|
|
Thức khuya, stress và mỡ thừa chính là "bộ ba" triệt hạ testosterone, khiến nam giới trẻ sớm mất đi ham muốn. Ảnh minh họa: Magnific. |
29 tuổi, anh T. (nhân viên công nghệ, sống tại TP.HCM) đã gặp nhiều vấn đề về sức khỏe sinh sản. Sau 18 tháng kết hôn chưa có con, anh bắt đầu giảm ham muốn, đôi lúc mất cương khi quan hệ và tăng gần 9 kg trong 6 tháng.
Trước đó, anh thường làm việc đến 1-2h sáng, ngủ khoảng 5 giờ mỗi đêm, ít vận động và hút thuốc. Cho rằng những thay đổi này do làm việc quá sức, anh mua thực phẩm bổ sung và cố gắng tập gym nặng hơn vào cuối tuần. Tuy nhiên, tình trạng không cải thiện.
Tiếp nhận tư vấn và điều trị cho bệnh nhân này, TS.BS Trà Anh Duy cho biết kết quả thăm khám của anh T. ghi nhận có BMI 29,3 kg/m², thuộc nhóm thừa cân gần ngưỡng béo phì, vòng bụng 100 cm. HbA1c 6,1%, gợi ý tiền đái tháo đường.
Testosterone toàn phần buổi sáng được kiểm tra 2 lần đều thấp. Tinh dịch đồ ghi nhận mật độ tinh trùng 12 triệu/mL, tổng độ di động 31% và tỷ lệ hình dạng bình thường 3%, đều giảm. Siêu âm còn phát hiện giãn tĩnh mạch thừng tinh trái với dòng trào ngược.
Bác sĩ Duy cho biết không thể quy toàn bộ tình trạng của người bệnh cho thức khuya, hút thuốc hay giãn tĩnh mạch thừng tinh. Đây là kết quả của nhiều yếu tố phối hợp gồm tăng cân, rối loạn chuyển hóa, thiếu ngủ, ít vận động, hút thuốc và bệnh lý tại bìu.
Về hướng điều trị, bác sĩ Duyên tư vấn bệnh nhân điều chỉnh cân nặng, cải thiện giấc ngủ, ngừng hút thuốc, theo dõi chuyển hóa và đánh giá chỉ định điều trị giãn tĩnh mạch thừng tinh dựa trên mục tiêu sinh sản.
Theo bác sĩ Duy, ngày càng nhiều nam giới ở độ tuổi 20-35 đến khám vì rối loạn cương, giảm testosterone, bất thường tinh dịch đồ, viêm nhiễm sinh dục hoặc các bệnh lây truyền qua đường tình dục (STI). Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa với việc mọi bệnh lý nam khoa đều đang gia tăng ở giới trẻ. Sự gia tăng số ca ghi nhận một phần đến từ tác động của lối sống hiện đại, phần khác do nam giới trẻ ngày nay đã chủ động đi khám và tầm soát bệnh sớm hơn.
Rối loạn cương vốn thường được liên tưởng đến tuổi tác, bệnh tim mạch hoặc đái tháo đường mạn tính. Thế nhưng hiện nay, các tình trạng như thừa cân, tăng huyết áp, rối loạn đường huyết và mỡ máu lại xuất hiện từ rất sớm, âm thầm tổn thương mạch máu và ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng duy trì độ cương.
Chuyên gia này dẫn lại một phân tích tổng hợp công bố năm 2025 ghi nhận người mắc hội chứng chuyển hóa có nguy cơ rối loạn cương cao gấp 2,3 lần so với người bình thường. Tình trạng béo phì cũng can thiệp tiêu cực đến hệ nội tiết nam và chất lượng tinh trùng.
Bên cạnh đó, thói quen thức khuya, lười vận động, hút thuốc, chế độ ăn thiếu lành mạnh cùng hành vi quan hệ tình dục không an toàn đang tạo nên "đòn bẩy" tiêu cực, đe dọa trực tiếp đến sức khỏe sinh sản của giới trẻ.
Bác sĩ Duy khuyến cáo nam giới nên chủ động đến cơ sở y tế tầm soát ngay khi xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo như:
- Dấu hiệu chức năng và nội tiết: Giảm ham muốn tình dục, khó duy trì độ cương kéo dài.
- Dấu hiệu viêm nhiễm và bất thường: Đau hoặc sưng vùng bìu, tiểu buốt, tiết dịch niệu đạo.
- Sức khỏe sinh sản: Vợ chồng thả tự nhiên một năm chưa có con.
Người trẻ không đồng nghĩa với một cơ thể hoàn toàn khỏe mạnh. Việc chủ động khám và phát hiện sớm giúp xác định đúng nguyên nhân, từ đó can thiệp kịp thời khi cơ thể còn khả năng đáp ứng tốt nhất với các điều chỉnh lối sống và phác đồ điều trị.
Bệnh của thời thức ăn tiện lợi
Qua 400 trang sách, bác sĩ Robert H.Lustig đã chỉ ra nguy cơ các bệnh con người có thể mắc phải trong bối cảnh thức ăn nhanh, đồ đóng hộp lên ngôi. Trong đó, Lustig nhấn mạnh rằng, thực phẩm tiện lợi được sản xuất hàng loạt chính là sát thủ âm thầm. Cuốn sách Bệnh của thời thức ăn tiện lợi giải thích nguyên nhân gây ra tất cả bệnh mạn tính, cách thực phẩm tiện lợi đã tác động đến chúng dẫn đến tổn hại cho sức khỏe, nền kinh tế và môi trường, từ đó đề xuất giải pháp để chữa lành cho con người.
