Cú sốc từ bình luận ‘không bông tuyết nào trong sạch’ ở showbiz Việt

“Rất nhiều nghệ sĩ Việt sử dụng chất cấm”; “Không có bông tuyết nào trong sạch”; “Xét nghiệm ma túy đi anh/chị ơi”... là những bình luận phổ biến của dân mạng trên các nền tảng mạng xã hội những ngày qua.

Trong bối cảnh nhiều nghệ sĩ Việt như Miu Lê, Long Nhật, Sơn Ngọc Minh… lần lượt vướng vào bê bối ma túy, hàng loạt ngôi sao cũng bị “réo tên” những ngày qua. Thậm chí, thị trường giải trí đang trải qua những ngày “kỳ lạ” khi sao Việt thay nhau đi xét nghiệm ma túy sau đó đăng tải kết quả trên mạng xã hội để chứng minh bản thân không sử dụng chất cấm, từ Ngọc Sơn, Tuấn Hưng, Quách Tuấn Du đến Duy Mạnh.

Không chỉ vậy, nhiều ngôi sao nữ như Lệ Quyên, Kỳ Duyên hay Việt Trinh cũng không được công chúng “buông tha”.

Trao đổi với Tri Thức - Znews, các chuyên gia cho biết sự việc nói trên cho thấy một cuộc khủng hoảng về niềm tin của công chúng đối với nghệ sĩ Việt. Khi liên tiếp xuất hiện các vụ việc nghệ sĩ liên quan đến chất cấm, đặc biệt có những trường hợp bị cơ quan chức năng khởi tố, bắt tạm giam trong các vụ án về mua bán, tàng trữ, tổ chức sử dụng trái phép ma túy, dư luận không chỉ nhìn vào hành vi cá nhân của từng nghệ sĩ mà còn đặt câu hỏi rộng hơn về môi trường giải trí, văn hóa ứng xử và trách nhiệm xã hội của người có ảnh hưởng.

Khủng hoảng niềm tin từ công chúng

Tiến sĩ Bùi Quốc Liêm, giảng viên ngành Truyền thông chuyên nghiệp, Đại học RMIT Việt Nam cho biết việc các nghệ sĩ "tự kiểm tra nhân phẩm" và bình luận "Không bông tuyết nào trong sạch" của công chúng phản ánh cuộc khủng hoảng niềm tin mang tính hệ thống nghiêm trọng đối với showbiz Việt.

Khi hàng loạt hình mẫu lý tưởng sụp đổ do chạm vào "ranh giới đỏ" pháp luật, công chúng rơi vào trạng thái cực đoan hóa hoài nghi. Họ mặc định môi trường giải trí đã bị ô nhiễm đạo đức và lối sống lệch chuẩn ẩn giấu sau ánh hào quang. Do đó, những bằng chứng y khoa nhất thời của nghệ sĩ chỉ được xem là giải pháp ứng phó khủng hoảng tạm thời.

"Công chúng mất niềm tin và sụp đổ thần tượng sau các bê bối ma túy vì ba nguyên nhân cốt lõi. Đầu tiên là sự đổ vỡ của hình mẫu lý tưởng. Nghệ sĩ không chỉ là ngôi sao giải trí mà còn là biểu tượng định hình giá trị sống, đặc biệt với giới trẻ. Khi hình tượng hào nhoáng trên sân khấu lại dính đến chất cấm, khán giả cảm thấy bị phản bội sâu sắc. Sự tương phản quá lớn giữa vẻ ngoài hoàn mỹ và thực tế u tối tạo cú sốc tâm lý mạnh. Ngoài ra, việc nghệ sĩ - những người được yêu mến và trao đặc quyền - vi phạm ranh giới đỏ đạo đức - pháp luật, khiến sự tôn trọng từ khán giả tan biến hoàn toàn. Cuối cùng là việc dù không ít nghệ sĩ công khai kết quả xét nghiệm ma túy âm tính, công chúng vẫn mặc định "không bông tuyết nào trong sạch", phản ánh cơ chế phòng vệ khi niềm tin bị xói mòn liên tục", theo Tiến sĩ Bùi Quốc Liêm.

Ngọc Sơn, Tuấn Hưng và nhiều nghệ sĩ Việt đi xét nghiệm ma túy giữa tin đồn bủa vây.

Trong khi đó, PGS.TS Bùi Hoài Sơn, Ủy viên Thường trực Ủy ban Văn hóa, Giáo dục của Quốc hội cho rằng việc hàng loạt ngôi sao Việt bị "réo tên" một cách vô tội vạ hoặc khán giả để lại bình luận như "90% nghệ sĩ Việt sử dụng chất cấm”; “Không có bông tuyết nào trong sạch" là phản ứng cực đoan nhưng phản ánh một tâm lý xã hội rất đáng suy nghĩ: sự thất vọng, hoài nghi và tổn thương niềm tin của công chúng đối với một bộ phận người nổi tiếng.

Khi liên tiếp xuất hiện các vụ việc nghệ sĩ liên quan đến ma túy, đặc biệt có những trường hợp bị cơ quan chức năng khởi tố, bắt tạm giam trong các vụ án về mua bán, tàng trữ, tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy, dư luận không chỉ nhìn vào hành vi cá nhân của từng nghệ sĩ mà còn đặt câu hỏi rộng hơn về môi trường giải trí, về văn hóa ứng xử, về trách nhiệm xã hội của người có ảnh hưởng.

Tuy nhiên, công chúng cũng cần rất tỉnh táo. Không thể vì một số trường hợp vi phạm mà quy kết cả giới nghệ sĩ, càng không thể biến mạng xã hội thành một “tòa án cảm xúc” để kết tội những người chưa có căn cứ pháp lý.

Quách Tuấn Du đến bệnh viện để thực hiện các xét nghiệm ma túy.

Việc một số nghệ sĩ phải đi xét nghiệm, thậm chí livestream quá trình xét nghiệm để chứng minh mình trong sạch, cho thấy áp lực dư luận đang rất lớn. Có trường hợp ca sĩ chủ động đi kiểm tra tại bệnh viện vì bị "réo tên" trong các thông tin tiêu cực lan truyền trên mạng.

"Điều đáng lo không chỉ là ma túy, mà là sự rạn nứt của niềm tin. Nghệ sĩ sống bằng tài năng, nhưng cũng sống bằng niềm tin, tình yêu thương và sự gửi gắm của công chúng. Khi niềm tin ấy bị tổn thương, mỗi scandal không còn là một chuyện riêng tư. Nó trở thành một vết xước trong đời sống văn hóa, nhất là khi người vi phạm từng là thần tượng của nhiều bạn trẻ. Vì vậy, cần nghiêm khắc với sai phạm, công bằng với người vô tội, và nhân văn trong cách nhìn nhận để không biến sự phẫn nộ chính đáng thành định kiến mù quáng", PGS.TS Bùi Hoài Sơn nói.

'Nghệ sĩ Việt cần tự soi lại mình'

Theo các chuyên gia, việc công chúng sụp đổ niềm tin vào nghệ sĩ Việt sẽ gây ra hệ luỵ rất lớn cho thị trường showbiz nói chung. Đáng chú ý, nhiều ngôi sao đang hoạt động nghệ thuật nghiêm túc, chân chính, giữ gìn đạo đức cũng bị kéo vào vùng nghi ngờ, đồn đoán.

"Trong thị trường giải trí, niềm tin là một loại tài sản vô hình rất lớn. Khi tài sản ấy sụp đổ, thiệt hại không chỉ đo bằng tiền mà còn bằng uy tín, cơ hội và cả sự phát triển lành mạnh của thị trường. Hệ lụy dễ thấy là không gian truyền thông trở nên méo mó. Những vụ bê bối thường tạo ra làn sóng đồn đoán, réo tên, suy diễn, tấn công cá nhân. Người có lỗi phải chịu trách nhiệm trước pháp luật và công chúng, nhưng người chưa có căn cứ vi phạm cũng cần được bảo vệ danh dự. Một xã hội văn minh không thể chống cái sai bằng một cái sai khác. Chúng ta cần sự nghiêm minh của pháp luật, sự chuẩn mực của báo chí, sự tỉnh táo của công chúng và trách nhiệm tự thân của nghệ sĩ", PGS.TS Bùi Hoài Sơn nêu quan điểm.

Từ thực trạng trên, Ủy viên Thường trực Ủy ban Văn hóa, Giáo dục của Quốc hội cho rằng để khôi phục lại niềm tin, sự tôn trọng từ phía công chúng, nghệ sĩ Việt cần xây dựng lại văn hóa nghề nghiệp từ gốc. Tài năng là điều kiện để bước lên sân khấu, nhưng nhân cách mới là điều kiện để ở lại lâu dài trong lòng công chúng.

Nhiều ngôi sao nữ có động thái lên tiếng đáp trả khi bị dân mạng "réo tên".

Nghệ sĩ cần tự đặt ra giới hạn đạo đức cho mình, tránh xa các môi trường độc hại, các quan hệ dễ dẫn đến sa ngã, các cuộc vui trá hình có chất cấm. Các công ty quản lý, nhà sản xuất, hội nghề nghiệp cũng cần có bộ quy tắc ứng xử rõ ràng, có cơ chế nhắc nhở, hỗ trợ tâm lý, kiểm soát rủi ro và xử lý vi phạm. Không thể để nghệ sĩ trẻ bước vào showbiz chỉ với khát vọng nổi tiếng mà thiếu hành trang đạo đức, pháp luật và kỹ năng tự bảo vệ mình.

"Công chúng có thể bao dung với sai lầm nếu họ nhìn thấy sự ăn năn thật sự, sự thay đổi thật sự và những đóng góp thật sự. Nhưng họ sẽ không chấp nhận sự giả dối, sự ngạo mạn hay việc dùng scandal để đánh bóng tên tuổi. Sau mỗi cú trượt ngã, điều quan trọng không phải là trở lại sân khấu nhanh đến đâu, mà là trở lại với một con người khác như thế nào. Cuối cùng, tôi nghĩ đã đến lúc showbiz Việt cần một cuộc tự soi lại mình. Không phải để phủ bóng đen lên cả giới nghệ sĩ, mà để bảo vệ những giá trị tốt đẹp của nghệ thuật", ông Bùi Hoài Sơn nhấn mạnh.

Chung quan điểm, Tiến sĩ Bùi Quốc Liêm cho rằng để lấy lại niềm tin từ khán giả và người hâm mộ, các nghệ sĩ cần hành động quyết liệt và chân thành ngay từ trách nhiệm tự thân.

"Nghệ sĩ cần nghiêm túc thực hiện Bộ Quy tắc ứng xử của người hoạt động trong lĩnh vực nghệ thuật (Quyết định 3196/QĐ-BVHTTDL): đặt lợi ích dân tộc lên trên, lấy Chân - Thiện - Mỹ làm kim chỉ nam sáng tạo; ứng xử chân thành, minh bạch trên mạng xã hội; không lợi dụng tình cảm công chúng để trục lợi và đặc biệt trung thực khi tham gia quảng cáo, không tiếp tay cho hàng kém chất lượng. Bên cạnh đó, họ hãy chủ động minh bạch lâu dài thay vì chỉ test nhất thời, duy trì lối sống lành mạnh và tạo ra những sản phẩm nghệ thuật có giá trị tích cực. Chỉ khi sự thay đổi đến từ nội tâm và hành động nhất quán, niềm tin mới có cơ hội được xây dựng lại vững chắc", TS kết luận.