|
| M. chia sẻ anh đã "thuê người yêu" qua mạng đi chơi, hai người có tiếp xúc thân mật. Ảnh: Freepik. |
Anh M., 24 tuổi, đi khám nam khoa trong trạng thái lo âu rõ rệt: mất ngủ, khó tập trung, liên tục kiểm tra cơ thể và tra cứu thông tin về các bệnh lây truyền qua đường tình dục (STIs) trên mạng.
M. chia sẻ anh đã "thuê người yêu" qua mạng đi chơi, hai người có tiếp xúc thân mật và anh không kiểm soát tốt biện pháp bảo vệ. Sau buổi hẹn hò, khi đi vệ sinh, anh thấy tiêu hơi rát. Quá lo lắng, M. quyết định đi khám để kiểm tra sức khỏe.
Tiến sĩ, bác sĩ chuyên khoa II Trà Anh Duy, chuyên khoa nam học, tư vấn điểm quan trọng không chỉ là kết quả xét nghiệm âm tính mà là hiểu đúng "âm tính theo thời điểm nào". Bác sĩ hướng dẫn M. đánh giá nguy cơ, giải thích cửa sổ xét nghiệm và chỉ định các xét nghiệm phù hợp, bao gồm tổng phân tích máu, nước tiểu và các STIs thường gặp.
Với M., tất cả kết quả đều âm tính, nhưng bác sĩ vẫn hẹn lịch tái xét nghiệm nếu cần, đồng thời hướng dẫn cách giảm lo âu như hạn chế tự tra cứu, ngủ đủ giấc, uống đủ nước và theo dõi các dấu hiệu rõ ràng như tiết dịch bất thường, đau tăng, sốt hay nổi ban.
Rủi ro của dịch vụ "thuê người yêu"
Bác sĩ Trà Anh Duy phân tích trên mạng, dịch vụ "thuê người yêu" thường được quảng cáo là đồng hành đi chơi, trò chuyện, chụp ảnh và xuất hiện cùng nhau. Nhưng rủi ro xuất hiện khi dịch vụ trượt sang thân mật hơn mà thiếu thông tin nền của đối phương. Nhiều người chọn im lặng sau buổi hẹn vì ngại mất vui, sợ bị đánh giá, hoặc đơn giản là… xấu hổ.
Về mặt xã hội, "vùng xám" rủi ro không chỉ là sức khỏe tình dục. Người tham gia có thể gặp nguy cơ lộ danh tính, bị tống tiền bằng hình ảnh, hoặc bị dẫn vào tình huống khó kiểm soát. Vì vậy, giữ an toàn cá nhân và ranh giới là điều không thể xem nhẹ.
"Nguy cơ mắc STIs tăng khi có tiếp xúc tình dục không an toàn, bạn tình không rõ tình trạng xét nghiệm, hoặc trong bối cảnh thiếu tỉnh táo. Với dịch vụ thuê người yêu, vấn đề nằm ở sự mơ hồ: không biết đối phương xét nghiệm định kỳ chưa, lịch sử sức khỏe ra sao, và ranh giới đồng thuận tới đâu", bác sĩ Duy nói.
Theo nghiên cứu của Mohseni và cộng sự báo cáo năm 2025 khảo sát trên 153.344 lượt khám liên quan lậu, chlamydia và trichomonas, không có mối liên quan nhất quán giữa các ngày lễ và nguy cơ dương tính. Tuy vậy, khám vào cuối tuần có ý nghĩa thống kê với nguy cơ dương tính. Thực tế, cuối tuần, kỳ nghỉ, tiệc tùng và trì hoãn thăm khám là "chất xúc tác" khiến rủi ro tăng.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cũng thống kê mỗi ngày có hơn 1 triệu ca STIs có thể điều trị mới; năm 2020, có khoảng 374 triệu ca nhiễm mới 4 STIs phổ biến: chlamydia (129 triệu), lậu (82 triệu), giang mai (7,1 triệu), trichomoniasis (156 triệu). Báo cáo STI Surveillance 2023 của CDC ghi nhận 3.882 ca giang mai bẩm sinh, trong đó có 279 trường hợp thai lưu hoặc không qua khỏi sơ sinh/nhũ nhi.
|
| Tiến sĩ, bác sĩ chuyên khoa II Trà Anh Duy cho hay để giảm rủi ro, người dân cần đặt an toàn cá nhân trước. Ảnh: Freepik. |
Nhiều bệnh STIs có thể ít hoặc không triệu chứng. Người bệnh chỉ thấy tiểu rát nhẹ, ngứa thoáng qua, khó chịu vùng kín hoặc hoàn toàn bình thường nhưng vẫn có khả năng lây truyền và gặp biến chứng nếu điều trị muộn.
Ngược lại, tiểu rát hay ngứa không đồng nghĩa với STIs; căng thẳng, thiếu ngủ, uống ít nước hay kích ứng da niêm mạc cũng có thể gây triệu chứng tương tự.
Đừng quên phòng bệnh
Thực tế nhiều người chọn mua kháng sinh "cho chắc" sau khi quan hệ không an toàn, nhưng đây là sai lầm. Dùng thuốc không đúng cách làm mờ triệu chứng, lệch đánh giá của bác sĩ, đồng thời tăng nguy cơ kháng thuốc (AMR). WHO cảnh báo, giai đoạn 2022-2024, kháng ceftriaxone tăng từ 0,8% lên 5%; kháng cefixime từ 1,7% lên 11%; kháng ciprofloxacin tới 95%.
Cách an toàn là đánh giá nguy cơ, xét nghiệm đúng và điều trị theo phác đồ. Với lậu và chlamydia, xét nghiệm khuếch đại axit nucleic (NAAT) thường được dùng; với HIV và giang mai, bác sĩ sẽ tư vấn cửa sổ xét nghiệm và lịch tái khám.
Tiến sĩ, bác sĩ chuyên khoa II Trà Anh Duy cho hay để giảm rủi ro, người dân cần đặt an toàn cá nhân trước. Ông lấy ví dụ nên gặp gỡ nơi công cộng, tự chủ phương tiện di chuyển, không chia sẻ thông tin nhạy cảm, không để bị ép uống rượu bia và rời đi khi thấy không thoải mái.
Về sức khỏe tình dục, cần giữ ranh giới, tôn trọng đồng thuận, hiểu rằng dự phòng và xét nghiệm là hành vi trách nhiệm. Tiêm chủng những bệnh có vaccine như HPV, viêm gan B theo tư vấn y tế cũng là lớp bảo vệ quan trọng.
"Nếu đã có hành vi nguy cơ và lo lắng, cách ít rủi ro nhất là đi khám để được tư vấn và xét nghiệm đúng thời điểm", bác sĩ Duy nhấn mạnh.
Khoảng trống y khoa về một hội chứng quen thuộc
Căng thẳng độc hại là một hội chứng nhiều người gặp phải. Có điều, các nghiên cứu y khoa về vấn đề này chưa toàn diện. Đây là khoảng trống gây khó khăn cho việc điều trị. Mục Sức khỏe giới thiệu cuốn sách Tầng giếng sâu – cuốn sách mang tới cho người đọc một cái nhìn đầy đủ và sâu sắc hơn về những ảnh hưởng của "nghịch cảnh thời thơ ấu" (ACE) với sức khỏe tinh thần của con người.