'Cụ ông' 74 tuổi tham vọng sản xuất chip trên Mặt Trăng

Rapidus được kỳ vọng sản xuất chip tiến trình 2 nm nhanh gấp 3 lần TSMC. Ảnh: TechSpot.

Ở tuổi 74, ông Atsuyoshi Koike không chọn nghỉ ngơi mà đang dẫn dắt Rapidus - niềm hy vọng lớn nhất của ngành bán dẫn Nhật Bản.

Với sự hậu thuẫn hàng tỷ USD từ chính phủ và các tập đoàn như Toyota, Sony, ông Koike tham vọng đưa Rapidus gia nhập hàng ngũ những nhà sản xuất chip tiên tiến nhất thế giới, cạnh tranh trực tiếp với TSMC và Samsung.

Cột mốc quan trọng

Tháng 7/2025, công ty đã đạt được một cột mốc quan trọng khi sản xuất thành công nguyên mẫu chip 2 nm đầu tiên trên thế giới dựa trên công nghệ hợp tác với IBM. Hiện tại, một tổ hợp nhà máy hiện đại đang được khẩn trương xây dựng tại thành phố Hokkaido để chuẩn bị cho giai đoạn vận hành hàng loạt.

Điểm khác biệt lớn nhất của Rapidus so với các đối thủ không nằm ở sản lượng mà ở tốc độ sản xuất. Trong khi các nhà máy thông thường mất khoảng 50 ngày để xử lý một lô tấm silicon, ông Koike đặt mục tiêu rút ngắn quy trình này xuống chỉ còn 15 ngày.

Atsuyoshi Koike, Giám đốc Điều hành của Rapidus. Ảnh: Shoko Takayasu/Bloomberg.

Mô hình này cho phép Rapidus thu thêm một khoản phí đặc biệt từ khách hàng cần sản phẩm gấp. “Tôi sẽ thu phí Shinkansen”, ông Koike khẳng định, ví dịch vụ siêu tốc của mình với hệ thống tàu cao tốc nổi tiếng của Nhật Bản.

Giấc mơ lớn

Tuy nhiên, tham vọng lớn nhất khiến giới công nghệ kinh ngạc chính là tầm nhìn vươn ra ngoài không gian. Ông Koike đang nghiêm túc xem xét việc xây dựng một nhà máy sản xuất chip (fab) trên Mặt Trăng vào những năm 2040. Ông tin rằng môi trường chân không tuyệt đối và trọng lực thấp của vũ trụ sẽ giúp việc in thạch bản trở nên dễ dàng và đạt năng suất vượt trội so với Trái Đất.

Dù ý tưởng này nghe có vẻ viễn tưởng, đối với ông Koike, đó là cách để tạo ra một tương lai khác biệt cho thế hệ kỹ sư trẻ. Ông nhấn mạnh rằng việc dám mơ lớn là yếu tố cần thiết để Nhật Bản không lặp lại những sai lầm bảo thủ trong quá khứ.

“Tôi muốn cho mọi người thấy một tương lai tươi sáng, một giấc mơ lớn”, ông chia sẻ về dự định đưa dây chuyền sản xuất lên Mặt Trăng.

Nhật Bản đổ hàng chục tỷ USD cho Rapidus để sản xuất chip 2 nm nhanh gấp 3 lần TSMC, tham vọng phục hưng lại ngành bán dẫn. Ảnh: ShutterStock.

Để hiện thực hóa giấc mơ này, Rapidus đang dồn lực hoàn thiện cơ sở sản xuất tại Hokkaido. Công ty đã bắt tay với IBM để tiếp nhận các bí quyết cốt lõi và cử hàng trăm kỹ sư sang Mỹ đào tạo. Mục tiêu trước mắt là sản xuất hàng loạt chip 2nm vào năm tới nhằm cung cấp bộ não cho các trung tâm dữ liệu AI và xe tự lái toàn cầu.

Dù sở hữu chiến lược độc đáo, Rapidus vẫn đối mặt với những thách thức khổng lồ về tài chính và kỹ thuật. Ngành công nghiệp bán dẫn Nhật Bản đã tụt hậu khá xa sau nhiều thập kỷ thiếu đầu tư vào các tiến trình tiên tiến. Việc nhảy vọt từ công nghệ cũ thẳng lên tiến trình 2nm được giới chuyên gia đánh giá là một bước đi mạo hiểm chưa từng có.

Về mặt tài chính, Rapidus đã huy động được khoảng 1,7 tỷ USD tính đến đầu năm nay. Tuy nhiên, con số này vẫn còn rất khiêm tốn so với mức đầu tư hàng chục tỷ USD mỗi năm của TSMC hay Samsung. Ông Koike thừa nhận công ty sẽ cần thêm nguồn lực tài chính khổng lồ để đạt được quy mô mục tiêu.

“Kết quả thực tế mới là chìa khóa cho sự sống còn của công ty”, ông Atsuyoshi Koike thừa nhận.

Bất chấp những hoài nghi, dự án vẫn nhận được sự ủng hộ tuyệt đối từ chính phủ Nhật Bản và các tập đoàn hàng đầu như Toyota hay Sony. Đây được xem là nỗ lực cuối cùng để quốc gia này giành lại quyền kiểm soát chuỗi cung ứng công nghệ quan trọng nhất hành tinh.