Sau Tết, bánh chưng, giò chả còn dư thường được 'tận dụng'. Chỉ cần thấy bánh mốc hoặc chua ở một góc nhỏ, hay giò chả hơi có mùi, nhiều người liền cắt bỏ phần hỏng rồi rán lại, luộc lại để dùng tiếp. Điều này tiềm ẩn những nguy cơ với sức khỏe mà ít người chú ý.
Bánh chưng giàu đạm rất dễ hỏng nếu bảo quản sai cách
TS.BS Nguyễn Lương Kỷ, chuyên gia chống độc, Phó Giám đốc BVĐK tỉnh Khánh Hòa cho hay, bánh chưng được làm từ gạo nếp, đậu xanh và thịt, đây đều là những nguyên liệu giàu tinh bột và đạm, rất dễ trở thành môi trường thuận lợi cho cả nấm mốc và vi khuẩn phát triển khi bảo quản ở nhiệt độ phòng, đặc biệt trong thời tiết ẩm.
 |
| Nhiều gia đình vẫn còn bánh chưng sau Tết. Ảnh: Quỳnh Mai. |
Phần mốc chúng ta nhìn thấy thực chất chỉ là bề nổi, thực tế các sợi nấm có thể đã lan sâu vào bên trong khối bánh và đồng thời sinh ra độc tố, gọi chung là Mycotoxin. Do đó những độc tố này có thể tồn tại ngay cả khi chúng ta gọt bỏ phần hỏng.
Một số độc tố như Aflatoxin có khả năng gây tổn thương gan và làm tăng nguy cơ ung thư gan nếu tích lũy kéo dài, trong khi những độc tố khác có thể ảnh hưởng đến thận hoặc làm suy giảm miễn dịch.
Không chỉ nấm mốc, bánh chưng nếu bảo quản không đúng cách hoặc để lâu còn có nguy cơ nhiễm các vi khuẩn gây ngộ độc thực phẩm. Những tác nhân như Salmonella, Escherichia coli hay Staphylococcus aureus có thể gây đau bụng, tiêu chảy, sốt và nôn ói, những triệu chứng này xuất hiện rất nhanh chỉ sau vài giờ.
Đặc biệt, nếu thực phẩm nhiễm Bacillus cereus thì dù hấp hay chiên lại, độc tố đã sinh ra có thể không bị phá hủy hoàn toàn và vẫn có thể gây hại cho sức khỏe, vì loại vi khuẩn này có thể tạo bào tử chịu được nhiệt độ cao.
 |
| Nhiều gia đình cắt nhỏ bánh chưng, bọc màng bọc thực, sau đó bảo quản trong ngăn đá tủ lạnh. Ảnh: Quỳnh Mai. |
Cảnh giác với giò chả để lâu
Theo TS.BS Nguyễn Lương Kỷ, tương tự như bánh chưng để lâu ngày, giò chả khi đã có mùi lạ là dấu hiệu thực phẩm bắt đầu ôi thiu do vi khuẩn phân hủy. Dù có luộc lại, rán kỹ hay rim mặn lại thì cũng chỉ làm át mùi chứ không loại bỏ được độc tố đã hình thành trong quá trình hỏng.
Ăn phải giò chả để lâu có thể gây đau bụng, buồn nôn, tiêu chảy, thậm chí ngộ độc thực phẩm nếu nhiễm khuẩn nặng. Vì vậy, khi giò chả đã có mùi chua, nhớt hoặc biến đổi màu sắc, tốt nhất nên bỏ đi thay vì cố chế biến lại để sử dụng.
"Khuyến cáo về an toàn thực phẩm của Bộ Y tế và Tổ chức Y tế Thế giới đều nhấn mạnh không sử dụng thực phẩm đã mốc hoặc có dấu hiệu ôi thiu. Không nên vì tiếc của mà ảnh hưởng đến sức khỏe bản thân và gia đình", TS.BS Nguyễn Lương Kỷ nhấn mạnh.
Cuốn sách Bệnh của thời thức ăn tiện lợi giải thích nguyên nhân gây ra tất cả bệnh mạn tính, cách thực phẩm tiện lợi đã tác động đến chúng dẫn đến tổn hại cho sức khỏe, nền kinh tế và môi trường, từ đó đề xuất giải pháp để chữa lành cho con người.
