 |
| Những ngón tay đứt lìa của bệnh nhân được nối lại. Ảnh: BVCC. |
Ngay trong ngày đầu tiên đi làm nghề mộc, N.V.H.K. (ngụ TP.HCM) gặp tai nạn do máy cưa. Gần 3 giờ sau, bệnh nhân được chuyển đến Bệnh viện Nhân dân Gia Định trong tình trạng ba ngón tay phải mất hoàn toàn tưới máu, buộc các bác sĩ phải kích hoạt ca cấp cứu vi phẫu khẩn cấp.
Điều khiến ca bệnh trở nên đặc biệt là các vết thương trên da chỉ dài khoảng 1,5 cm. Tuy nhiên, kết quả thăm khám cho thấy động mạch nuôi của cả ba ngón 3, 4 và 5 đã đứt hoàn toàn, kèm theo tình trạng dập nghiền nghiêm trọng các mô xung quanh. Nếu không được tái lập tuần hoàn kịp thời, người bệnh có nguy cơ hoại tử các ngón tay.
Sau tai nạn, người bệnh được đưa đến một cơ sở y tế gần nơi xảy ra vụ việc. Tuy nhiên, do tổn thương bên ngoài không lớn nên mức độ nghiêm trọng của chấn thương chưa được nhận diện đầy đủ. Đến khi chuyển đến Bệnh viện Nhân dân Gia Định, các bác sĩ xác định đây là trường hợp cấp cứu vi phẫu cần can thiệp ngay.
 |
| Ê-kíp phẫu thuật xử trí vết thương cho bệnh nhân. Ảnh: BVCC. |
Trong quá trình thám sát, ê-kíp khoa Chấn thương Chỉnh hình xác định động mạch nuôi của cả ba ngón tay đều bị đứt hoàn toàn. Cơ chế chấn thương do máy cưa còn khiến các cấu trúc quanh vết thương bị dập nghiền nặng, làm hư hại các đoạn động mạch nên không thể nối trực tiếp như những trường hợp đứt sắc gọn.
ThS.BS Lê Văn Dương, khoa Chấn thương Chỉnh hình, cho biết khó khăn lớn nhất của ca mổ là xác định chính xác phần mạch máu còn khả năng sống để loại bỏ toàn bộ đoạn động mạch đã bị dập nát.
 |
| Ba ngón tay được bảo tồn thành công sau gần 10 giờ vi phẫu. Ảnh: BVCC. |
"Sau khi cắt bỏ các đoạn mạch tổn thương, chúng tôi quyết định sử dụng các đoạn tĩnh mạch lấy từ mu bàn tay để ghép thay thế cho cả ba ngón nhằm tái lập tuần hoàn", bác sĩ Dương cho biết.
Ca vi phẫu kéo dài gần 10 giờ liên tục dưới kính lúp phẫu thuật và kính hiển vi vi phẫu. Ê-kíp bóc tách tỉ mỉ từng cấu trúc còn lành, nhận diện các đầu mạch máu có đường kính dưới 1 mm và thực hiện nối ghép bằng chỉ vi phẫu 9/0.
Trong bối cảnh thời gian thiếu máu đã kéo dài nhiều giờ, mục tiêu ưu tiên của ca mổ là khôi phục tuần hoàn để giữ lại các ngón tay. Việc sửa chữa thần kinh và gân gấp được lên kế hoạch thực hiện ở giai đoạn tiếp theo sau khi phần mềm ổn định.
Sau phẫu thuật, người bệnh được theo dõi sát tình trạng tưới máu của các ngón tay từng giờ trong nhiều ngày liên tiếp để phát hiện sớm nguy cơ tắc mạch.
Sau 48 giờ, cả ba ngón tay đều duy trì tuần hoàn tốt. Hai tuần sau mổ, các ngón tay sống hoàn toàn, tuần hoàn ổn định và vượt qua giai đoạn nguy cơ của phẫu thuật tái thông mạch.
Hiện sức khỏe người bệnh ổn định. Theo kế hoạch điều trị, bệnh nhân sẽ tiếp tục được phẫu thuật phục hồi gân gấp và các cấu trúc chức năng bị tổn thương, sau đó tập vật lý trị liệu để cải thiện khả năng vận động, cầm nắm của bàn tay.
Bác sĩ chuyên khoa II Nguyễn Lê Minh Thống, Phó trưởng khoa Điều hành khoa Chấn thương Chỉnh hình, cho hay tai nạn do sử dụng máy cưa không đúng cách là một trong những nguyên nhân gây chấn thương bàn tay nặng nề nhất hiện nay. Ngoài đứt rách mô mềm, máy cưa còn có thể làm tổn thương động mạch, thần kinh, gân và xương, khiến việc điều trị trở nên phức tạp.
Các bác sĩ khuyến cáo người lao động cần được hướng dẫn đầy đủ về an toàn trước khi sử dụng các thiết bị cơ khí tốc độ cao như máy cưa, máy cắt. Khi xảy ra chấn thương bàn tay, đặc biệt do các thiết bị này gây ra, người bệnh cần đến cơ sở y tế có khả năng xử trí vi phẫu càng sớm càng tốt.
Trong cuốn sách Sống khỏe mạnh không phụ thuộc vào thuốc, giáo sư Ryoko Chiba cho rằng nguyên tắc cơ bản khi sử dụng thuốc trong cuộc sống thường ngày chính là “ngắn và cụ thể”. Khi nào bị bệnh thì uống thuốc. Hết bệnh thì nhanh chóng ngừng thuốc. Tuy nhiên, nếu chỉ thay đổi mỗi cách sử dụng thuốc thì chúng ta không thể khỏe mạnh lên. Để thật sự khỏe mạnh, mỗi chúng ta cũng cần thay đổi cả thói quen sống và cách suy nghĩ của mình.
