Cựu tổng thống Venezuela trước giờ hầu tòa

Cựu Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro và phu nhân sẽ hầu tòa lần hai vào ngày 26/3 (giờ Mỹ) tại tòa án liên bang Manhattan, New York. Phiên tòa được chủ trì bởi Thẩm phán Alvin Hellerstein. Trọng tâm của phiên tòa xoay quanh các cáo buộc chống lại ông Maduro về buôn ma túy và tham nhũng.

Ông Nicolás Maduro cùng vợ Cilia Flores bị bắt giữ và chuyển đến Mỹ hồi tháng 1 đã nhanh chóng thu hút sự chú ý của dư luận quốc tế. Cả hai hiện bị giam tại Trung tâm Giam giữ Metropolitan (MDC) ở Brooklyn, New York, một cơ sở liên bang vốn nổi tiếng với điều kiện giam giữ khắc nghiệt.

Theo cáo buộc từ phía Mỹ, ông Maduro và bà Flores phải đối mặt với các tội danh nghiêm trọng, bao gồm buôn bán ma túy, rửa tiền và tham nhũng. Dù đã tuyên bố không nhận tội, việc họ bị giam giữ trong một môi trường bị đánh giá là "khắc nghiệt nhất nước Mỹ" làm dấy lên nhiều tranh luận về điều kiện giam giữ, đặc biệt đối với các tù nhân cấp cao.

Nhà tù khét tiếng với điều kiện giam giữ khắc nghiệt

MDC Brooklyn từ lâu đã bị các luật sư, tổ chức nhân quyền và chính các cựu tù nhân chỉ trích vì điều kiện sống tồi tệ. Cơ sở này từng giam giữ nhiều nhân vật nổi tiếng và thường xuyên bị mô tả là "một trong những nhà tù khắc nghiệt nhất hệ thống liên bang", theo CNN.

Nhiều lời khai từ các luật sư và cá nhân từng bị giam giữ cho thấy môi trường tại đây thiếu vệ sinh, nguy hiểm và gây áp lực tâm lý lớn. Một số người thậm chí gọi MDC là "địa ngục trần gian", phản ánh mức độ khắc nghiệt của điều kiện sinh hoạt trong trại giam.

Cựu Tổng thống Maduro bị bắt giữ cùng phu nhân vào tháng 1. GIF: WABC.

Theo cựu giám đốc nhà tù Cameron Lindsay, những tù nhân cấp cao như ông Maduro nhiều khả năng phải chịu chế độ giam giữ nghiêm ngặt hơn bình thường. "Tôi cho rằng họ có thể bị giam tới 23 giờ mỗi ngày trong phòng biệt giam", ông Lindsay nói.

Chế độ này đồng nghĩa với việc tù nhân gần như bị cô lập hoàn toàn: ăn uống trong phòng giam, hạn chế tiếp xúc với người khác và có rất ít cơ hội ra ngoài. Điều này đặc biệt phổ biến tại khu Đơn vị Đặc biệt - nơi được xem là cấp độ kiểm soát cao nhất trong nhà tù.

"Đây là khu vực hạn chế nhất trong toàn bộ cơ sở. Tù nhân gần như dành toàn bộ thời gian trong phòng giam và mọi di chuyển đều được giám sát chặt chẽ", Luật sư Daniel McGuinness cho biết.

Dù chính quyền Mỹ cho rằng hình thức giam giữ này nhằm đảm bảo an toàn cho tù nhân và nhân viên, nhiều chuyên gia cảnh báo rằng việc biệt giam kéo dài có thể gây ra những tác động nghiêm trọng đến sức khỏe tâm thần.

Các báo cáo từ Bộ Tư pháp Mỹ cũng ghi nhận tình trạng bạo lực, buôn lậu vật cấm và điều kiện sinh hoạt không ổn định tại MDC, làm dấy lên lo ngại về mức độ an toàn của cơ sở này.

Cuộc sống biệt lập

Một trong những khía cạnh đáng chú ý nhất trong trường hợp của ông Maduro là việc ông và phu nhân không được phép gặp nhau dù cùng bị giam trong một cơ sở. Theo quy định, nam và nữ tù nhân được bố trí ở các khu vực hoàn toàn tách biệt.

Ngoài ra, trong những vụ án liên bang, các bị cáo thường bị cấm liên lạc trực tiếp nhằm ngăn chặn khả năng thông đồng hoặc cản trở quá trình điều tra. Điều này khiến ông Maduro và bà Flores gần như không có cơ hội giao tiếp, trừ những trường hợp hiếm hoi dưới sự giám sát của luật sư.

Mọi liên lạc với bên ngoài đều bị kiểm soát nghiêm ngặt. Các cuộc thăm gặp phải được phê duyệt trước, thời lượng gọi điện bị hạn chế và trong một số trường hợp, tù nhân chỉ được phép thực hiện rất ít cuộc gọi mỗi tháng.

Đáng chú ý, tù nhân tại MDC không có quyền truy cập internet tự do, khiến việc cập nhật thông tin hay liên lạc với thế giới bên ngoài trở nên rất hạn chế.

Trong khi đó, Nicolás Maduro Guerra, con trai ông Maduro, lại đưa ra một bức tranh lạc quan hơn về tình trạng của cha mình.

"Cha tôi vẫn giữ tinh thần tốt và rất mạnh mẽ" ông Guerra nói, đồng thời khẳng định cha mình duy trì thói quen tập thể dục hàng ngày.

Ông Maduro bị đưa tới Trung tâm Giam giữ Metropolitan (MDC) Brookly, New York. GIF: WABC.

Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng hoạt động thể chất trong nhà tù thường diễn ra trong điều kiện rất hạn chế. Theo các báo cáo, tù nhân có thể chỉ được ra ngoài khoảng một giờ mỗi ngày. Thậm chí, việc vận động thường diễn ra ngay trong phòng giam với các bài tập đơn giản.

Một số luật sư mô tả không gian vận động là những khu vực bị kiểm soát chặt chẽ, thậm chí giống như "lồng ngoài trời", cho thấy mức độ hạn chế đáng kể trong sinh hoạt hàng ngày.

Tranh cãi về vấn đề nhân quyền

Một vấn đề khác gây nhiều tranh cãi là chất lượng thực phẩm tại MDC. Trong nhiều năm qua, các luật sư đã liên tục đưa ra cáo buộc về việc tù nhân được cung cấp thực phẩm kém chất lượng, thậm chí bị ôi thiu hoặc nhiễm bẩn.

Một đơn khiếu nại năm 2024 cho biết tù nhân đã nhận được thực phẩm "có giun", trong khi các tài liệu khác ghi nhận sự xuất hiện của mọt trong các bao đậu. Những cáo buộc này không mang tính đơn lẻ mà dường như phản ánh vấn đề ở cấp hệ thống.

Luật sư của một tù nhân nổi tiếng khác là Sean Combs, biệt danh Diddy, cũng cáo buộc rằng việc cung cấp thực phẩm hết hạn hoặc nhiễm bẩn là tình trạng diễn ra thường xuyên. Tuy nhiên, phía cơ quan chức năng bác bỏ một số cáo buộc, cho rằng chúng "không có cơ sở".

"Từ thiếu chăm sóc y tế đến vấn đề vệ sinh nghiêm trọng, thậm chí cả giun trong thực phẩm, mọi thứ có thể sai đều đang sai tại MDC", David Patton, cựu giám đốc Liên đoàn Luật sư bào chữa New York, nhận định.

Một góc nhà tù MDC nơi ông Maduro bị giam giữ. Ảnh: Reuters.

Ngoài vấn đề thực phẩm, điều kiện y tế và chăm sóc sức khỏe tâm thần cũng là mối lo ngại lớn. Nhiều báo cáo cho thấy hệ thống y tế tại MDC Brooklyn chưa đáp ứng được nhu cầu của tù nhân, đặc biệt trong bối cảnh họ phải chịu áp lực tâm lý kéo dài, theo CNN.

Luật sư dân quyền Katie Rosenfeld mô tả môi trường tại MDC là "thực sự kinh khủng và khó chịu đựng", nhấn mạnh sự thiếu hụt trong các dịch vụ cơ bản.

Trước những chỉ trích này, cơ quan quản lý nhà tù cho biết đã triển khai các biện pháp cải thiện, bao gồm tăng cường nhân sự và giảm bạo lực. Tuy nhiên, nhiều tổ chức nhân quyền cho rằng những thay đổi này chưa đủ để cải thiện tình hình một cách căn bản.