Chuyên gia nêu lý do chính gây ra biến chứng thẩm mỹ tại Việt Nam

Ca phẫu thuật thẩm mỹ của các bác sĩ ở TP.HCM. Ảnh: Duy Hiệu.

Ngày 12/5, tại hội thảo “Thẩm mỹ an toàn - từ pháp lý đến thực hành chuẩn khoa” do Báo Tiền Phong phối hợp cùng các cơ quan, chuyên gia và doanh nghiệp tổ chức, nhiều bác sĩ đầu ngành đã chỉ ra thực trạng đáng lo ngại của thị trường thẩm mỹ hiện nay. Đồng thời, các chuyên gia đề xuất các giải pháp siết chặt quản lý và nâng cao an toàn cho người dân.

Những ca bệnh ám ảnh

Nhiều trường hợp tai biến điển hình được chia sẻ tại hội thảo khiến không ít người tham dự ám ảnh. Một trong số đó là trường hợp nữ bệnh nhân 36 tuổi bị viêm phúc mạc toàn thể sau hút mỡ và tạo hình thành bụng hồi tháng 10/2023.

Sau phẫu thuật, bệnh nhân xuất hiện đau bụng, sốt, khó thở. Kết quả chụp CT cho thấy có khí tự do trong ổ bụng, viêm phúc mạc toàn thể do thủng tạng rỗng.

Bác sĩ Vân cho hay dù được cấp cứu hồi sức tích cực, người bệnh diễn tiến rất nặng với hàng loạt biến chứng như nhiễm trùng bệnh viện, viêm phổi đa kháng thuốc, hoại tử thành bụng, sốc nhiễm khuẩn tái diễn nhiều lần. Bệnh nhân phải ghép da tự thân, sụt 18 kg sau nhiều tháng điều trị và đến tháng 3/2024 mới ổn định xuất viện nhưng để lại di chứng nặng nề.

PGS.TS Nguyễn Thanh Vân chia sẻ tại hội thảo. Ảnh: Nhật Thành.

Một trường hợp khác là nữ Việt kiều Mỹ 64 tuổi thực hiện cùng lúc nhiều thủ thuật gồm cắt mí, đặt túi ngực, hút mỡ đùi và tạo hình thành bụng hồi tháng 4/2024. Sau mổ, bệnh nhân đột ngột khó thở, SpO2 tụt, được chẩn đoán phản vệ độ III và theo dõi thuyên tắc phổi.

Dù được chuyển đến Bệnh viện Quân y 175 trong tình trạng nguy kịch và áp dụng nhiều biện pháp hồi sức chuyên sâu như ECMO, vận mạch liều cao, người bệnh vẫn diễn tiến nặng với nhiễm trùng, suy đa cơ quan, nấm xâm lấn và không qua khỏi sau 30 ngày điều trị.

Ngoài ra, bác sĩ Vân ghi nhận nhiều trường hợp khác như mù mắt phải sau tiêm filler tại spa, hoại tử thành bụng sau hút mỡ, lật mi dưới do cắt quá nhiều da thừa. Hay thậm chí, có bệnh nhân bị sụp mí vì tổn thương cơ nâng mi và thần kinh, lộ sụn silicon sau nâng mũi bằng sụn nhân tạo.

Theo PGS Nguyễn Thanh Vân, những ca bệnh này cho thấy ranh giới giữa làm đẹp và tai biến đôi khi rất mong manh nếu người thực hiện không đủ chuyên môn hoặc cơ sở không đáp ứng điều kiện an toàn.

'Khoảng trống y khoa' trong ngành làm đẹp

Phát biểu tại hội thảo, bác sĩ chuyên khoa II Đào Văn Sinh, Trưởng đại diện Văn phòng Bộ Y tế tại TP.HCM, cho biết ngành thẩm mỹ Việt Nam đang phát triển với tốc độ rất nhanh, thậm chí “bùng nổ” trong vài năm gần đây. Theo ước tính, quy mô thị trường làm đẹp tại Việt Nam đã đạt hàng tỷ USD và tiếp tục duy trì mức tăng trưởng hai con số mỗi năm.

“Tín hiệu này phản ánh sự phát triển của xã hội và nhu cầu nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân. Tuy nhiên, đi cùng sự phát triển đó là những vấn đề đáng lo ngại”, bác sĩ Sinh nói.

Dữ liệu từ Hiệp hội Phẫu thuật thẩm mỹ quốc tế (ISAPS) và hệ thống TOPS cho thấy tỷ lệ biến chứng chung trong phẫu thuật thẩm mỹ dao động 1,2-5,7%.

Tại Việt Nam, theo các báo cáo chuyên ngành, mỗi năm có khoảng 250.000 người thực hiện phẫu thuật thẩm mỹ. Trong đó, ghi nhận khoảng 25.000-35.000 ca biến chứng. Đây là con số lớn, cho thấy những rủi ro hiện hữu trong thị trường làm đẹp đang ngày càng gia tăng.

“Biến chứng thẩm mỹ hiện nay không còn là vấn đề kỹ thuật cá nhân mà đã trở thành vấn đề y tế công cộng và xã hội”, bác sĩ Vân cho hay.

Theo đại diện Bộ Y tế, một trong những vấn đề đáng báo động hiện nay là sự tồn tại của các cơ sở thẩm mỹ hoạt động “chui”, núp bóng spa, salon chăm sóc sắc đẹp nhưng lại thực hiện các thủ thuật xâm lấn như tiêm filler, nâng mũi, hút mỡ hay cắt mí.

“Đây không chỉ là hành vi vi phạm pháp luật mà còn là mối nguy trực tiếp với sức khỏe cộng đồng”, bác sĩ Sinh nhấn mạnh.

Một ca phẫu thuật nâng mũi sụn sườn được thực hiện tại bệnh viện ở TP.HCM. Ảnh: Duy Hiệu.

PGS.TS Nguyễn Thanh Vân, Chủ tịch Hội Phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ TP.HCM, nhận định cho biết một đặc điểm đáng chú ý tại Việt Nam là tồn tại “khoảng trống y khoa”, tức nhiều thủ thuật y khoa bị phi y khoa hóa. Nhiều spa, salon tóc, cơ sở chăm sóc da không phép lại trở thành nơi thực hiện các can thiệp xâm lấn. Đây là nguyên nhân chính gây ra các biến chứng nặng.

Bên cạnh đó, “khủng hoảng filler” cũng là thực trạng đáng báo động. Tình trạng tiêm filler tràn lan, sử dụng sản phẩm không rõ nguồn gốc, người thực hiện không có kiến thức giải phẫu và chuyên môn y khoa đã dẫn tới nhiều ca tắc mạch, hoại tử, thậm chí mù mắt.

Theo thống kê dịch tễ học được ông Vân công bố, hơn 95% bệnh nhân gặp biến chứng là nữ giới, phổ biến ở nhóm tuổi 30-35, chịu ảnh hưởng mạnh từ xu hướng thẩm mỹ trên mạng xã hội.

Trong các biến chứng, vùng mũi chiếm tỷ lệ cao nhất với 42,6%, tiếp theo là vùng mặt khoảng 20% và ngực khoảng 18%. Các biến chứng thường gặp gồm nhiễm trùng, tụ máu, tụ dịch huyết thanh, sẹo xấu, biến dạng chức năng. Trong đó, nhiễm trùng chiếm khoảng 50%. Những biến chứng nặng bao gồm tắc mạch, hoại tử, mù mắt do filler, thuyên tắc phổi, tổn thương nội tạng và có thể dẫn tới tử vong.

Theo bác sĩ Đào Văn Sinh, Bộ Y tế xác định phát triển ngành thẩm mỹ phải đi đôi với bảo đảm an toàn và tuân thủ pháp luật. Trong thời gian tới, ngành y tế sẽ tiếp tục hoàn thiện hành lang pháp lý, rà soát và cập nhật các quy định liên quan đến cấp phép, hành nghề và quản lý hoạt động thẩm mỹ phù hợp với thực tiễn.

Đồng thời, cơ quan chức năng sẽ tăng cường thanh tra, kiểm tra và xử lý nghiêm các cơ sở hoạt động không phép, quảng cáo sai sự thật hoặc thực hiện vượt phạm vi chuyên môn được cấp phép. Bên cạnh đó, việc nâng cao chuẩn chuyên môn và đạo đức nghề nghiệp của đội ngũ bác sĩ cũng được xem là yếu tố then chốt.