Châu Âu bí mật đưa quân tới Greenland

Đan Mạch và một số đồng minh đã bắt đầu điều quân tới Greenland trong ngày 14/1. Ảnh: Reuters.

Theo tờ Bild, từ tối 14/1, những chiếc máy bay vận tải quân sự của Đan Mạch đã bắt đầu hạ cánh xuống Nuuk, thủ phủ của Greenland, chở theo binh sĩ Đan Mạch cùng quân nhân của một số quốc gia có cam kết cử binh sĩ tới Greenland. Công tác chuẩn bị triển khai binh sĩ tới Greenland vốn đã được tiến hành bí mật trong vài ngày qua.

Bảo vệ chủ quyền

Theo ông Marc Jacobsen, Phó giáo sư tại Học viện Quốc phòng Hoàng gia Đan Mạch, việc châu Âu triển khai lực lượng tới Greenland mang thông điệp rõ ràng gửi tới Washington. Một mặt, động thái này nhằm thể hiện rằng Greenland được bảo vệ, nếu có hành động quân sự. Mặt khác, châu Âu muốn cho thấy họ nghiêm túc tiếp thu các chỉ trích của Mỹ, nhanh chóng tăng cường hiện diện quân sự tại Greenland để hỗ trợ bảo vệ chủ quyền và cải thiện năng lực giám sát tại khu vực.

Quy mô tăng cường lực lượng binh sĩ của châu Âu chưa được công bố chi tiết, song các đợt triển khai ban đầu được đánh giá là khá hạn chế. Đức cử một nhóm trinh sát gồm 13 quân nhân, Pháp điều khoảng 15 binh sĩ chuyên trách tác chiến địa hình núi, Thụy Điển gửi 3 sĩ quan, Na Uy cử 2 binh sĩ. Anh cử một sĩ quan tham gia nhóm trinh sát, trong khi Hà Lan sẽ ra quyết định trước cuối tuần.

Động thái này diễn ra khi Đan Mạch và các đồng minh chuẩn bị tập trận nhằm đối phó với tham vọng giành quyền kiểm soát Greenland của Tổng thống Donald Trump.

Cuộc gặp giữa quan chức Mỹ, Đan Mạch và Greenland ngày 14/1 đã kết thúc mà không thể giải quyết được các bất đồng hiện nay.

Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen cho biết tham vọng của Mỹ đối với Greenland “vẫn còn nguyên vẹn”, đồng thời mô tả đây là một “bất đồng mang tính căn bản”, thậm chí là vấn đề nghiêm trọng. Copenhagen sẽ tiếp tục nỗ lực để ngăn kịch bản xấu trở thành hiện thực.

Trước cuộc gặp với phía Mỹ, Đan Mạch và Greenland cho biết đã bắt đầu tăng cường hiện diện quân sự tại hòn đảo, đồng thời phối hợp chặt chẽ với các đồng minh NATO, nhằm thực hiện cam kết củng cố năng lực phòng thủ tại Bắc Cực.

Các nước châu Âu như Đức, Pháp, Thụy Điển và Na Uy thông báo sẽ cử binh sĩ tới Greenland để chuẩn bị cho các cuộc tập trận quy mô lớn hơn vào cuối năm nay. Bộ Quốc phòng Đan Mạch cho biết trong những tuần tới, lực lượng vũ trang nước này cùng các đồng minh sẽ nghiên cứu cách triển khai cụ thể việc tăng sự hiện diện quân sự và hoạt động huấn luyện tại khu vực.

Máy bay của Không quân Hoàng gia Đan Mạch chở binh sĩ mặc quân phục hạ cánh xuống sân bay Nuuk, Greenland, ngày 14/1. Ảnh: Reuters.

Hoãn việc thực thi thỏa thuận

Ngày 14/1, Nghị viện châu Âu đã xem xét khả năng tạm hoãn việc thực thi thỏa thuận thương mại giữa Liên minh châu Âu (EU) và Mỹ, nhằm phản đối các phát ngôn của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc giành quyền kiểm soát Greenland.

Trước đó, Nghị viện châu Âu đã thảo luận các đề xuất lập pháp nhằm dỡ bỏ phần lớn thuế nhập khẩu của EU đối với hàng hóa Mỹ. Đây là nội dung cốt lõi trong thỏa thuận thương mại song phương giữa EU và Mỹ, vốn được thống nhất lần đầu vào năm 2020.

Theo kế hoạch, nghị viện dự kiến bỏ phiếu xác định lập trường trong việc dỡ bỏ thuế nhập khẩu đối với hàng hóa Mỹ vào ngày 26-27/1, nhưng nhiều nghị sĩ hiện cho rằng tiến trình này nên bị trì hoãn.

Sáng 14/1, các thành viên chủ chốt của Ủy ban Thương mại liên nghị viện đã họp để thảo luận việc có nên hoãn bỏ phiếu hay không. Cuối cùng, cuộc họp không đưa ra quyết định cụ thể và thống nhất sẽ nhóm họp lại vào tuần tới.

Cũng trong ngày 14/1, một nhóm gồm 23 nghị sĩ đã gửi thư kêu gọi Chủ tịch Nghị viện châu Âu Roberta Metsola đóng băng toàn bộ tiến trình liên quan đến các thỏa thuận về thuế áp với hàng hóa Mỹ, chừng nào chính quyền Mỹ còn tiếp tục đe dọa giành quyền kiểm soát Greenland, vùng lãnh thổ tự trị của Đan Mạch.

“Nếu chúng ta thông qua một thỏa thuận mà ông Trump coi là chiến thắng cá nhân, trong khi ông ấy vẫn tiếp tục đưa ra các tuyên bố đòi Greenland và không loại trừ bất kỳ biện pháp nào để đạt được mục tiêu này, chúng ta sẽ dễ bị xem là thưởng cho ông ấy vì hành động gây tranh cãi”, bức thư do nghị sĩ Đan Mạch Per Clausen soạn thảo nêu rõ.

Nghị sĩ Đức Anna Cavazzini cho rằng thỏa thuận về thuế nhằm mang lại sự ổn định, nhưng “hành động của ông Trump cho thấy hết lần này đến lần khác rằng thứ duy nhất ông ấy mang lại là sự hỗn loạn”.

Nhiều nghị sĩ châu Âu lâu nay phàn nàn rằng thỏa thuận thương mại với Mỹ thiếu cân bằng, khi EU phải cắt giảm phần lớn thuế nhập khẩu áp với hàng hóa Mỹ, trong khi Mỹ vẫn duy trì mức thuế chung khoảng 15%.

Dù vậy, việc đóng băng thỏa thuận về thuế giữa EU và Mỹ cũng tiềm ẩn rủi ro làm gia tăng căng thẳng với Washington. Các nghị sĩ thừa nhận động thái này có thể khiến ông Trump phản ứng gay gắt, dẫn đến khả năng Mỹ áp thêm các mức thuế cao hơn đối với hàng hóa EU.