Bệnh đường tình dục tăng, đường lây truyền ngày càng phức tạp

Bệnh đường tình dục gia tăng, xuất hiện xu hướng lây nhiễm theo chùm. Ảnh: Magnific.

Nam thanh niên dưới 30 tuổi đến Bệnh viện Bình Dân (TP.HCM) vì xuất hiện vết loét vùng sinh dục, kèm tiểu buốt và tiểu gắt. Kết quả xét nghiệm Multiplex PCR cho thấy người bệnh dương tính đồng thời với 6 tác nhân lây truyền qua đường tình dục, gồm vi khuẩn lậu, virus Herpes simplex type 2 (HSV-2), Mycoplasma hominis, Ureaplasma urealyticum, Gardnerella vaginalis và nấm Candida albicans.

Ca đồng nhiễm ngày càng nhiều

Theo TS.BS Lê Vũ Tân, Phó phòng Chỉ đạo tuyến và Nghiên cứu khoa học, Bệnh viện Bình Dân (TP.HCM), đây là trường hợp đồng nhiễm phức tạp nhất ông từng gặp trong quá trình khám và điều trị nam khoa. Chỉ khoảng một tháng trước, bác sĩ Tân cũng tiếp nhận một bệnh nhân dương tính cùng lúc với 5 tác nhân gây bệnh lây truyền qua đường tình dục.

Những ca bệnh liên tiếp xuất hiện phản ánh xu hướng đáng lo ngại mà các bác sĩ chuyên khoa đang ghi nhận. Nếu trước đây người bệnh thường chỉ nhiễm một tác nhân, hiện nay việc mắc đồng thời nhiều bệnh lây truyền qua đường tình dục không còn hiếm gặp, khiến việc chẩn đoán và điều trị trở nên phức tạp hơn.

Bác sĩ Tân cho hay tại các cơ sở chuyên khoa nam học và da liễu, tỷ lệ bệnh nhân đồng nhiễm nhiều tác nhân gây bệnh đang tăng rõ rệt.

"Các trường hợp mắc đồng thời lậu và chlamydia, hoặc sùi mào gà kết hợp với HIV hay giang mai ngày càng được phát hiện nhiều hơn trong thực hành lâm sàng", bác sĩ Tân nói.

Bác sĩ Lê Vũ Tân đang thăm khám cho người bệnh. Ảnh: BSCC.

Bác sĩ Tân cho rằng nguyên nhân lớn nhất là sự chủ quan trong việc phòng bệnh. Tỷ lệ sử dụng bao cao su có xu hướng giảm, trong khi việc kết nối qua các ứng dụng hẹn hò ngày càng dễ dàng khiến nhiều người quan hệ tình dục không an toàn và thay đổi bạn tình thường xuyên.

Ngoài yếu tố hành vi, cơ chế lây nhiễm cũng góp phần làm tăng nguy cơ đồng nhiễm. Khi niêm mạc đường sinh dục hoặc đường tiết niệu đã bị tổn thương bởi một bệnh lây truyền qua đường tình dục, các vi khuẩn, virus hoặc nấm khác sẽ dễ dàng xâm nhập hơn.

Theo bác sĩ Tân, lối sống tình dục hiện đại với quan hệ không an toàn, có nhiều bạn tình, tình một đêm hoặc sử dụng chất kích thích khi quan hệ khiến nguy cơ mắc bệnh ngày càng cao. Quan hệ tình dục không an toàn trong cộng đồng nam quan hệ tình dục đồng giới cũng là một trong những yếu tố góp phần làm các bệnh lây truyền qua đường tình dục lan nhanh hơn.

Bên cạnh sự gia tăng thực tế của số ca mắc, những tiến bộ trong chẩn đoán cũng giúp phát hiện nhiều trường hợp đồng nhiễm hơn trước.

Nếu trước đây các phương pháp nuôi cấy hoặc soi tươi có thể bỏ sót nhiều tác nhân gây bệnh thì hiện nay, kỹ thuật sinh học phân tử Multiplex PCR có thể phát hiện đồng thời tới 13 hoặc nhiều tác nhân chỉ từ một mẫu dịch tiết hoặc nước tiểu với độ chính xác cao.

"Nhiều mầm bệnh trước đây khó phát hiện thì nay đã được định danh rõ ràng. Điều này giúp bác sĩ có cái nhìn đầy đủ hơn về tình trạng của người bệnh, đồng thời phản ánh nguồn lây trong cộng đồng đang đa dạng hơn trước", bác sĩ Tân nhận định.

Nhiều người ngại khám, bỏ lỡ thời điểm điều trị

Bác sĩ Tân cho biết một trong những rào cản lớn nhất hiện nay là tâm lý e ngại, sợ bị kỳ thị khi mắc bệnh lây truyền qua đường tình dục. Không ít người lựa chọn tự mua thuốc trên mạng hoặc nghe theo lời truyền miệng thay vì đến cơ sở y tế chuyên khoa.

Thực tế, bác sĩ thường xuyên gặp những bệnh nhân chỉ đi khám khi các triệu chứng đã trở nên nghiêm trọng như lở loét vùng sinh dục, tiết dịch bất thường hoặc đau nhiều. Việc chậm trễ điều trị không chỉ khiến bệnh diễn tiến nặng hơn mà còn tạo điều kiện để các tác nhân khác xâm nhập, dẫn đến đồng nhiễm nhiều bệnh cùng lúc.

"Chẳng hạn, một tổn thương do giang mai, viêm niệu đạo do lậu hay sùi mào gà nếu không được điều trị kịp thời có thể trở thành 'cửa ngõ' để các tác nhân gây bệnh khác xâm nhập, khiến tình trạng của người bệnh phức tạp hơn rất nhiều", bác sĩ Tân phân tích.

Vết loét lớn trên lưng bệnh nhân mắc giang mai tiến triển đến giai đoạn II. Ảnh: Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TP.HCM.

Theo bác sĩ Tân, đồng nhiễm nhiều bệnh lây truyền qua đường tình dục không chỉ khiến việc điều trị khó khăn hơn do phải phối hợp nhiều loại thuốc mà còn làm tăng nguy cơ kháng kháng sinh, kéo dài thời gian điều trị và tăng nguy cơ lây nhiễm cho bạn tình.

Bác sĩ Tân cho rằng số ca đồng nhiễm gia tăng là tín hiệu đáng lo ngại đối với sức khỏe cộng đồng, bởi điều này phản ánh nhiều tác nhân gây bệnh đang cùng lúc lưu hành trong xã hội. Nếu không được phát hiện và điều trị sớm, các chuỗi lây truyền có thể tiếp tục mở rộng, gây áp lực lớn cho hệ thống y tế.

Để phòng ngừa, bác sĩ Tân khuyến cáo mỗi người cần chủ động bảo vệ bản thân bằng cách sử dụng bao cao su đúng cách trong mọi lần quan hệ tình dục, đặc biệt khi quan hệ với bạn tình mới hoặc chưa biết rõ tình trạng sức khỏe của đối phương. Đồng thời, nên hạn chế số lượng bạn tình và tránh các hành vi tình dục nguy cơ cao.

Những người có quan hệ tình dục không an toàn hoặc có nhiều bạn tình nên chủ động tầm soát định kỳ khoảng 6 tháng một lần, hoặc ngay sau khi có hành vi nguy cơ. Các kỹ thuật xét nghiệm sinh học phân tử như Multiplex PCR có thể giúp phát hiện sớm nhiều tác nhân gây bệnh ngay cả khi chưa xuất hiện triệu chứng.

Nếu được chẩn đoán mắc bệnh, người bệnh cần tuân thủ đầy đủ phác đồ điều trị của bác sĩ, tuyệt đối không tự ý ngừng thuốc khi triệu chứng thuyên giảm. Bên cạnh đó, việc điều trị đồng thời cho bạn tình cũng rất quan trọng nhằm cắt đứt nguồn lây, hạn chế tái nhiễm và giảm nguy cơ xuất hiện các chủng vi khuẩn kháng thuốc.