50 triệu cử tri Thái Lan đi bỏ phiếu, cơ hội nào cho gia tộc Shinawatra?

Cựu Thủ tướng Thaksin Shinawatra và cựu Thủ tướng Paetongtarn Shinawatra. Ảnh: Reuters

Hơn 50 triệu cử tri Thái Lan đi bỏ phiếu trong cuộc bầu cử sớm, sau nhiều tháng biến động về lãnh đạo và liên minh chính trị, trong bối cảnh căng thẳng dọc biên giới đất liền với Campuchia.

Khoảng 2,3 triệu cử tri Thái Lan sẽ bỏ phiếu lần đầu tiên, và kết quả có thể chọn ra vị thủ tướng thứ 4 của Thái Lan chỉ trong vòng 3 năm.

Thủ tướng Anutin Charnvirakul giải tán Quốc hội từ ngày 12/12/2025, khi ông đối mặt với một cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm do đảng Nhân dân kiến nghị, đưa cử tri trở lại phòng phiếu chưa đầy 3 năm sau cuộc tổng tuyển cử 2023.

Những vấn đề nổi bật trong chiến dịch tranh cử gồm chi phí sinh hoạt, phục hồi kinh tế và cải cách chính trị.

Ủy ban bầu cử cho biết 2,26 triệu cử tri đăng ký bỏ phiếu sớm ngoài đơn vị bầu cử của mình, trong khi 8.610 người đăng ký bỏ phiếu sớm trong đơn vị bầu cử. Tại Bangkok, hơn 740.000 cử tri đã bỏ phiếu sớm ngoài đơn vị bầu cử, đạt 87,6% tỷ lệ tham gia.

Ủy ban Bầu cử cho biết quá trình bỏ phiếu sớm nhìn chung diễn ra suôn sẻ trên toàn quốc. Đa số cử tri sẽ bỏ phiếu trong ngày 8/2, tại khoảng 100.000 điểm bỏ phiếu trên toàn quốc, mở cửa từ 8h - 17h theo giờ địa phương.

Kết quả dự kiến sẽ có trong tối nay. Ủy ban Bầu cử phải chứng nhận kết quả và công bố chính thức trong vòng 60 ngày, tức chậm nhất vào ngày 9/4.

Vì tổ chức hai sự kiện bỏ phiếu cùng ngày, đây được dự báo là cuộc bầu cử tốn kém nhất từ trước tới nay, với chi phí 8,97 tỷ baht (khoảng 282,1 triệu USD), cao hơn khoảng 3 tỷ baht so với các cuộc bầu cử 2019 và 2023.

Những ứng viên thủ tướng

Sau khi công bố kết quả chính thức, Quốc hội 500 ghế sẽ họp trong vòng 15 ngày để bầu thủ tướng - cần ít nhất 251 phiếu.

Trước bầu cử, các đảng đã nộp danh sách tối đa 3 ứng viên thủ tướng. Bất kỳ đảng nào có ít nhất 25 ghế đều có quyền đề cử ứng viên thủ tướng để Quốc hội bỏ phiếu.

Có 57 đảng tham gia tranh cử, nhưng giới phân tích dự đoán đây là cuộc đua tam mã giữa đảng Nhân dân, Bhumjaithai và Pheu Thai. Khả năng 1 đảng giành đa số tuyệt đối là thấp, nên liên minh gần như chắc chắn sẽ cần thiết.

Thủ tướng lâm thời Anutin (trái) và lãnh đạo đảng Nhân dân Natthaphong Ruengpanyawut. (Ảnh: CNA)

Thăm dò của Đại học Suan Dusit và Viện Phát triển Quốc gia (NIDA) cho thấy ông Natthaphong Ruengpanyawut (38 tuổi) - lãnh đạo đảng Nhân dân, là ứng viên được yêu thích nhất, hơn Thủ tướng lâm thời Anutin (59 tuổi) và ứng viên Pheu Thai Yodchanan Wongsawat (46 tuổi).

Đảng Nhân dân từng là đảng lớn nhất Hạ viện trong cuộc bầu cử 2023, với tên cũ là Move Forward (Tiến bước) do ông Pita Limjaroenrat lãnh đạo, nhờ sự ủng hộ đông đảo của giới trẻ và cử tri mong muốn thay đổi.

Tuy nhiên, đảng này không đủ phiếu trong cuộc bỏ phiếu liên viện khi đó, do phần lớn 250 thượng nghị sĩ do quân đội bổ nhiệm phản đối.

Chương trình cải cách dân chủ, giáo dục, tư pháp và chính sách xã hội, cùng cách tiếp cận quản trị mới mẻ, cuối cùng khiến đảng rơi vào thế đối lập, dù tái xuất dưới tên đảng Nhân dân. Ứng viên Natthaphong hiện là lãnh đạo đối lập trẻ nhất của Thái Lan.

Đảng Nhân dân cũng đề cử ông Sirikanya Tansakun (44 tuổi), phó lãnh đạo đảng, làm ứng viên dự phòng cho chức thủ tướng.

Đảng Bhumjaithai do ông Anutin lãnh đạo hiện cũng là đối thủ mạnh sau khi góp phần làm tan rã liên minh do đảng Pheu Thai dẫn dắt, khiến bà Paetongtarn Shinawatra bị phế truất.

Giới chuyên gia cho rằng ông Anutin có thể đã tăng sức hút nhờ lập trường quân sự cứng rắn trong căng thẳng biên giới với Campuchia và tận dụng làn sóng chủ nghĩa dân tộc.

Pheu Thai - đảng đóng vai trò chủ đạo suốt 2 thập niên - từng hấp dẫn với cử tri nông thôn, nhưng vị thế của họ đã suy yếu sau nhiều năm lãnh đạo lưu vong, kiện tụng, giải tán đảng và thay đổi thế hệ.

Cuộc bầu cử lần này được coi là phép thử sức ảnh hưởng còn lại của “gia tộc Shinawatra”. Ứng viên thủ tướng hàng đầu của Pheu Thai là ông Yodchanan - cháu của cựu Thủ tướng Thaksin Shinawatra và là con trai cựu Thủ tướng Somchai Wongsawat.