Nghệ thuật của Dalí, 1922-1926

Theo nhà thơ José Moreno Villa, trong thời gian ở trường nghệ thuật, “Dalí chơi hai lá bài trái ngược nhau... lá bài truyền thống cùng với lá bài táo bạo”. Dalí từng bước dấn vào phong cách avant-garde của nghệ thuật châu Âu. Sau chủ nghĩa Ấn tượng, ông thử nghiệm với chủ nghĩa Tân Ấn tượng, Vị lai và Lập thể. Ở những dịp triển lãm, tranh ông thường bị chê là quá hỗn tạp, do kết hợp nhiều phong cách với nhau.

Một bức tranh mang tính đơn trường phái hơn trong số này là bức trong loạt tranh vẽ em gái ông, Ana María. Trong Dáng người bên cửa sổ, Dalí vẽ em gái ông nhìn ra cảnh biển ở Cadaqués. Với hai màu xanh và xám hòa hợp, bức tranh này mang một vẻ chặt chẽ cổ điển. Từng yếu tố trong tranh đều được cân bằng cẩn thận: đường bờ biển trở thành trục ngang của khung cửa sổ, còn điểm tụ phối cảnh được đánh dấu bằng hướng của ván lát sàn và cánh cửa sổ.

Bức tranh Dáng người bên cửa sổ được họa sĩ Salvador Dalí vẽ năm 1925. Ảnh: wikipedia.

Trong vũ trụ trật tự này có một “chủ nghĩa hiện thực ám ảnh”. Dalí ghi nhận từng yếu tố bằng sự chính xác đến giật mình, từ những sợi tóc trên đầu em gái và nếp gấp trên váy, cho đến bóng căn nhà phản chiếu trên kính cửa sổ. Cách ông chú ý đến từng chi tiết tạo nên một hiệu ứng hiện thực thậm phồn ngưng đọng. Năm 1926, Dalí bắt đầu tìm chủ đề khác ngoài gia đình mình, và trở về với phong cảnh Cadaqués, vẽ lại nó theo cùng phong cách tự nhiên chủ nghĩa sắc cạnh này.

Picasso nhìn thấy bức tranh này trong buổi triển lãm solo đầu tiên của Dalí ở Sala Dalmau, và rất thích nó. Ông giới thiệu Dalí với các bạn ông, hai nhà buôn tranh Paul Rosenberg và Pierre Loeb. Loeb đã đến Tây Ban Nha chỉ với mục đích là xem tác phẩm mới nhất của Dalí. Loeb không đưa ra đề nghị nào, nhưng Picasso vẫn là một người ủng hộ trung thành của Dalí.

Khi Dalí chuyển đến sống ở Paris, Picasso đã cố giúp lần nữa, lần này ông giới thiệu Dalí cho khách hàng của mình, Gertrude Stein, dù vẫn không đem lại kết quả gì. Dần dà, Picasso trở nên thận trọng hơn và từ từ giữ khoảng cách với người họa sĩ Siêu thực khoa trương này.