Cử nhân Harvard bắt bóng tại World Cup 2026

Matt Freese trong một buổi tập luyện cùng đội tuyển bóng đá Mỹ. Ảnh: Reuters.

Thực tế, vào Harvard là “thỏa thuận” năm 18 tuổi của Matt Freese với bố để có thể theo đuổi đam mê bóng đá. Và việc từng theo học ngôi trường danh tiếng, trưởng thành từ gia đình có truyền thống học thuật cũng hỗ trợ thủ thành này rất nhiều trên hành trình đến với World Cup 2026.

Lớn lên với khát khao bóng đá

Năm 10 tuổi, Matt Freese bắt đầu giải bài toán lớn bản thân tự đặt ra. Cậu muốn trở thành thủ môn bóng đá. Nhưng khu vực đó có một cậu bé cùng tuổi được đánh giá cao hơn.

“Cậu ấy có thể bay người cản phá và thực sự bật hẳn khỏi mặt đất”, Matt Freese nhớ lại.

Quyết không để thua, Matt cùng anh trai luyện tập chăm chỉ tập luyện ở sân sau nhà mình tại Bryn Mawr, bang Pennsylvania. Mỗi tối, Matt đối mặt với hơn 400 cú sút và chỉ chịu vào nhà khi cả 2 đã lấm lem bùn đất. Nhưng vậy vẫn chưa đủ. Những pha bay người chưa đạt đến trình độ cậu mong muốn.

Thế là Matt về phòng ngủ tập tiếp. Cậu bắt đầu lao người lên nệm giường, dang rộng hai tay như đang bắt một quả bóng vô hình. Muốn thực hiện động tác đúng cách, cậu phải bật thật cao và nhấc chân lên hết mức có thể; nếu không, ống chân sẽ đập mạnh vào khung giường.

"Có lẽ đó là lý do chiếc giường của tôi bị gãy," thủ môn đội tuyển Mỹ cười khi kể lại chuyện lúc nhỏ.

Chính những buổi tập luyện miệt mài đó đã giúp Matt Freese có cơ hội tham dự World Cup 2026, bắt chính trong trận ra quân của đội nhà.

Vốn dĩ, chỉ 17 tháng trước, Matt mới lần đầu được gọi lên đội tuyển quốc gia và gần như là một cái tên vô danh. Đối thủ của anh là Matt Turner - người giữ số 1 suốt nhiều năm qua.

Nhưng những nỗ lực thực sự đã được đền đáp. Matt Freese vươn lên từ hệ thống bóng đá đại học đến chuyên nghiệp, không ngừng hoàn thiện bản thân. Suốt ngần ấy năm, thủ thành đến từ Pennsylvania vẫn giữ được nguồn năng lượng như cậu bé 10 tuổi năm nào miệt mài lao người trên chiếc giường trong phòng ngủ.

“Tôi luôn tự nhắc nhở rằng mình mãi là ‘học trò’ trong bóng đá”, Matt Freese chia sẻ với NBC News.

Thủ môn chính của đội tuyển Mỹ trong trận ra quân tại World Cup 2026 từng không được gia đình tin tưởng khi chọn theo đuổi sự nghiệp bóng đá. Ảnh: Reuters.

Truyền thống học hành “khủng”

Việc luôn giữ tâm thế là người học dường như đã ăn sâu vào truyền thống gia đình anh.

Ông bà nội của Matt là Ernst và Elisabeth Freese, những nhà khoa học người Đức di cư sang Mỹ sau Thế chiến II và sau đó làm việc tại Viện Y tế Quốc gia Mỹ (NIH).

Ông Ernst Freese là nhà sinh học phân tử nổi tiếng, nghiên cứu về đột biến ADN, tìm ra cách các đột biến gen hoạt động, mối liên hệ giữa hóa chất và bệnh ung thư, nguyên nhân gây bệnh như Parkinson, Alzheimer.

Cô ruột anh - Katherine Freese - cũng là nhà khoa học. Bà hiện là giáo sư vật lý thiên văn tại Đại học Texas và là một trong những chuyên gia hàng đầu thế giới về vật chất tối. Công việc của bà là tìm lời giải cho những câu hỏi lớn của vũ trụ: Vũ trụ sơ khai hình thành như thế nào? Và vũ trụ thực sự được cấu tạo từ những gì?

Cha anh - tiến sĩ Andrew Freese - từng học hệ cử nhân và theo đuổi ngành Y tại Harvard, lấy bằng tiến sĩ thần kinh học tại Viện Công nghệ Massachusetts (MIT).

Ông Andrew Freese là một trong những người tiên phong trong lĩnh vực liệu pháp gen trước khi qua đời năm 2021 ở tuổi 61 vì suy thận.

Đại gia đình Freese còn có rất nhiều học giả khác, mỗi người đều sở hữu bảng thành tích học thuật và nghề nghiệp đáng nể.

“Đó gần như là nghề truyền thống của gia đình”, cô Katherine nói.

Thế nên không khó để biết phản ứng của mọi người khi Matt - một học sinh trung học xuất sắc - tuyên bố muốn trở thành cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp. Lúc đó, ông Andrew lo ngại con trai sẽ bị cuốn vào một môi trường quá khác biệt. Cuộc sống của một vận động viên có phần xa lạ với ông.

Đây cũng là nỗi lo của nhiều người thân khác trong gia đình.

“Tôi nhớ chú tôi từng than thở ‘Tội nghiệp Matt, rồi thằng bé sẽ ngồi ghế dự bị cả đời mất thôi'. Chú ấy là nhà sinh học đấy”, cô Katherine kể.

Hầu như không ai tin Matt sẽ làm nên cơm cháo khi theo đuổi bóng đá. Cuối cùng, Matt cùng cha đạt được thỏa thuận. Matt sẽ vào Harvard, học ngành kinh tế đồng thời thi đấu cho đội bóng của trường.

Anh gắn bó với Harvard hai mùa giải trước khi ký hợp đồng với câu lạc bộ Philadelphia Union của giải MLS vào năm 2018.

Vài năm sau, đại dịch Covid-19 bùng phát. Harvard bắt đầu triển khai các lớp học trực tuyến, tạo điều kiện để Matt hoàn thành chương trình đại học vào năm 2022.

Tuy nhiên, cha anh không còn cơ hội chứng kiến ngày con trai tốt nghiệp.

“Cuối cùng, anh ấy cũng thay đổi suy nghĩ. Matt giỏi hơn nhiều so với tưởng tượng của mọi người”, cô Katherine nói về người anh đã mất.

Cử nhân Harvard bắt bóng có gì khác?

Matt cũng biết cách tận dụng những gì mình học được. Khi còn học đại học, anh thực hiện "dự án nghiên cứu rất dài" về các quả phạt đền trong bóng đá. Cầu thủ này cũng hiểu điểm mạnh lớn nhất của mình không nằm ở thể hình hay phản xạ, mà ở tư duy. Anh tiếp cận vị trí thủ môn theo cách gần như mang tính khoa học.

“Tôi nghĩ nhiều người thường hiểu sai khi cho rằng thủ môn chỉ đơn giản là người cản phá cú sút. Điều bạn cố gắng làm là ngăn chặn bàn thua. Và nó có thể thực hiện theo nhiều cách khác nhau: Chọn vị trí chủ động, giao tiếp hiệu quả, hiểu trận đấu, đọc tình huống”, Matt Freese nói.

Thủ môn liên tục phải quan sát toàn bộ sân đấu, đánh giá nguy cơ có thể xuất hiện từ đâu và di chuyển để chuẩn bị đối phó trước khi cú sút xảy ra.

"Phần lớn công việc của một thủ môn là tối đa hóa diện tích khung thành mà bạn có thể bao quát ở bất kỳ thời điểm nào”, thủ thành đội tuyển Mỹ giải thích.

Điều đó đặc biệt phù hợp với Matt Freese- người được thừa hưởng từ cha khả năng giải quyết vấn đề.

“Đó là một bộ óc logic và phân tích. Đó là cách nhìn nhận thế giới. Ghép nối các mảnh ghép lại với nhau, nhìn thấy những điều mà người khác không nhìn thấy”, cô Katherine nhận xét.