Cuộc đua 'cú đấm thép' của Israel nhằm vào Iran

Vấn đề Iran từ lâu luôn giữ vị trí trung tâm trong chính sách an ninh của Israel. Tuy nhiên, cuộc xung đột hiện nay đã đưa chủ đề này trở thành một trục chính trong đời sống chính trị nội bộ của Israel, đặc biệt khi nước này chuẩn bị bước vào chu kỳ bầu cử quốc hội mới.

Các khảo sát dư luận cho thấy chiến dịch quân sự chống Iran nhận được sự ủng hộ cao trong xã hội Israel. Trong bối cảnh đó, sự cạnh tranh giữa các lực lượng chính trị không nằm ở câu hỏi có nên đối đầu với Iran hay không, mà chủ yếu xoay quanh việc ai có thể tiến hành chiến lược đối phó hiệu quả hơn Thủ tướng Benjamin Netanyahu, theo Financial Times.

Đồng thuận rộng rãi về việc đối đầu Iran

Một trong những diễn biến đáng chú ý trong chính trị Israel là những đề xuất quân sự cứng rắn không chỉ đến từ chính phủ mà còn từ phe đối lập. Cựu Thủ tướng Yair Lapid, lãnh đạo đảng Yesh Atid, gần đây đã kêu gọi Israel tấn công các cơ sở dầu khí của Iran, bao gồm cả các hạ tầng năng lượng quan trọng phục vụ xuất khẩu dầu.

Những đề xuất này được xem là dấu hiệu cho thấy phe đối lập cũng muốn thể hiện lập trường cứng rắn không kém chính phủ đương nhiệm. Trong bối cảnh chiến dịch quân sự tại Iran nhận được sự đồng thuận xã hội rộng rãi, việc phản đối chiến dịch quân sự gần như không phải là lựa chọn khả thi đối với các đảng phái theo chủ nghĩa Phục quốc Do Thái.

Cựu Thủ tướng Israel Yair Lapid, lãnh đạo đảng Yesh Atid. Ảnh: Reuters.

Chuyên gia Yohanan Plesner thuộc Viện Dân chủ Israel nói rằng chính trị Israel từ lâu đã đạt được sự đồng thuận gần như tuyệt đối về cách nhìn nhận Iran: "Gần như chưa từng xuất hiện bất kỳ cuộc tranh luận nào ở Israel về lập trường trước Iran".

Ông Plesner cho rằng mối đe dọa từ Iran được xem là vấn đề an ninh cốt lõi đối với Israel, khiến sự ủng hộ đối với chiến lược đối đầu Iran "trải rộng trên toàn bộ các lực lượng chính trị" ở Israel.

Các cuộc thăm dò dư luận cũng phản ánh mức độ đồng thuận này. Theo số liệu khảo sát được Financial Times viện dẫn, hơn 90% cử tri Do Thái tại Israel ủng hộ chiến dịch quân sự chống Iran, dù cuộc chiến đã kéo dài và gây nhiều gián đoạn đối với đời sống thường nhật.

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu. Ảnh: Reuters.

Tuy nhiên, các đảng đại diện cho cộng đồng Arab tại Israel vẫn kiên quyết phản đối chiến tranh. Sự khác biệt này phản ánh những rạn nứt sâu sắc trong lòng xã hội Israel, yếu tố vốn ít được chú ý trong các cuộc tranh luận về đối ngoại

Trong bối cảnh đó, các đảng đối lập chọn cách thể hiện lập trường mạnh mẽ hơn nhằm tránh bị xem là yếu thế trong vấn đề an ninh quốc gia, vốn là chủ đề có sức ảnh hưởng lớn đối với cử tri Israel.

Bài toán chính trị trước bầu cử

Mặc dù cuộc chiến nhận được sự ủng hộ rộng rãi, các cuộc thăm dò cho thấy vị thế chính trị của liên minh cầm quyền chưa được cải thiện đáng kể. Liên minh cánh hữu do ông Netanyahu lãnh đạo vẫn được dự báo thiếu ít nhất năm ghế để đạt đa số trong quốc hội Israel.

Giới phân tích cho rằng ông Netanyahu có thể tìm cách biến chiến dịch quân sự thành lợi thế chính trị trong cuộc tranh cử sắp tới. Điều này đặc biệt quan trọng đối với cá nhân ông Netanyahu sau những chỉ trích liên quan đến các thất bại an ninh trước vụ tấn công ngày 7/10/2023 của Hamas.

Nếu ngân sách nhà nước được thông qua đúng kế hoạch, chính phủ có thể cân nhắc tổ chức bầu cử sớm trong trường hợp chiến dịch nhằm vào Iran đạt được những kết quả tích cực, theo Financial Times.

Tuy nhiên, nhiều chính trị gia đối lập cho rằng thành công quân sự chưa chắc bảo đảm chiến thắng trong bầu cử. Một quan chức đối lập nhắc lại trường hợp ông Winston Churchill vẫn thất cử ngay sau khi dẫn dắt Anh giành chiến thắng trong Thế chiến II.

Trong khi đó, các lãnh đạo đối lập cũng tìm cách chỉ trích cách điều hành chiến dịch của chính phủ. Lãnh đạo đảng Dân chủ Yair Golan cho rằng các thành quả quân sự chỉ có ý nghĩa nếu được chuyển hóa thành kết quả ngoại giao cụ thể.

Cựu Thủ tướng Israel Naftali Bennett cũng chỉ trích chính phủ đương nhiệm về các quyết định phân bổ ngân sách. Ông cho rằng một số địa phương phía bắc Israel, vốn chịu nhiều đợt tấn công từ Hezbollah, chưa nhận được hỗ trợ tương xứng.

Cựu Thủ tướng Israel Naftali Bennett. Ảnh: Reuters.

Nhà phân tích chính trị Dahlia Scheindlin nhận xét rằng các chính trị gia Israel đang cố gắng tìm ra "một khoảng không chính trị nhỏ" để chứng tỏ họ cứng rắn hơn Thủ tướng Netanyahu hoặc chỉ trích ông vì chưa đạt được các mục tiêu chiến lược.

Tuy nhiên, giới chuyên gia cũng cho rằng tác động thực sự của cuộc chiến đối với bầu cử sẽ phụ thuộc vào kết quả cuối cùng của chiến dịch quân sự. Nếu chiến tranh kéo dài hoặc gây thương vong lớn cho Israel, dư luận có thể thay đổi đáng kể.

Theo ông Plesner, các vấn đề nội bộ như bản sắc quốc gia, nghĩa vụ quân sự của cộng đồng Do Thái chính thống và quan hệ giữa các nhóm dân cư vẫn có khả năng trở thành những chủ đề quyết định trong cuộc bầu cử.

"Chính trị được phân định ở những vấn đề bản lề", ông Plesner nói. "Cho nên, ngay cả khi kết quả cuộc chiến làm thay đổi một vài điểm % ủng hộ, mọi thứ vẫn có thể thay đổi đáng kể".