Ra đời từ năm 2016, danh sách Asian Scientist 100 được xem là một trong những bảng xếp hạng uy tín nhằm tôn vinh các nhà nghiên cứu có đóng góp nổi bật tại châu Á. Những cá nhân được lựa chọn đều sở hữu thành tựu khoa học tiêu biểu, có phát hiện quan trọng hoặc được ghi nhận bằng các giải thưởng học thuật, khoa học giá trị trong nước và quốc tế.
Năm 2026, Việt Nam có 5 nhà khoa học góp mặt trong danh sách này, cụ thể như sau.
PGS.TS Đặng Thị Mỹ Dung
PGS.TS Đặng Thị Mỹ Dung, Phó viện trưởng Viện Công nghệ Vật liệu tiên tiến thuộc Đại học Quốc gia TP.HCM, được vinh danh ở lĩnh vực công nghệ nano nhờ các nghiên cứu về công nghệ in phun nano ứng dụng trong điện tử, y sinh và môi trường.
 |
| PGS.TS Đặng Thị Mỹ Dung. Ảnh: VNUHCM. |
Bà bắt đầu theo đuổi hướng nghiên cứu này từ năm 2009, khi công nghệ in phun nano còn rất mới tại Việt Nam. Để tiếp cận công nghệ tiên tiến, bà từng sang Pháp và Nhật Bản nghiên cứu trước khi đưa vào triển khai trong nước.
Sau 15 năm nghiên cứu, PGS.TS Đặng Thị Mỹ Dung đã công bố 60 bài báo quốc tế, sở hữu 3 bằng sáng chế, 2 giải pháp hữu ích và 5 bằng kiểu dáng công nghiệp. Bà cũng chủ trì phát triển 4 sản phẩm khoa học - công nghệ được ứng dụng thực tiễn, đồng thời tham gia đào tạo nhiều nghiên cứu sinh, học viên cao học.
Năm 2024, bà được trao Giải thưởng Kovalevskaia dành cho các nhà khoa học nữ có đóng góp nổi bật trong nghiên cứu và ứng dụng khoa học.
GS.TSKH Nguyễn Đình Đức
GS.TSKH Nguyễn Đình Đức, công tác tại trường Đại học Công nghệ (Đại học Quốc gia Hà Nội), được ghi nhận trong lĩnh vực khoa học vật liệu. Ông là chủ nhân Giải thưởng Bảo Sơn 2024 ở lĩnh vực kỹ thuật - công nghệ, đồng thời có hơn 400 công trình khoa học, trong đó khoảng 250 bài đăng trên các tạp chí quốc tế ISI uy tín.
 |
| GS.TSKH Nguyễn Đình Đức. Ảnh: Bộ Khoa học và Công nghệ. |
Những nghiên cứu của GS.TSKH Nguyễn Đình Đức tập trung vào vật liệu và kết cấu tiên tiến, có ảnh hưởng lớn trong cộng đồng khoa học trong nước và quốc tế.
Nhờ những cống hiến cho giới khoa học, trong nhiều năm liền, GS Nguyễn Đình Đức nằm trong top 10.000 nhà khoa học có ảnh hưởng nhất thế giới. Năm 2025, ông tiếp tục được xếp trong top 51 thế giới ở lĩnh vực Engineering and Technology.
GS.TS Trần Xuân Bách
GS.TS Trần Xuân Bách, giảng viên trường Đại học Y Dược (Đại học Quốc gia Hà Nội), được vinh danh ở lĩnh vực y tế công cộng. Ông công bố hàng trăm bài báo khoa học, nhiều năm liên tiếp nằm trong nhóm 10.000 nhà khoa học có ảnh hưởng nhất thế giới và được trao Global Health Innovation Leadership Award 2025.
 |
| GS.TS Trần Xuân Bách. Ảnh: Hội Thầy thuốc trẻ Việt Nam. |
Đáng chú ý, ông Trần Xuân Bách từng nhận bằng tiến sĩ ngành Y tế công cộng, chuyên ngành Chính sách và Dịch vụ y tế tại Đại học Alberta vào năm 2012.
Bốn năm sau, ở tuổi 32, ông được công nhận chức danh phó giáo sư ngành Y học, trở thành phó giáo sư trẻ nhất Việt Nam thời điểm đó.
Năm 2019, ông tiếp tục được Đại học Johns Hopkins bổ nhiệm làm giáo sư kiêm nhiệm, nằm trong nhóm giáo sư trẻ tuổi của trường đại học này.
Đến năm 2023, khi 39 tuổi, ông trở thành giáo sư trẻ nhất Việt Nam và được Hiệp hội ISPOR trao giải thưởng Nghiên cứu xuất sắc nhờ các đóng góp trong lĩnh vực đánh giá kinh tế y tế.
PGS.TS Nguyễn Minh Tân
PGS.TS Nguyễn Minh Tân, hiện công tác tại Đại học Bách khoa Hà Nội, được ghi nhận ở lĩnh vực công nghệ hóa học với các nghiên cứu về hợp chất tự nhiên và hoạt chất sinh học.
 |
| PGS.TS Nguyễn Minh Tân. Ảnh: HUST. |
Đáng chú ý, bà là chủ nhân Giải thưởng Kovalevskaia 2024, đồng thời sở hữu 7 bằng sáng chế tại Việt Nam và một công bố sáng chế quốc tế PCT.
Trong nhiều năm qua, bà Nguyễn Minh Tân đã chủ nhiệm nhiều đề tài nghiên cứu các cấp, công bố hàng chục bài báo khoa học trong và ngoài nước, đồng thời tham gia đào tạo nghiên cứu sinh.
Những đóng góp của bà được ghi nhận bằng nhiều giải thưởng quốc tế như Best Innovation Award 2020 hay giải bạc, giải đồng tại Triển lãm và Diễn đàn Quốc tế về Sáng chế của Phụ nữ KIWIE.
TS Trương Hải Bằng
TS Trương Hải Bằng, nghiên cứu sau tiến sĩ tại Đại học Văn Lang, được biết đến với các nghiên cứu trong lĩnh vực môi trường và xử lý nước. Anh là chủ nhân Giải thưởng Quả cầu vàng 2024, đồng thời sở hữu một bằng sáng chế tại Hàn Quốc và một giải pháp hữu ích tại Việt Nam.
 |
| TS Trương Hải Bằng. Ảnh: VLU. |
Theo Đại học Văn Lang, nhà khoa học sinh năm 1990 đã công bố 58 bài báo quốc tế và 8 công trình trong nước. Các nghiên cứu của anh tập trung vào cơ chế xúc tác và vật liệu phục vụ phân hủy hợp chất hữu cơ trong nước.
TS Trương Hải Bằng cũng là một trong số ít nhà khoa học tại Việt Nam theo đuổi hướng nghiên cứu chuyên sâu về xúc tác quang hoạt hóa trong vùng ánh sáng nhìn thấy nhằm xử lý các hợp chất hữu cơ tổng trong môi trường nước.
Sách về nghề giáo
Nếu độc giả có hứng thú với nghề giáo - một nghề nghiệp đặc biệt và đang trải qua những biến động lớn, mục Giáo dục giới thiệu một số lựa chọn:
Xin được nói thẳng (GS Hoàng Tụy) và Ước vọng cho học đường (GS Huỳnh Như Phương): Cuốn sách của hai nhà giáo tiên phong tại Việt Nam với nhiều suy nghĩ và những trăn trở của hai ông về tương lai nền giáo dục nước nhà.
Nghề giáo qua các tác phẩm thiếu nhi nổi tiếng: Tình thầy trò trong các tác phẩm văn chương nổi tiếng khiến độc giả cảm động bởi các nhân vật đã làm được những việc lớn lao, vượt xa chức trách của một giáo viên.
