Châu Âu 'ngóng trông' ông Trump tại WEF Davos

Nếu Tổng thống Mỹ Donald Trump muốn dội gáo nước lạnh vào Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) 2026 tại Davos, chẳng có cách nào hiệu quả hơn việc đe dọa áp thuế lên các đồng minh NATO nếu họ không chấp nhận để Mỹ thâu tóm Greenland, Politico nhận định.

Thay vì tụ họp trong một không gian ấm cúng để thảo luận về kinh tế và đàm phán thỏa thuận, các đại biểu đến với WEF Davos trong bối cảnh Mỹ khuấy đảo cuộc khủng hoảng xuyên Đại Tây Dương, đe dọa làm suy yếu NATO và trật tự an ninh phương Tây đã duy trì suốt 80 năm qua.

"Mọi thứ có vẻ vẫn diễn ra như thường lệ, nhưng hành động của Trump với Greenland đã làm thay đổi nhịp điệu của sự kiện năm nay. Với phong cách điều hành hiện tại của chính quyền Mỹ, tôi dự đoán về một sự kiện gây chấn động vào ngày ông Trump tới đây, 21/1", Maciej Bukowski - một trong những người tổ chức Diễn đàn An ninh Warsaw - chia sẻ.

Trong bối cảnh giới lãnh đạo châu Âu đang ráo riết tìm cách tháo gỡ nút thắt, bài phát biểu của ông Trump tại WEF Davos sẽ là nhân tố then chốt quyết định cách châu Âu đáp trả.

Kiên quyết bên trong, nhã nhặn bên ngoài

Châu Âu vẫn bấu víu hy vọng có thể hạ nhiệt căng thẳng và thuyết phục ông Trump từ bỏ lời đe dọa áp thuế trừng phạt với 8 nước phản đối bán Greenland. Toàn bộ 11 nhà ngoại giao và 2 quan chức EU trò chuyện với Politico đều muốn tránh cứng rắn và tin rằng sẽ tìm ra giải pháp ngoại giao cho khủng hoảng.

“Chúng tôi sẽ khởi động tiến trình tại Davos, sau đó đánh giá tình hình (tại hội nghị thượng đỉnh EU khẩn cấp vào ngày 22/1 tới). Cần giảm bớt sức ép”, một quan chức EU nói.

Binh sĩ Đan Mạch tập trận ở Kangerlussuaq hồi tháng 9/2025. Ảnh: Reuters.

Lý do chính khiến EU ngần ngại phản ứng mạnh mẽ vì không ai dám chắc ông Trump có thực sự hành động không. Họ rất lo ngại sẽ làm tồi tệ thêm mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương vốn đã rạn nứt.

11 nhà ngoại giao và 2 quan chức EU nói trên đều cảnh báo còn quá sớm để EU đe dọa dùng Công cụ chống cưỡng chế, hay còn lại là vũ khí bazooka thương mại. Ý tưởng này đang được Tổng thống Pháp Emmanuel Macron ủng hộ, song vẫn vấp phải khá nhiều sự phản đối.

Theo hai nguồn tin, trong một cuộc họp, lãnh đạo đảng Nhân dân châu Âu - đảng chính trị lớn nhất EU - cho biết nên loại bỏ phương án dùng “vũ khí bazooka thương mại”. Đảng này cho rằng EU phải cứng rắn với Mỹ trong cuộc họp riêng tư nhưng thể hiện sự mềm mỏng trước công chúng. Ngoại trưởng Đức Johann Wadephul và người đồng cấp Ý Antonio Tajani cũng có quan điểm tương tự tại cuộc họp đó.

“Chúng ta cần phải rất ôn hòa vì mục tiêu không phải là đối đầu với người Mỹ, mà là củng cố nền kinh tế. Chúng tôi muốn đàm phán với Mỹ”, ông Tajani nói.

Nghị sĩ Nicola Procaccini - cánh tay phải của Thủ tướng Italy Giorgia Meloni tại Nghị viện châu Âu - nói thêm: “Chúng ta phải tránh leo thang căng thẳng”.

Theo ba nhà ngoại giao, Công cụ chống cưỡng chế vẫn đang được nâng lên đặt xuống, nhưng chỉ là phương án cuối cùng và chính phủ các nước cần cân nhắc kỹ lưỡng hơn.

Chủ đề về Greenland dự kiến trở thành tâm điểm tại WEF Davos những ngày tới. Ảnh: Reuters.

Khi sự khoan dung chạm đáy

Hôm 19/1, các đại sứ EU thể hiện quyết tâm đáp trả ngày càng mạnh mẽ trong cuộc gặp kéo dài 3 giờ đồng hồ trước đó một ngày.

“Tâm lý chung đang dịch chuyển. Chúng ta cần mạnh mẽ và kiên quyết hơn. Ông Trump có lẽ coi trọng phô trương sức mạnh hơn là nhượng bộ, vì với ông ấy mềm mỏng là dấu hiệu của sự yếu đuối”, một nhà ngoại giao cấp cao của EU cho biết.

Song song đó, theo hai nhà ngoại giao, các đại sứ quán châu Âu tại Washington đang phối hợp liên hệ với các ngành công nghiệp và doanh nghiệp chủ chốt của Mỹ có thể bị ảnh hưởng bởi các biện pháp ứng phó từ EU. Họ cũng kết nối với các thành viên trong chính quyền Trump và các ứng viên đảng Cộng hòa tranh cử trong bầu cử giữa kỳ tại Mỹ vào tháng 11 tới.

“Chúng tôi muốn tác động đến các thành viên Quốc hội. Họ là đảng viên Cộng hòa, họ sẽ tái tranh cử vào tháng 11. Họ phải suy tính đến cử tri trong nước. Chúng tôi đang cố gắng thuyết phục họ làm điều gì đó”, một nhà ngoại giao EU có mặt trong cuộc họp khẩn cấp của các đại sứ tối 18/1.

“Sự kiên nhẫn và lòng khoan dung của châu Âu đang ở mức thấp nhất từ ​​trước đến nay. Nhưng điều đó không đồng nghĩa chúng ta sẵn sàng cùng nhau sử dụng toàn bộ vũ khí thương mại của EU. Chúng tôi đang cố gắng giảm leo thang căng thẳng trong tuần này”, một quan chức khác kết luận.