Cỗ máy sát thủ của Israel

Khi các chỉ huy quân sự Mỹ và Israel họp bàn kế hoạch tấn công Iran, ngay từ đầu đôi bên đã thống nhất về nhiệm vụ dành riêng cho Israel: Tìm diệt các lãnh đạo Iran.

Bằng những đòn đánh chính xác tuyệt đối, Israel hạ sát cố Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei ngay ngày mở màn 28/2. Theo quân đội Israel, hơn 250 quan chức cấp cao khác của Iran cũng bị loại bỏ trong 4 tuần chiến sự tiếp theo.

Khi ám sát không thể xoay chuyển cục diện

Theo Washington Post, chiến dịch tiêu diệt các lãnh đạo đứng đầu trong bộ máy quyền lực của Iran đã được Israel tiến hành với độ chính xác gây sửng sốt.

Theo các quan chức quân sự và tình báo Israel, chương trình này đã được nâng cấp trong những năm gần đây để đạt mức độ sát thương cao chưa từng có.

Israel đã thu thập thông tin về cách thức di chuyển của lãnh tụ tối cao Iran, ông Ali Khamenei (trái), từ nhiều năm trước khi ra đòn tấn công. Ảnh: The Economist.

Các nguồn tin cho biết Israel đã mở rộng đáng kể năng lực tình báo bên trong Iran, từ tuyển mộ người trong nội bộ chính quyền Iran làm gián điệp, cho đến xâm nhập mạng lưới kỹ thuật số, như hệ thống camera an ninh trên đường phố, các nền tảng thanh toán...

Tất cả dữ liệu được tình báo Israel chuyển cho nền tảng trí tuệ nhân tạo (AI) tuyệt mật phân tích, nhằm tìm ra dấu vết đời sống riêng tư, lịch trình di chuyển của các lãnh đạo Iran.

Chiến thuật ám sát của Israel đã được biết tới từ lâu. Israel có thể cài bom sẵn từ nhiều tháng trước khi kích nổ, có UAV bay lọt qua cửa sổ căn hộ, có tên lửa siêu thanh phóng từ tiêm kích tàng hình, tất cả để phục vụ chiến thuật ám sát. Hiện phương thức ám sát của Israel chủ yếu dựa vào tên lửa không đối đất và UAV.

Tuy nhiên, chiến dịch ám sát chưa chắc giúp Israel đạt được các mục tiêu cốt lõi trong vấn đề Iran. Mục tiêu hàng đầu của cả Mỹ và Israel khi tiến hành chiến dịch quân sự tại Iran là loại bỏ mối đe dọa đến từ tên lửa đạn đạo, vũ khí hạt nhân và các lực lượng ủy nhiệm của Iran, đồng thời làm suy yếu chính quyền Iran để tạo ra bối cảnh dẫn đến những biến động lớn.

Cho đến nay, tất cả các mục tiêu này vẫn xa vời.

Những quan chức Iran bị tiêu diệt thường nhanh chóng được thay thế bởi các cấp dưới có quan điểm và hành động cứng rắn hơn. Các cuộc biểu tình phản đối chính quyền cũng không diễn ra như Mỹ và Israel kỳ vọng, ngược lại, người dân Iran diễu hành để ủng hộ chính quyền.

Các quan chức Israel thừa nhận với Washington Post rằng chính quyền Iran đã bị tổn thương nhưng vẫn kiên cường, ổn định. Thậm chí, chính quyền Iran nhìn nhận rằng họ đã giành “chiến thắng” sau một tháng chống chịu và trụ vững trước hai lực lượng quân sự hùng mạnh của thế giới.

Ông Ariel Levite, chuyên gia an ninh người Israel tại Quỹ Carnegie vì Hòa bình Quốc tế (CEIP), nhận định: “Israel đã đi quá xa khi biến hoạt động ám sát trở thành chiến lược dài hạn, thay vì chỉ là nhu cầu tác chiến mang tính thời điểm”.

Bí ẩn đằng sau những đòn không kích

Theo quan chức Israel, thông tin tình báo của Israel chính xác đến mức phương án tiêu diệt lãnh tụ Iran từng được đưa ra thảo luận từ trước cuộc xung đột kéo dài 12 ngày hồi tháng 6/2025. Nhưng kế hoạch này bị hoãn lại do Mỹ và Israel ưu tiên việc kiểm soát chương trình hạt nhân của Iran tại thời điểm đó.

Theo quan chức Israel, ông Ali Khamenei bị tiêu diệt khi đang ở trong một căn phòng trên mặt đất tại nơi ở, lúc ông đang ở bên các thành viên trong gia đình. Con trai ông, Mojtaba Khamenei, cũng có mặt tại đây, nhưng ông Mojtaba sống sót rời khỏi hiện trường vụ tấn công, rồi được chỉ định kế nhiệm cha mình.

Lực lượng tình báo của Mỹ và Israel đã hợp tác trong nhiều chiến dịch bí mật trước khi cùng bước vào chiến dịch tại Iran. Ảnh: Reuters.

Kế hoạch tấn công ông Ali Khamenei ngay từ đòn mở màn đã được Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) và Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cùng thống nhất. Thời điểm tấn công được điều chỉnh vào phút chót, sau khi Israel có thông tin rằng cuộc họp vốn dự kiến diễn ra vào tối 28/2 được chuyển lên buổi sáng cùng ngày.

Khi đó, Mỹ đã triển khai lực lượng quy mô lớn quanh Iran, với máy bay và tên lửa có thể tấn công Tehran chỉ trong vài phút. Tuy nhiên, chính các tiêm kích Israel từ căn cứ cách Iran hai giờ bay đã làm nhiệm vụ phóng loạt tên lửa vào khu phức hợp có ông Ali Khamenei.

Israel đã dành ra nhiều năm thu thập thông tin về cách thức di chuyển của nhiều lãnh đạo Iran, nhiệm vụ này giao cho cơ quan tình báo Mossad và đơn vị tác chiến mạng 8200 đảm nhiệm.

5 năm trước, khi Israel và Iran tiến hành tấn công mạng qua lại, Iran gây gián đoạn hệ thống cấp nước và nhiều mục tiêu khác tại Israel. Israel đáp trả bằng các đòn tấn công mạng làm rối loạn giao thông tại Tehran, khiến các trạm xăng phải đóng cửa và khiến lực lượng dân quân Basij không thể rút tiền từ ATM.

Kể từ đó, Israel tiến hành xâm nhập sâu vào “hệ thần kinh số” của Iran. “Bất cứ thứ gì có thể xâm nhập, chúng tôi đều thử. Từ cuộc gọi điện thoại, camera giao thông, đến hệ thống an ninh nội bộ. Chúng tôi lấy được cả dữ liệu từ bộ phận tình báo của IRGC, từ quân đội Iran, từ cảnh sát Iran”, một quan chức IDF nói.

Những dữ liệu thu thập được sẽ gửi cho nền tảng AI. Các quan chức Israel cho biết công cụ AI giúp phân tích khối lượng dữ liệu khổng lồ, từ đó xác định thói quen hành vi và dự báo địa điểm lui tới của các lãnh đạo Iran. Đây được xem là một trong những bước tiến quan trọng nhất đối với hoạt động tình báo của Israel trong thập kỷ qua.

“AI đã giúp Israel tận dụng nguồn dữ liệu lớn vốn đã được thu thập từ nhiều năm trước”, ông Raz Zimmt, giám đốc phụ trách nghiên cứu về Iran tại Viện Nghiên cứu An ninh Quốc gia Israel, nhận định.

Israel hiện có khả năng điều chỉnh hành trình của tên lửa ám sát ngay cả khi tên lửa đã được phóng đi. Các thông tin về hành trình di chuyển của mục tiêu bị nhắm đến liên tục được cập nhật trong thời gian thực. Nền tảng AI tiếp nhận thông tin và nhanh chóng điều chỉnh đòn tấn công nhằm đạt tính chính xác cao nhất.

Dù vậy, độ chính xác không ở mức tuyệt đối. Đầu tháng 3, Israel tuyên bố đã tấn công trụ sở Hội đồng Chuyên gia Iran tại Qom, khi các thành viên trong hội đồng dự kiến họp bàn để tìm ra người kế nhiệm ông Ali Khamenei. Tòa nhà bị phá hủy, nhưng không có thương vong nào, do cuộc họp bất ngờ chuyển sang hình thức trực tuyến.

Các quan chức Israel thừa nhận thành công của chiến dịch ám sát các lãnh đạo Iran còn đến từ lựa chọn khó lý giải của chính giới lãnh đạo Iran.

Sau 4 tuần xảy ra chiến sự, Israel ngạc nhiên khi các lãnh đạo Iran vẫn tập trung tại Tehran dù căng thẳng có dấu hiệu leo thang.

“Nhiều lãnh đạo Iran đã thiệt mạng trong các đòn tấn công ám sát trước đó, nhưng hiện các lãnh đạo Iran vẫn tụ họp trên mặt đất ở Tehran, thay vì phân tán ra, hoặc trú ẩn dưới hệ thống hầm ngầm. Tất cả họ hẳn đều hiểu hỏa lực có thể ập đến bất cứ lúc nào. Chính chúng tôi cũng không thể giải thích được cách hành động của họ”, một quan chức Israel nói.