Báo động đỏ cứu bàn tay đứt lìa cho trẻ 2 tuổi

TTƯT.TS.BS. Vũ Trung Trực, Phó trưởng khoa Phẫu thuật Hàm mặt - Tạo hình và Thẩm mỹ thăm khám vết thương cho người bệnh sau 6 ngày mổ.

Khi được đưa đến Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức, bệnh nhi trong tình trạng cổ tay trái tổn thương nghiêm trọng. Bàn tay gần như đứt lìa ngang mức cổ tay, chỉ còn dính lại bằng một cầu da nhỏ.

Theo các bác sĩ, nguyên nhân tai nạn là cháu bé bị cuốn tay vào máy dập nắp cốc nhựa - loại thiết bị sử dụng lực ép cơ học lớn kết hợp nhiệt độ cao để hàn kín miệng cốc.

Qua thăm khám ban đầu, các bác sĩ ghi nhận đầu các ngón tay của bệnh nhi tím tái, xẹp xuống, dấu hiệu điển hình cho thấy bàn tay đang rơi vào tình trạng thiếu máu nuôi cấp tính.

Do bệnh nhi còn quá nhỏ, việc mở vết thương để đánh giá tổn thương tại chỗ gặp nhiều khó khăn. Ngay lập tức, bệnh viện kích hoạt hệ thống báo động đỏ. Ê-kíp cấp cứu liên chuyên khoa gồm gây mê hồi sức, tạo hình vi phẫu và chấn thương chỉnh hình nhanh chóng hội chẩn, tiến hành các xét nghiệm cần thiết trước khi chuyển thẳng người bệnh vào phòng mổ.

Tại đây, bệnh nhi được gây mê giảm đau toàn thân để các bác sĩ mở băng, đánh giá toàn diện mức độ tổn thương và thực hiện phẫu thuật cấp cứu trong thời gian sớm nhất.

Theo TTƯT.TS.BS Vũ Trung Trực, Phó trưởng Khoa Phẫu thuật Hàm mặt - Tạo hình và Thẩm mỹ, ca bệnh đối mặt với ba thách thức đặc biệt lớn.

Bàn tay bệnh nhi hồng hào, hồi phục tốt.

Thứ nhất là tình trạng "thiếu máu nóng". Mặc dù bàn tay chưa đứt rời hoàn toàn về mặt cơ học, nhưng các mạch máu nuôi dưỡng đã bị phá hủy hoàn toàn. Điều này đồng nghĩa với việc bàn tay không còn được cấp máu, tương đương một trường hợp đứt rời hoàn toàn về mặt huyết động học.

Tuy nhiên, vì bàn tay vẫn còn dính lại một phần da nên không được bảo quản trong điều kiện đá tan lý tưởng như những trường hợp đứt rời hoàn toàn. Các mô bị thiếu máu ở nhiệt độ thường, làm tăng nguy cơ hoại tử và giảm đáng kể khả năng nối ghép thành công.

Khó khăn thứ hai là tổn thương dập nát kết hợp bỏng nhiệt. Không chỉ chịu lực ép mạnh từ máy dập, vùng cổ tay còn bị tác động bởi nhiệt độ cao của thiết bị, khiến các mô mềm và mạch máu bị tổn thương nặng nề. Việc tìm kiếm những đầu mạch máu còn đủ điều kiện để nối lại trở thành thử thách rất lớn đối với ê-kíp phẫu thuật.

Thách thức cuối cùng nằm ở kích thước mạch máu cực nhỏ của bệnh nhi. Theo bác sĩ Trực, ở trẻ chưa đầy 2 tuổi, đường kính mạch máu vùng cổ tay chỉ khoảng 0,7-0,8 mm, tương đương mạch máu ở ngón tay của người lớn. Điều này đòi hỏi kỹ thuật siêu vi phẫu ở mức độ tinh vi rất cao cùng sự tập trung tuyệt đối của các phẫu thuật viên.

Sau hơn 5 giờ phẫu thuật căng thẳng, các bác sĩ đã tái thông thành công hệ thống mạch máu và thần kinh cho bàn tay bị tổn thương.

Đến ngày thứ 6 sau mổ, bàn tay bệnh nhi đã hồng ấm trở lại, tuần hoàn máu ổn định. Đặc biệt, các ngón tay bắt đầu xuất hiện những cử động nhỏ đầu tiên - tín hiệu rất khả quan cho thấy khả năng phục hồi chức năng của bàn tay trong tương lai.

Từ trường hợp trên, các chuyên gia khuyến cáo phụ huynh tuyệt đối không để trẻ tiếp cận các thiết bị điện và máy móc công nghiệp như máy xay, máy dập, nồi cơm điện hay các thiết bị sinh nhiệt khác.

Cha mẹ cũng cần đặc biệt chú ý giám sát trẻ trong những giai đoạn sinh hoạt gia đình bị xáo trộn như chuyển nhà, nghỉ lễ, dịp Tết hoặc khi có nhiều người ra vào, bởi đây là thời điểm trẻ dễ gặp tai nạn do thiếu sự quan sát.

Các bác sĩ nhấn mạnh, khi xảy ra tai nạn đứt rời hoặc gần đứt rời chi thể, việc sơ cứu cầm máu đúng cách và nhanh chóng đưa người bệnh đến các trung tâm ngoại khoa chuyên sâu có ý nghĩa quyết định. Đây là yếu tố quan trọng để tận dụng "thời gian vàng", nâng cao khả năng cứu sống và phục hồi chức năng của bộ phận bị tổn thương.