp này vốn được công bố từ năm ngoái nhằm trả đũa các đòn thuế của Washington, nhưng đã tạm hoãn sau khi hai bên đạt được thỏa thuận vào tháng 7/2025.

Ngoài ra, EU cũng đang xem xét phương án trả đũa thứ hai là sử dụng Công cụ chống cưỡng ép (Anti-Coercion Instrument - ACI). Có hiệu lực từ cuối năm 2023 và thường được ví như “bazooka thương mại”, ACI là biện pháp đáp trả cứng rắn nhất của EU, song đến nay vẫn chưa từng được kích hoạt.

Theo cơ chế này, EU có thể hạn chế quyền tiếp cận các gói thầu công, dòng vốn đầu tư hoặc hoạt động ngân hàng, cũng như siết chặt thương mại trong lĩnh vực dịch vụ - nơi Mỹ đang duy trì thặng dư với khối.