Bản Liền vẫn 'đắt khách'

Hình ảnh một số homestay do người dân Bản Liền đầu tư, cải tạo để phát triển du lịch cộng đồng.

Bản Liền Pine Homestay, căn homestay của chị Vàng Thị Thông (37 tuổi, ngụ xã Bản Liền, tỉnh Lào Cai), đã kín khách đặt phòng vào cuối tuần cho đến hết tháng 9.

Nổi tiếng lên từ chương trình truyền hình thực tế Gia đình Ha Ha vào tháng 6/2025, đến nay, người phụ nữ dân tộc Tày vẫn duy trì hoạt động kinh doanh với lượng khách ổn định.

Khách quốc tế và các tỉnh thành phía Nam tìm đến nhiều hơn, thay vì chỉ tệp khách ở địa phương lân cận. Với chị Thông, đây là điều không tưởng vào hơn một năm trước đó.

Sau một năm "nổi tiếng"

Chỉ trong 6 tháng đầu năm, xã Bản Liền đón khoảng 6.800 lượt khách, trong khi cả năm 2025 đón tổng cộng khoảng 4.500 lượt. Đây là con số "biết nói" cho thấy sức hút của bản làng vùng cao này không chỉ là hiệu ứng nhất thời sau một chương trình truyền hình, mà đang dần trở thành một điểm đến thực sự trên bản đồ du lịch cộng đồng.

Hiện tại, chị Vàng Thị Thông vẫn tiếp tục duy trì công việc làm nông như đi rừng, trồng chè, cấy lúa..., bên cạnh việc làm du lịch.

Sự thay đổi dễ nhận thấy nhất tại đây là sau hơn một năm "nổi tiếng", người dân đã thành thạo hơn trong cách làm du lịch. Họ học cách quảng bá homestay của mình trên mạng xã hội, sử dụng các nền tảng đặt phòng, giới thiệu sản phẩm địa phương qua livestream và cả các kênh bán hàng trực tuyến. Với nhiều bà con người Tày nơi đây, chuyển đổi số không còn là khái niệm xa lạ.

Còn với ông Chấu Seo Sẻng, Phó Chủ tịch UBND xã Bản Liền, "trái ngọt" lớn nhất mà du lịch mang lại cho địa phương không chỉ là doanh thu.

"Sự tự tin của bà con mới là điều quý giá nhất. Trước đây, nhiều người còn e dè khi tiếp xúc với người lạ. Sau chương trình, bà con nhận ra giá trị của chính những điều bình dị thường ngày: từ chiếc áo chàm, tiếng nói dân tộc Tày đến cách pha trà truyền thống. Giờ đây, mọi người tự tin hơn khi làm du lịch, chủ động giới thiệu bản sắc quê hương mình một cách tự nhiên và chân thành", ông nói với Tri Thức - Znews.

Theo ông Sẻng, sau khi chương trình lan tỏa, lượng khách đến Bản Liền tăng mạnh, kéo theo doanh thu từ homestay, dịch vụ ăn uống và các sản phẩm địa phương như chè Shan tuyết, lúa nếp tăng rõ rệt. Nhiều sản phẩm trà, thổ cẩm hay đồ thủ công vốn chỉ phục vụ trong bản nay đã theo những đơn hàng đến nhiều tỉnh, thành.

Người dân cũng dần biết cách khai thác lợi thế tự nhiên theo từng mùa. Mùa nước đổ và mùa lúa xanh mang đến những thửa ruộng bậc thang mướt mắt; mùa lúa chín phủ vàng khắp thung lũng; mùa đông lại có những triền hoa cải nở rực.

Du khách có thể theo người dân lên rừng hái chè, trải nghiệm làm nông hay đơn giản là sống chậm trong những ngôi nhà sàn truyền thống. Những trải nghiệm gắn với đời sống bản địa đang trở thành "tài sản" du lịch khác biệt của Bản Liền.

Nghề trồng chè, làm chè được duy trì và phát triển thành sản phẩm đặc sản địa phương.

Theo chị Thông, sau khi lượng khách tăng lên, các hộ làm du lịch trong bản cũng chủ động liên kết với nhau thay vì phát triển riêng lẻ.

"Bây giờ mọi người đã hình thành một cộng đồng làm du lịch. Các hộ cùng thống nhất về giá phòng, giá bữa ăn, chất lượng dịch vụ để du khách ở đâu cũng có trải nghiệm tương đối đồng đều. Mọi người xác định cùng nhau phát triển thì địa phương mới đi được đường dài", chị chia sẻ.

Không dừng lại ở lưu trú, cộng đồng này còn đang lên kế hoạch xây dựng một nhà sàn chung để tổ chức các workshop trải nghiệm cho du khách như học may túi thổ cẩm, vót đũa, làm quả còn hay tìm hiểu các nghề thủ công truyền thống. Đây vừa là sản phẩm du lịch mới, vừa là cách để gìn giữ và truyền lại những giá trị văn hóa địa phương.

Ruộng bậc thang ở Bản Liền thời điểm vừa cấy lúa, tháng 6.

Để không rơi vào "bẫy" thương mại hóa

Tuy nhiên, cùng với cơ hội, áp lực vẫn hiện hữu tại bản nhỏ này.

Theo ông Sẻng, lượng khách tăng nhanh cũng kéo theo nhiều thách thức như rác thải nhựa, tiếng ồn hay nguy cơ bản sắc văn hóa bị mai một nếu phát triển nóng. Vì vậy, xã phải ban hành quy chế quản lý hoạt động du lịch cộng đồng, khuyến khích mô hình thân thiện với môi trường và phát triển dựa trên nội lực, lấy văn hóa làm nền tảng thay vì đánh đổi bản sắc để tăng trưởng.

Cùng với đó, địa phương đang rà soát quy hoạch, phân định các khu vực phát triển homestay, eco-lodge và điểm tham quan nhằm giữ gìn cảnh quan tự nhiên. Trong dài hạn, Bản Liền hướng tới trở thành điểm đến du lịch sinh thái - cộng đồng tiêu biểu của vùng Tây Bắc, đồng thời khôi phục các nghề thủ công truyền thống, xây dựng ít nhất 3 sản phẩm du lịch đặc trưng và tiếp tục đưa giáo dục di sản vào trường học để gìn giữ bản sắc cho thế hệ trẻ.

Bản Liền xuất hiện trong 4 tập thuộc chặng đầu tiên của chương trình Gia Đình Haha. Ảnh: Gia Đình Haha.

Ông Sẻng nói mục tiêu cuối cùng không tập trung vào việc đón thật nhiều khách, mà là xây dựng một điểm đến chuyên nghiệp nhưng vẫn giữ được "hồn cốt" của bản làng vùng cao - nơi du khách tìm đến để cảm nhận sự bình yên và những giá trị văn hóa nguyên bản.

Đến năm 2030, Bản Liền đặt mục tiêu tiếp tục nâng cao năng lực truyền thông cho cộng đồng, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, phát triển các sản phẩm du lịch đặc trưng và mở rộng du lịch đến những thôn còn nhiều tiềm năng. Mục tiêu là phát triển đồng đều, bền vững, để người dân trở thành chủ thể hưởng lợi từ chính những giá trị quê hương mình.