Căn bệnh ung thư đang tăng nhanh báo động ở người trẻ

Những thay đổi nhỏ trong thói quen đi tiêu từng khiến James Van Der Beek nghĩ đơn giản là do cà phê hay chế độ ăn uống. Nam diễn viên thử cắt bớt từng thứ, tự điều chỉnh sinh hoạt trước khi quyết định đi nội soi vào tháng 8/2023.

Khi tỉnh lại sau gây mê, anh được thông báo mình mắc ung thư đại trực tràng giai đoạn 3. Cú sốc đến trong lúc ngôi sao của loạt phim Dawson's Creek vẫn tin rằng mình khỏe mạnh, không có dấu hiệu nghiêm trọng nào trước đó.

Trong hai năm ròng, anh vẫn tham gia các dự án phim và chương trình truyền hình để quên đi bệnh tật. Dù kiên cường suốt thời gian dài, nam diễn viên đã không qua khỏi và qua đời sáng 11/2, hưởng dương 48 tuổi.

James Van Der Beek dành nhiều thời gian cho gia đình trong quá trình điều trị.

Căn bệnh đang dần trẻ hóa

Ung thư đại trực tràng không còn là căn bệnh chỉ gặp ở người cao tuổi, theo AP. Tại Mỹ, đây hiện là nguyên nhân gây tử vong do ung thư hàng đầu ở nhóm dưới 50 tuổi, trong bối cảnh số ca mắc ở người trẻ tiếp tục gia tăng suốt hơn hai thập kỷ qua.

Tiến sĩ John Marshall, chuyên gia ung thư tại Trung tâm Ung thư Lombardi (Đại học Georgetown), cho biết ông ngày càng gặp nhiều bệnh nhân ở độ tuổi 20, 30 và 40 được chẩn đoán ung thư đại trực tràng. “Khi tôi mới vào nghề, gần như không có ai ở độ tuổi đó mắc bệnh. Xu hướng hiện nay thực sự khiến giới chuyên môn lo ngại”, ông nói.

Theo Hiệp hội Ung thư Mỹ, năm nay nước này dự kiến ghi nhận hơn 158.000 ca ung thư đại trực tràng mới. Ở mọi lứa tuổi, đây là nguyên nhân gây tử vong do ung thư đứng thứ hai, chỉ sau ung thư phổi, với hơn 55.000 ca tử vong mỗi năm.

Ở nhóm dân số chung, số ca mắc và tử vong có xu hướng giảm nhẹ trong những năm gần đây, một phần nhờ các chương trình tầm soát giúp phát hiện sớm khối u hoặc loại bỏ tổn thương tiền ung thư trước khi tiến triển.

Ung thư đại trực tràng ngày càng phổ biến ở nhóm dưới 50 tuổi. Ảnh: Freepik.

Tuy nhiên, ở nhóm dưới 50 tuổi, tỷ lệ chẩn đoán đã tăng đều từ đầu những năm 2000. Từ năm 2005 đến nay, tỷ lệ tử vong ở nhóm này tăng trung bình 1,1% mỗi năm và hiện trở thành loại ung thư gây tử vong nhiều nhất ở người Mỹ dưới 50 tuổi. Riêng năm nay, ước tính gần 3.900 người trẻ sẽ tử vong vì bệnh. Phần lớn ca bệnh và tử vong vẫn tập trung ở người từ 50 tuổi trở lên.

Các yếu tố nguy cơ ở mọi lứa tuổi bao gồm béo phì, ít vận động, chế độ ăn nhiều thịt đỏ hoặc thịt chế biến sẵn nhưng ít rau quả, hút thuốc, uống nhiều rượu bia, mắc bệnh viêm ruột mạn tính hoặc có tiền sử gia đình bị ung thư đại trực tràng.

Tiến sĩ Marshall khuyến nghị người dân nên tăng cường ăn rau xanh, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt, đồng thời hạn chế thịt đỏ. Ông cũng dẫn một nghiên cứu gần đây cho thấy chương trình tập luyện kéo dài ba năm có thể cải thiện tỷ lệ sống và giảm nguy cơ tái phát ở bệnh nhân ung thư đại tràng.

Các triệu chứng ung thư đại trực tràng

Các triệu chứng thường gặp của ung thư đại trực tràng gồm có máu trong phân hoặc chảy máu trực tràng; thay đổi thói quen đi tiêu như tiêu chảy, táo bón hoặc phân nhỏ kéo dài nhiều ngày; sụt cân không rõ nguyên nhân; đau bụng hoặc co thắt bụng.

“Đừng bỏ qua các dấu hiệu bất thường. Hãy đi kiểm tra sớm”, ông Marshall nhấn mạnh, bởi khả năng sống sót cao hơn nhiều nếu bệnh được phát hiện trước khi di căn.

Hướng dẫn y khoa hiện nay khuyến cáo người có nguy cơ trung bình nên bắt đầu tầm soát từ 45 tuổi, dù với một số người trẻ, độ tuổi này có thể đã quá muộn. Những người có nguy cơ cao hơn cần trao đổi với bác sĩ để cân nhắc tầm soát sớm.

Ung thư đại trực tràng thường không có biểu hiện rõ ràng ở giai đoạn đầu. Ảnh: Adobe Stock.

Phương pháp kiểm tra có thể là xét nghiệm phân hàng năm, nội soi đại tràng mỗi 10 năm nếu không phát hiện bất thường, hoặc xét nghiệm máu mới được áp dụng cho người từ 45 tuổi trở lên.

Hiện chưa có câu trả lời rõ ràng về nguyên nhân khiến ung thư đại trực tràng gia tăng ở người trẻ. Một số chuyên gia đặt giả thuyết rằng sự thay đổi hệ vi sinh đường ruột có thể đóng vai trò nhất định. Ngoài ra, vị trí khối u trong đại tràng cũng ảnh hưởng đến mức độ tiến triển và cách điều trị. Các bác sĩ nhận thấy có sự khác biệt đáng kể về vị trí khối u giữa người trẻ và người lớn tuổi, một manh mối đang được tiếp tục nghiên cứu.

Trong khi chờ lời giải rõ ràng, giới chuyên môn nhấn mạnh rằng lối sống lành mạnh, theo dõi triệu chứng bất thường và chủ động tầm soát vẫn là những biện pháp thiết thực nhất để giảm nguy cơ và phát hiện sớm căn bệnh này.