Canh bạc của Thủ tướng Netanyahu

Ảnh cover

Quyết định mở rộng xung đột với Iran của chính phủ Israel đã tạo ra bước ngoặt quan trọng trong chính sách an ninh khu vực. Với sự hậu thuẫn quân sự từ Mỹ, chiến dịch này ban đầu được kỳ vọng sẽ mang lại một thắng lợi nhanh chóng, qua đó triệt tiêu mối đe dọa chiến lược từ Tehran.

Tuy nhiên, khi cuộc chiến bước sang những tuần tiếp theo, diễn biến thực địa cho thấy một bức tranh phức tạp hơn. Những hệ lụy về kinh tế, chính trị và an ninh không chỉ tác động đến khu vực mà còn đặt ra câu hỏi về tính bền vững trong chiến lược của Israel, đặc biệt là khi yếu tố ủng hộ từ quốc tế, nhất là từ Mỹ, đang có dấu hiệu suy giảm, tờ Financial Times nhận định.

Sự ủng hộ trong nước

Trong nội bộ Israel, quyết định tấn công Iran nhận được sự đồng thuận rộng rãi. Các cuộc thăm dò dư luận cho thấy hơn 80% người dân ủng hộ hành động quân sự, phản ánh tâm lý lo ngại sâu sắc về mối đe dọa từ chương trình hạt nhân và năng lực quân sự của Iran.

Thủ tướng Benjamin Netanyahu từ lâu đã xây dựng lập luận rằng Iran là một mối đe dọa mang tính tồn vong đối với Israel. Ngay sau các đợt không kích đầu tiên, ông nhấn mạnh rằng "sự kết hợp lực lượng hiện nay cho phép chúng ta làm điều mà tôi đã mong đợi trong suốt 40 năm".

Quyết định theo đuổi cách tiếp cận cứng rắn trước vấn đề Iran của Thủ tướng Benjamin Netanyahu nhìn chung vẫn nhận được sự ủng hộ từ người dân Israel. Ảnh: Reuters.

Cách tiếp cận nói trên dựa vào giả định rằng việc làm suy yếu đáng kể năng lực quân sự của Iran sẽ tạo ra một môi trường an ninh ổn định hơn cho Israel. Trong nhiều năm, ông Netanyahu đã theo đuổi chiến lược ngăn chặn từ xa, bao gồm các hoạt động bí mật và không kích nhằm vào cơ sở hạ tầng quân sự của Iran.

Tuy nhiên, diễn biến thực tế của cuộc chiến cho thấy mục tiêu đạt được một chiến thắng nhanh chóng là điều khó khả thi. Xung đột không những không được kiểm soát mà còn có xu hướng lan rộng, kéo theo những phản ứng mạnh mẽ từ phía Iran.

Một trong những diễn biến đáng chú ý là việc Tehran làm gián đoạn hoạt động tại Eo biển Hormuz, vốn là tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới. Điều này không chỉ gây sức ép lên Israel mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến nền kinh tế toàn cầu.

Eo biển Hormuz trở thành "điểm nghẽn" năng lượng toàn cầu, gia tăng sức ép kinh tế nếu chiến sự tiếp tục kéo dài. Ảnh: Reuters.

Trong khi đó, các cuộc tấn công bằng tên lửa nhằm vào lãnh thổ Israel cho thấy nguy cơ đối với dân thường và cơ sở hạ tầng vẫn hiện hữu. Một cuộc chiến kéo dài đồng nghĩa với việc chi phí an ninh gia tăng và rủi ro leo thang ngày càng lớn.

Những yếu tố này đặt ra câu hỏi liệu chiến lược dựa vào ưu thế quân sự có thực sự mang lại an ninh lâu dài hay đang đẩy Israel vào một vòng xoáy xung đột khó thoát ra.

Hậu thuẫn từ Mỹ có dấu hiệu xói mòn

Một trong những trụ cột quan trọng nhất trong chiến lược an ninh của Israel là sự ủng hộ lưỡng đảng từ Mỹ. Tuy nhiên, các diễn biến gần đây cho thấy nền tảng này đang có dấu hiệu suy yếu, theo Financial Times.

Kết quả các cuộc khảo sát cho thấy lần đầu tiên trong nhiều thập kỷ, công chúng Mỹ bày tỏ sự cảm thông với người Palestine nhiều hơn Israel. Sự thay đổi này phần lớn xuất phát từ chiến dịch quân sự tại Gaza, vốn đã gây ra thương vong lớn cho dân thường.

Cuộc chiến với Iran có nguy cơ trầm trọng hóa xu hướng này. Không giống các xung đột trước đây, lần này dư luận Mỹ tỏ ra hoài nghi hơn về mục tiêu và chi phí của cuộc chiến, đặc biệt khi tác động kinh tế ngày càng rõ rệt.

Tổng thống Donald Trump dù vẫn duy trì cam kết hỗ trợ Israel song cũng phải đối mặt với áp lực trong nước. Những bất đồng trong nội bộ phe bảo thủ, bao gồm cả các ý kiến chỉ trích Israel, đang làm phức tạp thêm bức tranh chính trị.

Tổng thống Mỹ Donald Trump vẫn duy trì lập trường hậu thuẫn Israel trong vấn đề Iran, nhưng câu hỏi là cho đến bao giờ? Ảnh: Reuters.

Đáng chú ý, một số nhân vật trong hệ thống chính trị Mỹ đã công khai đặt câu hỏi về vai trò của Israel trong việc thúc đẩy xung đột. Điều này được cho là phản ánh sự thay đổi trong cách nhìn nhận của một bộ phận giới tinh hoa chính trị.

Trong bối cảnh đó, các chuyên gia cảnh báo rằng nguy cơ lớn nhất đối với Israel không phải là sức mạnh quân sự của Iran, mà là khả năng đánh mất sự ủng hộ chiến lược từ Mỹ.

Ông Danny Citrinowicz, cựu quan chức tình báo Israel, cho rằng giới lãnh đạo Iran trước đây "thận trọng và có tính toán", đồng thời từng phát tín hiệu sẵn sàng thỏa hiệp về chương trình hạt nhân. Quan điểm này đặt ra nghi vấn về mức độ cấp bách của mối đe dọa mà Israel đang đối mặt.

Nếu sự ủng hộ từ Mỹ tiếp tục suy giảm, Israel có thể phải đối mặt với một môi trường chiến lược bất lợi hơn nhiều trong tương lai, đặc biệt trong các cuộc khủng hoảng khu vực.

Nguy cơ sa lầy và hệ quả dài hạn

Một trong những rủi ro lớn nhất hiện nay là khả năng cuộc chiến kéo dài vượt ngoài dự tính ban đầu. Những kỳ vọng về một chiến thắng nhanh chóng đã không trở thành hiện thực, thay vào đó là một cuộc đối đầu dai dẳng với nhiều biến số khó lường.

Các tiền lệ gần đây cho thấy rằng những chiến dịch quân sự được coi là quyết định thường không mang lại kết quả như kỳ vọng. Tại Gaza, lực lượng Hamas vẫn duy trì hiện diện. Tương tự, tại Lebanon, Hezbollah tiếp tục là một thách thức an ninh đáng kể.

Điều này cho thấy giới hạn của sức mạnh quân sự trong việc giải quyết các vấn đề mang tính cấu trúc. Việc loại bỏ các mục tiêu cụ thể không đồng nghĩa với việc loại bỏ hoàn toàn mối đe dọa.

Trong khi đó, chi phí kinh tế và xã hội của chiến tranh ngày càng gia tăng. Sự gián đoạn thương mại, biến động giá năng lượng và áp lực ngân sách quốc phòng đều có thể tác động tiêu cực đến nền kinh tế Israel.

Trên bình diện quốc tế, hình ảnh của Israel cũng đang chịu sức ép. Những chỉ trích liên quan đến chiến dịch quân sự có thể làm suy giảm vị thế ngoại giao của nước này trong dài hạn.

Đáng chú ý, xu hướng chính trị tại Mỹ có thể dẫn đến một kịch bản mà cả hai chính đảng đều xem xét lại mức độ hỗ trợ dành cho Israel trong tương lai. Đây có thể sẽ là một thay đổi mang tính bước ngoặt đối với cấu trúc an ninh khu vực.