 |
| Bạch Hiển Dĩnh (phải) và vợ làm bánh kếp mặn bên ngoài trung tâm mua sắm tỉnh Hà Bắc vào tháng 2/2026. Ảnh: The Paper. |
Ngay trước Tết Nguyên đán 2026, Bạch Hiển Dĩnh dựng quầy bánh kếp mặn ở vị trí quen thuộc trước một trung tâm vải tại thành phố Bảo Định, tỉnh Hà Bắc, Trung Quốc. Người đàn ông 43 tuổi từng nổi tiếng khắp mạng xã hội năm 2020 vì gương mặt giống hệt "ông hoàng nhạc pop châu Á" Châu Kiệt Luân.
Trước khi rời đi năm 2024 để làm ăn ở thành phố Thiên Tân, Bạch đã gắn bó với khu này suốt gần 10 năm, theo Sixth Tone.
"Mọi thứ tôi có hôm nay đều bắt đầu từ quầy bánh này suốt khoảng 10 năm. Ai mà có thể dễ dàng rời bỏ nơi mình bắt đầu?", anh nói về lý do quay lại bán trong 10 ngày của tháng 1.
Khách tìm đến chủ yếu là người quen cũ. Một số người xin chụp ảnh, Bạch luôn vui vẻ đồng ý. Một khách hàng nhớ lại: "Ngày trước, hàng người xếp dài hàng chục mét, chờ rất lâu. Giờ không còn đông như vậy nữa nên tôi tranh thủ quay lại mua".
Từ cậu bé bỏ học đến "hiện tượng mạng"
Sinh ra trong một gia đình nông thôn ở thành phố Hàm Đan (Hà Bắc), cách Bảo Định khoảng 300 km, Bạch Hiển Dĩnh rời nhà khi chưa học xong cấp hai để đi làm. Trước khi mở quầy bánh năm 2015, anh từng làm bảo vệ, công nhân nhà máy đồ chơi và bán rau.
Từ nhỏ, nhiều người đã nói anh giống Châu Kiệt Luân - ca sĩ nổi tiếng xuất hiện từ đầu những năm 2000. Anh thường chỉ cười cho qua, nhưng chính điều đó sau này lại làm thay đổi cuộc đời.
Cuối tháng 11/2020, một khách hàng quay video anh làm bánh và đăng lên mạng, nhận xét về sự giống nhau. Video nhanh chóng thu hút hơn 267.000 lượt thích và gần 50.000 bình luận.
Hôm sau, Bạch nghe tin mình "lên xu hướng" nhưng không nghĩ điều đó liên quan nhiều đến mình. Cho đến khi anh và vợ thấy lượng khách tăng vọt.
Ngày 7/12/2020, anh đăng video trên Douyin để cảm ơn mọi người. Anh chia sẻ mình biết đến Châu Kiệt Luân nhưng không quen nghe nhạc của anh. "Nhưng việc bán bánh của tôi thực sự tốt lên nhờ chuyện này", anh nói. Video nhận gần nửa triệu lượt thích.
 |
| Bạch Hiển Dĩnh (mặc áo sơ mi trắng và tạp dề màu xám) tạo dáng selfie với khách hàng tại cửa hàng mới khai trương của ở Thiên Tân vào tháng 10/2024. Ảnh: VCG. |
Đến mùa hè 2023, một video của Bạch bất ngờ được thuật toán của Douyin đẩy mạnh, thu hút hơn 786.000 lượt thích, đưa anh trở lại top xu hướng.
"Lượng khách tăng mạnh, chúng tôi bán được rất nhiều bánh", anh kể. Khách từ khắp nơi, cả du khách nước ngoài, kéo đến. Có lúc hàng người xếp dài gần 50 m. Lo mọi người bị say nắng, anh chuẩn bị nước uống và nước mơ miễn phí.
Doanh thu mỗi ngày tăng gấp đôi, nhưng công việc cũng nặng hơn nhiều. Mỗi tối, hai vợ chồng phải chuẩn bị bột, gọt và bào 50 kg khoai tây, rửa từng túi rau xà lách để kịp bán vào trưa hôm sau. Tháng 8 năm đó, ngày nào họ cũng trở về nhà trong trạng thái kiệt sức.
Sự nổi tiếng còn mang đến những lời mời đi biểu diễn làm bánh khắp nơi, được đối xử như người nổi tiếng. Đó cũng là điều khiến anh không thoải mái.
"Tôi chỉ kiếm tiền theo cách mình biết. Những thứ khác, tôi không theo đuổi", anh nói.
Chọn cuộc sống bình dị
Dù có lượng người theo dõi lớn, Bạch Hiển Dĩnh lại không tận dụng được để kiếm tiền online.
Anh từng hợp tác với một công ty nội dung, nhưng sớm dừng lại vì hợp đồng phức tạp. Thử bán hàng qua livestream, anh cũng bỏ cuộc khi khách không hài lòng với sản phẩm.
"Nhiều người nghĩ tôi kiếm được rất nhiều tiền từ mạng xã hội, nhưng thực tế là không. Tôi không hiểu mạng xã hội, không làm quảng cáo, không biết tận dụng xu hướng", anh chia sẻ
Với anh, điều quan trọng nhất là gia đình. Hai vợ chồng có ba con gái, và mong muốn lớn nhất chỉ là các con có cuộc sống tốt hơn.
"Tôi chỉ mong các con có công việc tử tế, tự kiếm tiền và không phải sống nghèo như chúng tôi trước đây", anh nói.
 |
| Bạch Hiển Dĩnh tại các buổi hòa nhạc của Châu Kiệt Luân ở Thiên Tân và Thái Nguyên, tỉnh Sơn Tây, năm 2023. Ảnh: Douyin. |
Cuối năm 2023, khi đi xem Châu Kiệt Luân biểu diễn tại Thiên Tân, Bạch nảy ý định mở cửa hàng. Năm sau, vợ chồng anh khai trương thương hiệu riêng, bán bánh kếp và cháo.
Tuy nhiên, việc kinh doanh không hề dễ dàng. Có ngày, doanh thu chỉ đủ trả lương nhân viên. Một cửa hàng mới mở ở Thạch Gia Trang cũng phải đóng cửa sau 6 tháng.
Dù vậy, Bạch nhận ra một điều rằng khi anh trực tiếp đứng bán, khách vẫn tìm đến. Có lẽ vì thế, quầy bánh vỉa hè cũ vẫn là nơi anh muốn quay về. Trong những ngày trở lại, anh trò chuyện với khách quen, thậm chí chơi "oẳn tù tì" để tặng bánh miễn phí.
Khi được nói là giống Châu Kiệt Luân, anh luôn lắc đầu: "Anh ấy có tài năng thật sự. Tôi chỉ là người bình thường, có được hôm nay là nhờ mọi người ủng hộ".
Không có kế hoạch lớn lao, không chạy theo danh tiếng, Bạch chỉ chọn sống chậm lại, làm tốt công việc của mình. "Sau từng ấy năm, tôi vẫn chưa thể rời bỏ quầy bánh này", anh tâm sự.
Theo tác giả James Suzman, Đông Á được coi là khu vực đang phải chịu hậu quả nặng nề từ thực trạng nhân viên làm việc quá sức. Những con số đáng báo động về "văn hóa 996" ở Trung Quốc, hiện tượng "karoshi" (làm việc đến chết) tại Nhật Bản... được đề cập trong cuốn sách Lịch sử việc làm khiến chúng ta phải giật mình.
