Công an cảnh báo loạt thủ đoạn lừa đảo trước thềm năm học mới

Các thủ đoạn nêu trên có tính chất tinh vi, đánh vào tâm lý lo lắng của phụ huynh. Ảnh: Quang Nam.

Theo cơ quan chức năng, thời gian gần đây, tình hình tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng tiếp tục diễn biến phức tạp với phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi.

Trước thời điểm năm học 2026-2027, các đối tượng gia tăng hoạt động, lợi dụng nhu cầu tìm kiếm môi trường học tập, học bổng, việc làm thêm của học sinh, sinh viên cũng như tâm lý lo lắng của phụ huynh để thực hiện hành vi lừa đảo.

Mạo danh trường thông báo thu các khoản đầu năm

Công an xã Đức Hợp (tỉnh Hưng Yên) cho hay lợi dụng tâm lý lo lắng, muốn sớm hoàn thành các nghĩa vụ tài chính để con yên tâm nhập học, các đối tượng xấu hoạt động lừa đảo bằng cách mạo danh nhà trường, giáo viên chủ nhiệm để thu các khoản phí đầu năm.

Để thực hiện hành vi lừa đảo, các đối tượng thường tìm cách thu thập thông tin cá nhân của học sinh và phụ huynh. Những thông tin này có thể bị rò rỉ từ các tài khoản mạng xã hội, qua các đợt khảo sát trôi nổi trên mạng hoặc do sơ hở trong quá trình quản lý dữ liệu.

Sau khi nắm được danh sách kèm số điện thoại, tên tuổi học sinh và giáo viên, kẻ gian tiến hành lập các tài khoản mạng xã hội giả mạo như Zalo, Facebook với tên, hình ảnh đại diện giống hệt giáo viên chủ nhiệm. Tiếp đó, chúng tạo lập các nhóm chat gia đình, nhóm phụ huynh giả mạo hoặc xâm nhập trực tiếp vào các nhóm Zalo lớp học sẵn có thông qua đường link tham gia tự do.

Khi đã tạo được sự tin tưởng ban đầu, đối tượng đăng tải thông báo yêu cầu phụ huynh chuyển tiền nộp các khoản phí đầu năm. Danh mục chi phí được vẽ ra rất chi tiết, bao gồm tiền học phí, tiền đồng phục, tiền quỹ lớp, tiền mua tài liệu học tập hoặc tiền bảo hiểm y tế.

Nhằm thúc ép nạn nhân, kẻ gian thường đưa ra lý do “cần hoàn thiện hồ sơ gấp trong ngày” hoặc “được giảm giá nếu nộp sớm”. Tài khoản nhận tiền được chúng chuẩn bị sẵn dưới dạng tài khoản ngân hàng rác, mang tên cá nhân hoặc tên gần giống với cơ sở giáo dục nhằm gây nhầm lẫn. Nhiều phụ huynh do chủ quan, thiếu cảnh giác đã vội vã chuyển tiền mà không kiểm chứng lại thông tin.

Chiêu lừa xin mã định danh học sinh

Theo Công an xã Đất Mới (tỉnh Cà Mau), lợi dụng cao điểm mùa tuyển sinh và chuyển cấp học, các đối tượng giả danh công an xã, thông báo mã định danh của học sinh bị lỗi trên hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư nên hồ sơ chuyển cấp chưa được phê duyệt.

Sau đó, chúng yêu cầu phụ huynh cung cấp thông tin căn cước công dân, mã định danh hoặc truy cập các đường link lạ để cài đặt ứng dụng dịch vụ công giả mạo nhằm chiếm quyền kiểm soát tài khoản.

Chiêu thức này dễ tạo lòng tin vì mã định danh học sinh thực chất là số định danh cá nhân gồm 12 chữ số, được dùng để đối chiếu thông tin trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và phục vụ quản lý hồ sơ, tuyển sinh, chuyển cấp.

Vì vậy, khi nghe thông báo “mã định danh bị lỗi” hoặc “hồ sơ chưa được phê duyệt”, phụ huynh dễ tin rằng con mình đang gặp vướng mắc và cần xử lý ngay.

Một thủ đoạn khác là giả danh giáo viên hoặc cán bộ nhà trường, yêu cầu phụ huynh cung cấp thông tin định danh của học sinh để hoàn thiện hồ sơ nhập học, đồng thời hối thúc chuyển các khoản tiền như học phí, tiền đồng phục hoặc các khoản phí khác vào tài khoản cá nhân do đối tượng cung cấp.

Thí sinh TP.HCM trong kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026. Ảnh: Hoài Bảo.

Bắt cóc online

Ngày 25/7, Công an tỉnh Đắk Lắk phát cảnh báo về thủ đoạn lừa đảo "bắt cóc online" nhắm vào học sinh, sinh viên và phụ huynh trước thềm năm học mới.

Các đối tượng tập trung vào học sinh cuối cấp, tân sinh viên và phụ huynh. Đặc biệt, tại các địa bàn vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, nơi điều kiện tiếp cận thông tin còn hạn chế, các đối tượng càng dễ lợi dụng tâm lý nhẹ dạ, thiếu kinh nghiệm để thực hiện hành vi lừa đảo.

Kẻ xấu thường tạo lập website, fanpage hoặc tài khoản mạng xã hội giả mạo các trường đại học, tổ chức giáo dục, quỹ học bổng hoặc chương trình trao đổi sinh viên quốc tế với giao diện giống trang chính thức nhằm tạo lòng tin.

Sau khi học sinh, sinh viên đăng ký tham gia, chúng thông báo trúng tuyển học bổng, tuyển cộng tác viên hoặc việc làm thêm; đồng thời yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân, số điện thoại người thân, lịch trình học tập, hình ảnh, giấy tờ tùy thân và nhiều thông tin khác.

Tiếp đó, các đối tượng yêu cầu nạn nhân tham gia các buổi phỏng vấn trực tuyến, tập huấn, hoặc thực hiện thủ tục chứng minh tài chính, đồng thời hướng dẫn đến một địa điểm riêng, tắt điện thoại, ngắt liên lạc với gia đình hoặc rời khỏi nơi cư trú với lý do bảo mật thông tin.

Khi nạn nhân bị cô lập, các đối tượng lập tức gọi điện cho người thân, giả thông báo con em đang bị bắt cóc và yêu cầu chuyển tiền chuộc trong thời gian ngắn.

Một thủ đoạn khác là giả danh cán bộ công an, viện kiểm sát, tòa án hoặc cán bộ nhà trường thông báo học sinh, sinh viên có liên quan đến các vụ án ma túy, rửa tiền hoặc các hành vi vi phạm pháp luật.

Bằng thủ đoạn đe dọa, gây áp lực tâm lý, chúng yêu cầu nạn nhân giữ bí mật tuyệt đối, thuê phòng trọ hoặc khách sạn để phục vụ điều tra, đồng thời cắt đứt mọi liên lạc với gia đình.

Sau đó, các đối tượng sử dụng chính tài khoản mạng xã hội hoặc số điện thoại của nạn nhân để liên hệ với người thân, dựng lên câu chuyện bị bắt cóc hoặc gặp nguy hiểm nhằm ép chuyển tiền.

Đây là thủ đoạn lừa đảo đặc biệt nguy hiểm bởi trên thực tế không hề xảy ra hành vi bắt cóc. Các đối tượng lợi dụng tâm lý hoảng loạn của nạn nhân và gia đình để chiếm đoạt tài sản.