Diễn đàn Tương lai ASEAN (AFF) 2026 tiếp tục nhận được sự quan tâm và đánh giá tích cực từ cộng đồng quốc tế khi trở thành một trong những không gian đối thoại quan trọng về những vấn đề chiến lược của khu vực và thế giới.
Trao đổi với phóng viên bên lề diễn đàn, nhiều đại sứ và đại diện ngoại giao khẳng định ASEAN vẫn là cơ chế hợp tác then chốt trong việc duy trì hòa bình, ổn định và phát triển giữa bối cảnh thế giới đối mặt với những biến động địa chính trị ngày càng phức tạp. Đồng thời, các ý kiến cũng ghi nhận vai trò ngày càng nổi bật của Việt Nam trong thúc đẩy đối thoại, tăng cường hợp tác khu vực và đóng góp vào các vấn đề toàn cầu.
Việt Nam ngày càng khẳng định vai trò dẫn dắt
Đại sứ Australia tại Việt Nam Gillian Bird cho rằng Diễn đàn Tương lai ASEAN là minh chứng rõ nét cho vai trò lãnh đạo ngày càng gia tăng của Việt Nam ở cả cấp độ khu vực và quốc tế.
Theo bà, Việt Nam đang thể hiện ngày càng rõ năng lực dẫn dắt các cuộc đối thoại mang tính xây dựng, tạo không gian để các quốc gia và đối tác cùng trao đổi về những vấn đề chung của khu vực. Đại sứ Australia đặc biệt đánh giá cao khả năng quy tụ của ASEAN trong việc kết nối các nước thành viên cũng như các đối tác bên ngoài nhằm giải quyết các thách thức trên cơ sở đồng thuận và tôn trọng luật pháp quốc tế.
Việt Nam đang ngày càng thể hiện vai trò nổi bật ở cả cấp độ khu vực và toàn cầu
Đại sứ Australia tại Việt Nam Gillian Bird
Đại sứ Canada tại Việt Nam Jim Nickel cũng đánh giá cao vị thế ngày càng quan trọng của Việt Nam trong cấu trúc khu vực. Theo ông, Việt Nam hiện là đối tác chủ chốt của Canada tại ASEAN cũng như trong toàn bộ khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.
Ottawa đang phối hợp chặt chẽ với Hà Nội trong quá trình thúc đẩy Hiệp định Thương mại Tự do (FTA) ASEAN - Canada, đồng thời kỳ vọng Việt Nam tiếp tục phát huy vai trò cầu nối trong việc mở rộng quan hệ giữa Canada với các quốc gia ASEAN khác.
Đại sứ Canada cũng nhấn mạnh vai trò của Việt Nam trên cương vị Chủ tịch Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) năm nay. Theo ông, Canada và Việt Nam đang hợp tác nhằm tăng cường kết nối giữa CPTPP và Liên minh châu Âu (EU), qua đó thúc đẩy thương mại giữa các đối tác cùng chia sẻ cam kết về thương mại mở, minh bạch, dựa trên luật lệ và tôn trọng luật pháp quốc tế.
Đại sứ Pháp tại Việt Nam Olivier Brochet cũng đánh giá cao những đóng góp ngày càng tích cực của Việt Nam đối với các vấn đề khu vực và toàn cầu. Theo ông, các thông điệp gần đây của lãnh đạo Việt Nam, đặc biệt là bài phát biểu tại Đối thoại Shangri-La, cho thấy quyết tâm của Việt Nam trong việc tham gia sâu rộng hơn vào các nỗ lực thúc đẩy hòa bình, ổn định và hợp tác quốc tế.
 |
| Đại sứ Pháp tại Việt Nam Olivier Brochet. Ảnh: Việt Đức. |
Trong khi đó, đại diện Liên minh châu Âu (EU) Julien Guerrier nhận định Việt Nam đang thể hiện vai trò tiên phong trong các cơ chế đối thoại về hòa bình và ổn định khu vực. EU chia sẻ quan điểm với Việt Nam về tầm quan trọng của hòa bình, ổn định và việc tôn trọng luật pháp quốc tế, đồng thời mong muốn tăng cường hợp tác với Việt Nam trong quá trình xây dựng các chuẩn mực và nguyên tắc cho tương lai.
Ông Ole Schloma, Phó Đại sứ, Tham tán Đại sứ quán Belarus tại Việt Nam, cũng cho rằng Việt Nam đang đóng vai trò dẫn dắt quan trọng không chỉ tại Đông Nam Á mà còn trên phạm vi quốc tế thông qua nhiều sáng kiến nhằm xây dựng lòng tin, tăng cường đối thoại và thúc đẩy hợp tác. Theo ông, Diễn đàn Tương lai ASEAN là một ví dụ tiêu biểu cho cách tiếp cận đó.
Sức mạnh ASEAN trong một thế giới phân mảnh
Một trong những thông điệp xuyên suốt được nhiều đại biểu quốc tế nhấn mạnh tại diễn đàn là vai trò trung tâm của ASEAN trong việc ứng phó với những biến động ngày càng phức tạp của môi trường quốc tế.
Đại sứ Canada đánh giá chủ đề của AFF 2026 "Cùng định hình tương lai chung: Hòa bình, thịnh vượng và lấy người dân làm trung tâm" mang ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh thế giới đang chứng kiến sự gia tăng cạnh tranh địa chính trị, nguy cơ phân mảnh kinh tế và những thách thức đối với hệ thống quản trị toàn cầu.
Theo ông, ASEAN có thể đóng vai trò rất quan trọng trong việc thúc đẩy hòa bình, thịnh vượng và phát triển bao trùm, không chỉ đối với Đông Nam Á mà còn đối với cộng đồng quốc tế.
Đại sứ Singapore Jaya Ratnam Singh cho rằng giá trị lớn nhất của diễn đàn là tạo cơ hội để các nhà lãnh đạo trao đổi trực tiếp về những thách thức địa chính trị và kinh tế đang nổi lên.
Theo ông, ASEAN cần tiếp tục duy trì đoàn kết nội khối, củng cố vai trò trung tâm và tăng cường năng lực tự cường trước những biến động của thế giới.
Với sự đoàn kết và gắn kết hiện nay, ASEAN hoàn toàn có đủ năng lực để vượt qua các thách thức và tận dụng những cơ hội phát triển mới
Đại sứ Singapore tại Việt Nam Jaya Ratnam Singh
Đại sứ Pháp cho rằng trong bối cảnh thế giới vẫn đang phải đối mặt với nhiều cuộc khủng hoảng và xung đột, các cơ chế đối thoại như Diễn đàn Tương lai ASEAN càng trở nên cần thiết. Theo ông, ASEAN không chỉ là động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của khu vực mà còn góp phần quan trọng vào việc duy trì hòa bình, ổn định và xử lý những khác biệt giữa các quốc gia thành viên.
Cùng quan điểm, đại diện EU đánh giá ASEAN là một tổ chức đặc biệt bởi khả năng quy tụ các nhà lãnh đạo cấp cao cùng thảo luận những vấn đề then chốt như hòa bình, ổn định, tăng trưởng kinh tế và phát triển bao trùm. Đây là nền tảng quan trọng để ASEAN tiếp tục phục vụ lợi ích của người dân và đóng góp vào sự thịnh vượng chung của khu vực.
Trong khi đó, ông Ole Schloma cho rằng từ khóa nổi bật nhất của diễn đàn năm nay là "chủ động". Theo ông, trong bối cảnh thế giới đối mặt với nhiều rủi ro và thách thức, các quốc gia cần chủ động tìm kiếm giải pháp và tăng cường hợp tác thay vì để bất đồng leo thang.
Ông đánh giá AFF 2026 là một diễn đàn thành công khi quy mô và mức độ tham gia ngày càng được mở rộng. Không chỉ các nước ASEAN mà ngày càng nhiều đối tác bên ngoài nhận thức rõ tầm quan trọng của các cơ chế đối thoại như vậy.
"Đối thoại và thảo luận luôn là con đường tốt hơn việc giải quyết bất đồng bằng sức mạnh. Đây là nơi các bên có thể tìm kiếm điểm đồng, trao đổi về những thách thức hiện nay và cùng tìm ra giải pháp cho tương lai", ông nói.
    |
Các đại sứ đánh giá cao chủ đề và thông điệp qua các phiên thảo luận tại Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026. Ảnh: Việt Linh, Trần Huấn. |
Mở rộng động lực tăng trưởng từ kinh tế xanh và công nghệ
Bên cạnh các vấn đề địa chính trị, nhiều đại biểu cũng nhấn mạnh những cơ hội hợp tác mới giữa ASEAN và các đối tác trong các lĩnh vực kinh tế, công nghệ và phát triển bền vững.
Đại sứ Canada cho biết ASEAN hiện là đối tác thương mại lớn thứ tư của Canada với kim ngạch thương mại song phương đạt khoảng 42 tỷ USD. Ông bày tỏ kỳ vọng các cuộc đàm phán FTA ASEAN - Canada sẽ hoàn tất ngay trong năm nay, qua đó tạo động lực mới cho tăng trưởng thương mại và đầu tư giữa hai bên.
Theo ông, kinh nghiệm từ CPTPP cho thấy các quốc gia ASEAN tham gia hiệp định đã ghi nhận mức tăng trưởng xuất khẩu đáng kể sang Canada. Vì vậy, một FTA toàn diện giữa ASEAN và Canada được kỳ vọng sẽ mang lại những lợi ích tương tự cho toàn khối.
Đại sứ Canada cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bảo đảm các công nghệ mới, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI), được phát triển theo hướng phục vụ lợi ích của con người. Đây cũng là một trong những lĩnh vực mà ASEAN và các đối tác cần tiếp tục tăng cường hợp tác trong thời gian tới.
 |
| Đại sứ Canada tại Việt Nam Jim Nickel tại Diễn đàn. Ảnh: Kim Khánh. |
Về chuyển đổi xanh, Đại sứ Singapore cho rằng an ninh năng lượng đang trở thành ưu tiên hàng đầu của nhiều quốc gia trong bối cảnh thế giới có nhiều biến động. Ông đánh giá ASEAN sở hữu tiềm năng lớn về năng lượng tái tạo và cần đẩy nhanh việc triển khai Lưới điện ASEAN (ASEAN Power Grid).
Theo ông, khi được hoàn thiện, mạng lưới này sẽ giúp các quốc gia thành viên chia sẻ hiệu quả hơn các nguồn năng lượng trong khu vực, góp phần tăng cường an ninh năng lượng và tạo nền tảng cho một tương lai phát triển xanh, bền vững.
Đề cập đến công nghệ và đổi mới sáng tạo, đại diện Belarus nhấn mạnh con người phải luôn được đặt ở vị trí trung tâm của mọi tiến trình phát triển công nghệ, bao gồm cả trí tuệ nhân tạo.
Theo ông Ole Schloma, Hà Nội có tiềm năng trở thành hình mẫu về phát triển và ứng dụng công nghệ phục vụ người dân. Tuy nhiên, yếu tố quyết định vẫn là sự thay đổi trong tư duy và cách tiếp cận của mỗi cá nhân. Khi người dân biết tận dụng công nghệ một cách hiệu quả trong cuộc sống hằng ngày, những thay đổi tích cực sẽ lan tỏa tới cộng đồng, thành phố và toàn khu vực.
Theo ông, đó cũng chính là nền tảng để xây dựng một tương lai phát triển bền vững, lấy con người làm trung tâm - tinh thần xuyên suốt của Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026.
Sách hay về Đông Nam Á
Để giúp độc giả hiểu thêm về Đông Nam Á, Tri Thức - Znews giới thiệu ba cuốn sách của Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia về chủ đề này: “Cạnh tranh Trung - Ấn tại Đông Nam Á”, “Gắn kết và chủ động thích ứng: Tầm nhìn và triển vọng của ASEAN sau năm 2025” và “Đông Nam Á học - Một số vấn đề về ngôn ngữ và văn hóa”.
> Độc giả có thể xem thêm tại đây.
