|
|
Bác sĩ Trà thăm khám cho bệnh nhân. Ảnh: Nguyên Hà. |
Theo tiến sĩ, bác sĩ Đoàn Thu Trà, Quyền Viện trưởng Viện Y học Nhiệt đới, Bệnh viện Bạch Mai, não mô cầu là bệnh nhiễm khuẩn do vi khuẩn Neisseria meningitidis gây ra, lây truyền chủ yếu qua giọt bắn và dịch tiết đường hô hấp khi tiếp xúc gần.
Đáng chú ý, vi khuẩn có thể cư trú ở vùng mũi họng của những người hoàn toàn khỏe mạnh, không có bất kỳ triệu chứng nào nhưng vẫn mang mầm bệnh và có khả năng lây truyền cho người khác. Điều này khiến việc kiểm soát nguồn lây trở nên khó khăn hơn.
Các môi trường sinh hoạt tập trung như trường học, ký túc xá, doanh trại hoặc những nơi có điều kiện tiếp xúc gần kéo dài tạo thuận lợi cho vi khuẩn lan truyền. Khi xâm nhập vào máu hoặc hệ thần kinh trung ương, vi khuẩn não mô cầu có thể gây viêm màng não mủ, nhiễm khuẩn huyết tối cấp, sốc nhiễm trùng, suy đa cơ quan và đe dọa tính mạng trong thời gian ngắn.
Tại Bệnh viện Bạch Mai, các bác sĩ từng tiếp nhận và điều trị một bệnh nhân mắc não mô cầu với diễn biến đặc biệt nghiêm trọng. Ban đầu, người bệnh chỉ cảm thấy mệt mỏi, ớn lạnh nên tự truyền dịch tại nhà. Tuy nhiên, tình trạng nhanh chóng chuyển biến xấu khi bệnh nhân sốt cao, xuất hiện ban xuất huyết, sau đó rơi vào hôn mê và suy hô hấp.
Người bệnh phải thở máy, điều trị tích cực. Nhờ được cấp cứu và can thiệp kịp thời, bệnh nhân đã vượt qua cơn nguy kịch. Trường hợp này cho thấy não mô cầu nguy hiểm bởi bệnh có thể chuyển từ những biểu hiện tưởng chừng thông thường sang tình trạng đe dọa tính mạng chỉ trong thời gian ngắn.
|
| Hình ảnh song cầu gram âm là dấu hiệu đặc trưng của vi khuẩn não mô cầu. Ảnh: BVCC. |
"Một trong những khó khăn lớn nhất trong phát hiện bệnh não mô cầu là triệu chứng ở giai đoạn đầu không đặc hiệu, dễ nhầm lẫn với cúm hoặc các bệnh nhiễm trùng thông thường. Người bệnh có thể sốt, đau đầu, mệt mỏi, buồn nôn, khiến việc nhận biết và điều trị sớm gặp nhiều trở ngại", bác sĩ Trà nói.
Khi xuất hiện các dấu hiệu như đau đầu dữ dội, cứng gáy, lơ mơ, khó đánh thức, tay chân lạnh hoặc ban xuất huyết đỏ tím không mất màu khi ấn, người bệnh cần được đưa đến cơ sở y tế ngay lập tức.
Đặc biệt, người dân không nên đợi đến khi xuất hiện ban xuất huyết mới tìm kiếm sự trợ giúp y tế, bởi không phải trường hợp mắc bệnh nào cũng có biểu hiện này. Việc chậm trễ có thể khiến người bệnh bỏ lỡ thời điểm cấp cứu quan trọng.
TS.BS Đoàn Thu Trà nhấn mạnh việc chủ động phòng bệnh có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, trong đó tiêm vaccine là một trong những biện pháp hiệu quả giúp giảm nguy cơ mắc não mô cầu xâm lấn và các biến chứng nghiêm trọng.
Các gia đình có trẻ nhỏ, thanh thiếu niên, người chuẩn bị học tập, làm việc hoặc sinh hoạt trong môi trường tập trung cần đặc biệt quan tâm đến việc tiêm phòng từ sớm, thay vì đợi đến khi xuất hiện ca bệnh mới tìm cách bảo vệ.
Khoảng trống y khoa về một hội chứng quen thuộc
Căng thẳng độc hại là một hội chứng nhiều người gặp phải. Có điều, các nghiên cứu y khoa về vấn đề này chưa toàn diện. Đây là khoảng trống gây khó khăn cho việc điều trị. Mục Sức khỏe giới thiệu cuốn sách Tầng giếng sâu – cuốn sách mang tới cho người đọc một cái nhìn đầy đủ và sâu sắc hơn về những ảnh hưởng của "nghịch cảnh thời thơ ấu" (ACE) với sức khỏe tinh thần của con người.