Trích đoạn bức tranh Giấc mộng xảy ra bởi một con ong bay quanh quả thạch lựu trong một giây trước khi thức giấc được họa sĩ Salvador Dalí vẽ năm 1944. Ảnh: amazon.

1924-1966

Các nghệ sĩ tiêu biểu: René Magritte • Salvador Dalí • Joan Miró Max Ernst • André Masson

Được phát triển từ nền tảng của phong trào Dada, trường phái Siêu thực được bắt nguồn vào những năm đầu thập niên 1920 trong cả lĩnh vực văn học và nghệ thuật, theo đuổi việc thể hiện những tư tưởng và xúc cảm vô thức.

Được chính thức khởi xướng ở Paris vào năm 1924 cùng với việc xuất bản Tuyên ngôn Siêu thực được viết bởi André Breton (1896–1966), trường phái Siêu thực đã bắt đầu như một phong trào trí thức và chính trị mang tính quốc tế. Breton chịu ảnh hưởng bởi phong trào Dada, những lí thuyết và các nghiên cứu về giấc mơ của nhà phân tâm học Sigmund Freud (1856–1939).

Ban đầu các nhà thơ Siêu thực phản đối mối liên quan giữa họ với các nghệ sĩ nghệ thuật thị giác, họ tin rằng sự sáng tạo có chủ đích của nghệ thuật thị giác mâu thuẫn với cách thể hiện mang tính tự phát và tự do của mình. Nhưng họ cũng tôn trọng một số họa sĩ và sớm nhận ra rằng cả hai hình thức diễn đạt đều đi theo cùng một hướng.

Max Ernst (1891–1976) là một trong những nghệ sĩ đầu tiên thử nghiệm trường phái Siêu thực như một trào lưu trong nghệ thuật. Tập trung vào trạng thái mất ý thức thông qua những phương pháp của Freud như tự do liên tưởng, tình trạng cận hôn mê hay những giấc mơ, nhiều nhà Siêu thực đã tự mình trải nghiệm những “hành động vô thức” của tinh thần.

Họ vẽ hoặc viết một cách vô thức, đóng kín nhận thức tỉnh táo của mình lại và để những từ ngữ hay hình ảnh luôn chảy trực tiếp từ tiềm thức. Khi giải phóng tiềm thức bằng cách này, nghệ thuật Siêu thực được thực hiện một cách riêng lẻ và mang tính cá nhân, bởi không có hai nghệ sĩ nào thực hiện theo cùng một cách.