5 tọa độ khắc nghiệt nhất hành tinh

Ngay trong thế kỷ 21, khi bản đồ thế giới dường như đã được phủ kín bởi các tuyến bay và hải trình, vẫn tồn tại những nơi gần như tách biệt hoàn toàn với phần còn lại của nhân loại.

Đó có thể là những đỉnh núi cô độc, sa mạc rộng lớn hay lớp băng vĩnh cửu ở hai cực. Nhưng đặc biệt hơn, theo Britannica, có những hòn đảo xa xôi đến mức gần như bị bỏ quên, nằm ngoài mọi tuyến giao thông quen thuộc, nơi con người chỉ hiện diện một cách rất hạn chế.

Hầm hạt giống toàn cầu Svalbard trên đảo Spitsbergen. Ảnh: Crop Trust.

Kerguelen

Quần đảo Kerguelen, nằm giữa Ấn Độ Dương, là một trong những nơi như vậy. Với khí hậu lạnh, gió mạnh quanh năm và gần như không có cây lớn, Kerguelen mang dáng vẻ hoang sơ đặc trưng của vùng cận Nam Cực.

Nơi đây không có cư dân thường trú, chỉ có các nhà khoa học Pháp luân phiên làm việc tại trạm nghiên cứu Port-aux-Français. Điều kiện tự nhiên khắc nghiệt khiến mọi hoạt động đều phụ thuộc vào tiếp tế định kỳ từ đất liền.

Tuy vậy, chính sự biệt lập này lại biến Kerguelen thành “phòng thí nghiệm tự nhiên” lý tưởng để nghiên cứu biến đổi khí hậu, hải dương học và hệ sinh thái gần như nguyên sơ.

Spitsbergen

Ở phía Bắc, Spitsbergen lại cho thấy một cách con người thích nghi với môi trường cực đoan. Đây là hòn đảo lớn nhất của quần đảo Svalbard tại Na Uy, cách Greenland hơn 1.700 km và cách lục địa châu Âu gần 1.000 km. Dù phần lớn diện tích bị băng phủ, nơi đây vẫn có các khu định cư ổn định như Longyearbyen.

Tuy nhiên, cuộc sống tại đây đi kèm những quy định rất khác thường. Việc mang theo súng khi rời khu dân cư là điều gần như bắt buộc để phòng gấu Bắc Cực. Ngoài ra, Svalbard còn là nơi đặt Kho hạt giống toàn cầu. Đây là một “két sắt sinh học” lưu trữ hàng triệu mẫu giống cây trồng, nhằm bảo vệ nguồn lương thực của nhân loại trước các kịch bản khủng hoảng toàn cầu.

Tristan da Cunha

Tristan da Cunha, thuộc lãnh thổ hải ngoại Anh, thường được gọi là nơi có cộng đồng dân cư cô lập nhất thế giới. Hòn đảo nằm cách vùng đất có người ở gần nhất hơn 2.000 km, và không có sân bay. Mọi kết nối đều phụ thuộc vào tàu biển, với hành trình kéo dài nhiều ngày từ Nam Phi.

Người dân trên đảo Tristan da Cunha. Ảnh: The New York Times.

Cộng đồng nhỏ tại đây duy trì cuộc sống giản dị, dựa vào nông nghiệp, chăn nuôi và đánh bắt hải sản. Sự biệt lập không chỉ tạo nên thách thức mà còn hình thành một cấu trúc xã hội đặc biệt, nơi các mối quan hệ cộng đồng gắn kết chặt chẽ hơn so với nhiều nơi khác.

Pitcairn

Pitcairn, một hòn đảo nhỏ ở Nam Thái Bình Dương, lại mang một câu chuyện lịch sử đặc biệt. Đây là nơi những thủy thủ nổi loạn từ tàu HMS Bounty tìm đến lánh nạn vào cuối thế kỷ 18. Trải qua hơn 200 năm, Pitcairn hiện chỉ còn vài chục cư dân, trở thành một trong những cộng đồng nhỏ nhất thế giới.

Sự biệt lập khiến cuộc sống tại đây mang tính tự cung tự cấp cao, từ trồng trọt, đánh bắt đến sử dụng năng lượng tái tạo. Tuy nhiên, nó cũng đồng nghĩa với việc tiếp cận y tế, giáo dục hay dịch vụ cơ bản đều gặp nhiều hạn chế.

Novaya Zemlya

Novaya Zemlya, nằm ở vùng Bắc Băng Dương thuộc Nga, lại gắn liền với lịch sử quân sự lâu đời. Hai đảo chính của quần đảo là Severny ở phía bắc và Yuzhny ở phía nam, kéo dài khoảng 1.000 km theo trục tây nam - đông bắc. Giữa hai đảo là eo biển Matochkin Shar, một dải nước hẹp chỉ rộng khoảng 1,6-2,4 km.

Quần đảo này từng là địa điểm thử nghiệm hơn 100 vụ nổ hạt nhân trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh, bao gồm cả vụ thử “Tsar Bomba”. Đây là quả bom hạt nhân mạnh nhất từng được kích nổ. Ngày nay, khu vực này vẫn bị kiểm soát chặt chẽ, với rất ít dân cư sinh sống. Điều kiện tự nhiên khắc nghiệt, cùng di sản lịch sử đặc biệt, khiến Novaya Zemlya gần như nằm ngoài mọi tuyến phát triển dân sự thông thường.