Caffeine có cả lợi ích và rủi ro đối với phụ nữ mang thai tùy thuộc vào liều lượng tiêu thụ. Các nghiên cứu cho thấy, tiêu thụ lượng nhỏ caffeine sẽ không gây hại cho em bé nhưng uống quá nhiều có thể gây hại.
1. Caffeine có lợi hay hại cho mẹ bầu?
Khi dùng lượng nhỏ đồ uống chứa caffeine như cà phê giúp mẹ bầu tỉnh táo hơn. Đặc biệt trong giai đoạn đầu thai kỳ khi cơ thể thường xuyên uể oải, một chút caffeine có thể kích thích dopamine giúp mẹ bầu cảm thấy thư giãn và bớt căng thẳng hơn. Lưu ý, nếu tiêu thụ nhiều caffeine có thể gây ảnh hưởng tiêu cực cho sức khỏe bà bầu và rủi ro cho em bé.
 |
| Caffeine có cả lợi ích và rủi ro đối với phụ nữ mang thai tùy thuộc vào liều lượng tiêu thụ. |
Đối với thai phụ, những tác dụng phụ của việc tiêu thụ nhiều caffeine bao gồm: có thể làm tăng nhịp tim và huyết áp; dễ gây mất ngủ và cảm giác bồn chồn. Ngoài ra, caffeine có thể cản trở việc hấp thụ sắt và canxi, hai dưỡng chất rất quan trọng trong thai kỳ.
Đối với thai nhi, caffeine đi qua nhau thai và ảnh hưởng đến cơ thể em bé. Trong khi cơ thể người trưởng thành có thể xử lý caffeine nhanh chóng thì hệ thống chuyển hóa của thai nhi vẫn đang phát triển và cần nhiều thời gian hơn để đào thải chất này.
Theo Đại học Sản Phụ khoa Mỹ, trong thời kỳ mang thai, caffeine sẽ đi qua nhau thai và đến bào thai. Vì cơ thể của em bé vẫn đang phát triển nên gan, não và hệ thần kinh chưa trưởng thành và không thể xử lý caffeine giống như cách mà một người trưởng thành có thể làm.
Tiêu thụ quá nhiều caffein làm tăng nguy cơ sảy thai hoặc sinh con nhẹ cân. Một số tác dụng phụ của caffeine như: căng thẳng, mất ngủ, ợ nóng... không tốt cho sức khỏe người mẹ. Sự căng thẳng của người mẹ khi mang thai có thể ảnh hưởng đến sự điều tiết cảm xúc ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ.
2. Cách sử dụng caffeine an toàn trong thai kỳ
Nên giới hạn dưới 200 mg caffeine mỗi ngày
Các nghiên cứu đánh giá tác động lâm sàng của việc tiêu thụ caffeine đối với thai kỳ cho thấy việc tiêu thụ caffeine ở bà mẹ mang thai khá phức tạp và cần được tư vấn kỹ lưỡng nhưng nhìn chung, tiêu thụ caffeine ở mức độ vừa phải (dưới 200 mg/ngày) không liên quan đến các biến chứng nghiêm trọng như đái tháo đường thai kỳ, tăng huyết áp thai kỳ hoặc tiền sản giật mặc dù bằng chứng vẫn chưa nhất quán giữa các nghiên cứu.
Khuyến nghị từ các hiệp hội sản khoa lớn trên thế giới cũng giới hạn tổng lượng caffeine mà phụ nữ mang thai nên tiêu thụ mỗi ngày không nên vượt quá 200 mg. Tuy nhiên, việc kiểm soát lượng caffeine không đơn giản bởi caffeine còn có trong nhiều loại thực phẩm và đồ uống phổ biến khác.
Lưu ý hàm lượng caffeine trong thực phẩm và đồ uống khác
Phụ nữ mang thai nên thận trọng trong ăn uống và chú ý đến lượng caffeine có trong thực phẩm và đồ uống khác. Caffeine thường có trong trà, cà phê, nhiều loại nước ngọt, đồ uống tăng lực, sô cô la và một số thực phẩm có hương vị cà phê (kem, sữa chua, kẹo hạt cà phê); một số loại thuốc; thực phẩm bổ sung…
 |
| Ngoài cà phê, bà bầu cần chú ý hàm lượng caffeine trong thực phẩm và đồ uống khác. |
Hạn chế thêm đường và sữa đặc
Đường, sữa đặc, mật ong, siro hoặc bất kỳ loại chất tạo ngọt nào đều làm tăng lượng đường trong máu do đó nên hạn chế dùng đồ uống chứa caffeine cùng các đồ ngọt này. Nên tránh uống các loại cà phê hòa tan vì chúng thường chứa lượng đường và chất béo cao. Đặc biệt đối với thai phụ bị đái tháo đường thai kỳ cần kiểm soát đường huyết thì việc thêm đường vào cà phê sẽ phản tác dụng.
Trường hợp nào nên tránh caffeine?
Sử dụng caffeine có thể giúp tỉnh táo nhưng chính tác dụng đó lại gây cản trở giấc ngủ. Vì vậy đối với phụ nữ mang thai có biểu hiện khó ngủ và mất ngủ nên tránh tiêu thụ caffeine.
Đối với các trường hợp phụ nữ mang thai bị tăng huyết áp cũng không nên sử dụng vì có thể gây ảnh hưởng đến sức khỏe của mẹ và em bé.
Trong nhiều năm hành nghề y và từng giữ chức trưởng khoa dinh dưỡng của một bệnh viện lớn, tác giả Hạ Manh đã điều trị hơn 10.000 ca bệnh liên quan đến chế độ ăn uống không lành mạnh. Cuốn sách "Ăn chuẩn ít bệnh" (tập 1) được viết ra từ những kinh nghiệm chuyên môn của vị bác sĩ này, nó sẽ mang đến cho người bệnh những kiến thức hữu ích về dinh dưỡng, để xây dựng chế độ ăn hợp lý.
