Độ tuổi 30 quá già để được gọi là thanh niên nhưng lại quá trẻ để được gọi là trung niên. Ảnh minh họa: Boserdam/Pexels.

“Sao cuộc đời tôi không êm đềm như người ta? Rốt cục là do cái gì?”

Tuổi từ 30 đến 39 được xem là độ tuổi vô danh, không có tên gọi riêng trong ngành tâm lý học. Tâm lý học dựa trên những thay đổi lớn trong cuộc đời để chia quá trình phát triển của con người thành giai đoạn thơ ấu, giai đoạn dậy thì, giai đoạn trưởng thành (từ 20 đến 39 tuổi), giai đoạn trung niên (từ 40 đến 49 tuổi), giai đoạn quá độ (từ 50 đến 59 tuổi) và giai đoạn lão niên (trên 60 tuổi). Không có đề cập nào khác về độ tuổi 30. Nó chỉ được gom vào giai đoạn đầu trưởng thành, nằm đâu đó phía sau độ tuổi 20. Nhà tâm lý học Erikson gọi độ tuổi 30 là “mảnh đất hoang”, bởi trong giai đoạn này không có một thay đổi hay vấn đề rõ ràng nào xét từ phương diện phát triển học. Kết quả là, độ tuổi 30 quá già để được gọi là thanh niên nhưng lại quá trẻ để được gọi là trung niên. Vậy nên cho đến nay hầu như không có nghiên cứu về nó.

Nguyên nhân là bởi trước đây, tuổi 30 không phải là độ tuổi đặc biệt đáng chú ý trong cuộc đời chúng ta. Vì mọi người bắt đầu đi làm và kết hôn ở tầm tuổi 25 nên đến năm 30 tuổi họ đang mải lo sự nghiệp và gia đình. Nếu đã có một công việc và chịu khó làm việc thì lúc này họ đã yên tâm phần nào về vị trí trong tổ chức, và cũng không chịu áp lực phải mất việc sau tuổi 45. Vì vậy, dù bận rộn đến mấy, họ chỉ cần dốc sức chạy về phía trước nơi một tương lai tươi sáng đang chờ.

Nhưng ngày nay, tuổi 30 thật tăm tối và mệt mỏi. Nếu không được cha mẹ hỗ trợ tài chính, họ sẽ phải gánh khoản nợ vay học tập ngay khi tốt nghiệp đại học. Hơn nữa, kể cả khi dồn toàn lực để tìm việc trong 4 năm học thì cũng không dễ để tìm được một công việc đàng hoàng giữa vấn nạn chung thất nghiệp và thiếu việc làm. Sau khi bị từ chối ở vài chục, vài trăm công ty, cuối cùng họ cũng có được một chỗ làm. Vậy mà ở đây đụng đâu là sai sót đó nên ai cũng nhìn họ với cặp mắt khó chịu. Nói cách khác, những người tuổi 30 ngày nay dùng cả thanh xuân để chuẩn bị cho một công việc, để rồi bị ném vào thực tế lạnh lẽo đến tê người mà không có sự chuẩn bị nào.

Theo công bố của Viện Chính sách Thanh niên Hàn Quốc năm 2023, chỉ có 16% số người được hỏi cho biết mình cảm thấy là người lớn dù họ đã bước sang tuổi 30. Có 40% cho biết họ thường xuyên cảm thấy điều đó và 39% cho biết họ thỉnh thoảng cảm thấy điều đó. Phân tích cho thấy việc nhận ra “Tôi là người lớn” bị chậm lại khoảng 5 năm so với 20 năm trước, tức năm 2003. Nói cách khác, trước đây hầu hết mọi người đều nghĩ mình đã trưởng thành khi bước sang tuổi 25, nhưng thực tế hiện nay không còn như vậy nữa.

Điều này có liên quan chặt chẽ với việc độ tuổi trung bình của người mới đi làm với tấm bằng đại học đã tăng lên 31 và tuổi kết hôn lần đầu tăng lên 33,72 đối với nam và 31,26 đối với nữ (dữ liệu của Cục Thống kê Quốc gia năm 2022). Nếu xem khả năng tự lập tài chính, kết hôn và xây dựng gia đình là cuộc sống của người trưởng thành, thì khi quá trình này chậm lại đã khiến việc người ta tự xem bản thân là người lớn cũng muộn hơn trước.

Năm 2003, một phụ nữ 29 tuổi đương nhiên là người đã lấy chồng, và ít nhất đã có hay sắp có một đứa con. Nhưng giờ đây, đến tuổi này cũng chưa chắc gì đã có công việc ổn định. Chưa kể sau khi có việc còn cần thêm ít nhất ba bốn năm để tự chủ về kinh tế, nên thời gian lập gia đình bị muộn đi là điều không thể tránh khỏi.

Vậy mà chúng ta vẫn cứ hay giục dã những người mới lớn mau chóng cưới hỏi và sinh con đẻ cái trước khi quá muộn. Việc này không khác gì đốc thúc một đứa trẻ đang chập chững tập đi phải chạy nhanh lên. Thậm chí ai chưa kết hôn còn được xem là “chưa nếm mùi đời” và chưa phải là “người lớn”.