Căn bệnh hiếm gặp âm thầm gây đột quỵ ở trẻ

Ê-kíp phẫu thuật tái tưới máu não cho trẻ mắc hội chứng Moyamoya. Ảnh: BVCC.

Bệnh viện Nhi đồng 2 (TP.HCM) vừa phẫu thuật thành công cho bé T.K. (6 tuổi, ngụ Khánh Hòa), được chẩn đoán mắc bệnh Moyamoya, một dạng tổn thương mạch máu não tiến triển. Đáng chú ý, bệnh lý này xuất hiện sau quá trình xạ trị u sọ hầu trước đó.

Theo bệnh sử, cách đây 4 năm, bé được phát hiện u sọ hầu và đã phẫu thuật. Sau đó, trẻ tiếp tục được xạ trị phần u còn lại nhằm giảm nguy cơ tái phát. Tuy nhiên, khoảng một năm gần đây, bé thường xuyên bị đau đầu, chóng mặt, đôi lúc tê yếu tay nhưng tự hồi phục nên gia đình không quá lo lắng.

Chỉ đến khi trẻ xuất hiện cơn co giật, yếu liệt nửa người trái kéo dài và không hồi phục, gia đình mới đưa đi khám. Kết quả chụp MRI ghi nhận bệnh nhi bị nhồi máu não, hẹp tắc động mạch cảnh trong hai bên. Các bác sĩ tiếp tục chụp mạch máu não (DSA) và xác định tổn thương Moyamoya ở cả hai bán cầu.

Bệnh nhi sau đó được chỉ định phẫu thuật nhằm tái tưới máu não, ngăn ngừa nguy cơ đột quỵ tái phát. Theo ThS.BS Nguyễn Ngọc Pi Doanh, khoa Ngoại Thần kinh, Moyamoya là bệnh lý hiếm gặp, đặc trưng bởi tình trạng hẹp hoặc tắc dần động mạch cảnh trong, khiến não thiếu máu kéo dài. Để bù đắp, cơ thể hình thành các mạch máu nhỏ bất thường nhưng không đủ cung cấp máu, từ đó làm tăng nguy cơ đột quỵ.

Bệnh thường biểu hiện bằng các triệu chứng như đau đầu, chóng mặt, co giật, cơn thiếu máu não thoáng qua. Ở giai đoạn nặng, người bệnh có thể bị đột quỵ do tắc mạch hoặc xuất huyết não.

Nguyên nhân của Moyamoya chưa được xác định hoàn toàn. Ngoài yếu tố di truyền, một số trường hợp được ghi nhận là biến chứng sau xạ trị vùng đầu - cổ hoặc sau các bệnh lý viêm nhiễm.

Hiện nay, phẫu thuật là phương pháp điều trị hiệu quả nhất, giúp cải thiện lưu lượng máu lên não và hạn chế các cơn đột quỵ tái diễn. Với trẻ nhỏ, phương pháp bắc cầu mạch máu não gián tiếp thường được ưu tiên do phù hợp với đặc điểm mạch máu nhỏ và cho hiệu quả lâu dài.

Bác sĩ Doanh cho biết tiên lượng bệnh phụ thuộc nhiều vào thời điểm can thiệp. Nếu được phát hiện sớm khi não chưa tổn thương nặng, khả năng hồi phục sẽ tốt hơn. Ngược lại, các tổn thương do đột quỵ thường không thể phục hồi hoàn toàn.

Tại Bệnh viện Nhi đồng 2, hơn 120 bệnh nhân Moyamoya đã được điều trị với trên 200 ca phẫu thuật, do phần lớn trường hợp tổn thương cả hai bên não. Dù một số bệnh nhân còn di chứng do nhập viện muộn, đa số đạt kết quả khả quan.

Từ trường hợp trên, bác sĩ Doanh khuyến cáo phụ huynh không nên chủ quan với các dấu hiệu như đau đầu kéo dài, yếu tay chân thoáng qua hay co giật ở trẻ. Việc thăm khám sớm có thể giúp phát hiện bệnh kịp thời, tránh những biến chứng nguy hiểm như đột quỵ.