Ngày 14/5, đại diện Zalo đã tham dự và trình bày tại sự kiện “Build Accessible Experiences on iOS”. Sự kiện được tổ chức tại Developer Center, Singapore, với sự tham gia của đông đảo kỹ sư iOS tại Singapore và nhiều quốc gia trong khu vực.
Sự kiện được tổ chức trong khuôn khổ Global Accessibility Awareness Day (GAAD) - ngày Nhận thức toàn cầu về khả năng tiếp cận. Đây là cơ hội để cộng đồng lập trình viên, chuyên viên sản phẩm, nhà thiết kế từ nhiều tổ chức công nghệ cùng nhìn lại tầm quan trọng của việc xây dựng sản phẩm số có thể tiếp cận bởi mọi đối tượng, bao gồm cả người khuyết tật.
Tổ chức WHO ước tính có khoảng 1,3 tỷ người - chiếm khoảng 16% dân số toàn cầu - đang sống với các dạng khuyết tật khác nhau. Con số này được dự đoán đang tăng lên khi y học có thể chẩn đoán thêm các dạng khuyết tật mới, cũng như việc con người ngày càng sống lâu hơn. Tại Việt Nam, theo số liệu của Cục Bảo trợ Xã hội cuối năm 2024, số lượng người khuyết tật ở nước ta dao động khoảng từ 6,2 đến 8 triệu người.
Chính vì vậy, việc tăng cường khả năng tiếp cận cho người khuyết tật đã trở thành ưu tiên hàng đầu trong nhiều lĩnh vực đời sống. Nhận thức được vai trò quan trọng của công nghệ trong đời sống người khuyết tật, Ngày nhận thức toàn cầu về khả năng tiếp cận (GAAD) đã ra đời từ năm 2012. Mục đích của GAAD là thúc đẩy mọi người cùng thảo luận, suy nghĩ và tìm hiểu về khả năng tiếp cận cũng như sự hòa nhập kỹ thuật số (trên web, phần mềm, thiết bị di động…) của những người khuyết tật khác nhau.
Công nghệ tăng khả năng tiếp cận cho người dùng
Tại sự kiện “Build Accessible Experiences on iOS”, anh Nguyễn Hữu Đức - quản lý sản phẩm tại Zalo - đã trình bày về cách Zalo tích hợp tính năng Voice-over để hỗ trợ người khiếm thị. Theo anh Đức, “khả năng tiếp cận” (accessiblity) không đơn thuần là việc thêm một tính năng. Tại Zalo, việc tăng khả năng tiếp cận cho người dùng luôn được coi như một “triết lý” để những chuyên viên phát triển sản phẩm nghĩ đến ngay từ đầu.
 |
| Anh Nguyễn Hữu Đức - quản lý sản phẩm tại Zalo - trình bày về cách Zalo tích hợp tính năng Voice-over để hỗ trợ người khiếm thị. |
"Zalo luôn muốn xây dựng một sản phẩm đơn giản, dễ dùng, có thể phục vụ nhiều người nhất có thể và tin rằng công nghệ chỉ thật sự có ý nghĩa khi nó giúp mọi người kết nối với nhau dễ dàng hơn. Nhìn từ góc độ đó, việc đầu tư cho khả năng tiếp cận người dùng của sản phẩm trở thành một điều rất tự nhiên".
VoiceOver là một phần trong hành trình tăng khả năng tiếp cận người dùng trên Zalo. Tính năng giúp Zalo tiến gần hơn tới mục tiêu để bất kỳ ai, kể cả người khiếm thị, cũng có thể giao tiếp, học tập, làm việc và kết nối với mọi người một cách độc lập hơn.
“Chúng tôi nhận được email từ một bạn học sinh khiếm thị, chia sẻ mong muốn Zalo hỗ trợ VoiceOver tốt hơn để bạn có thể tự mình sử dụng ứng dụng trong cuộc sống hàng ngày. Khoảnh khắc đó, đội ngũ phát triển sản phẩm nhận ra rằng khả năng tiếp cận không chỉ là câu chuyện công nghệ, đó còn là động lực để đội ngũ tiếp tục làm sản phẩm tốt hơn mỗi ngày. Nhờ vậy, Zalo có thể trở nên gần gũi, dễ dùng và có ý nghĩa với nhiều người hơn”, anh Nguyễn Hữu Đức nhấn mạnh.
Tính năng VoiceOver giúp người khiếm thị sử dụng điện thoại bằng cách chạm vào màn hình và nghe thiết bị đọc nội dung hiển thị trên màn hình. Giải pháp công nghệ trên giúp tăng cường khả năng tự chủ của người khiếm thị khi họ có thể tự mình đọc một tin nhắn, trả lời bạn bè, gọi điện cho người thân hay tham gia những cuộc trò chuyện hàng ngày mà không cần phụ thuộc vào ai khác.
Với nhiều người, đây có thể là những điều rất bình thường, nhưng với một người khiếm thị, khả năng được chủ động giao tiếp và kết nối lại mang ý nghĩa rất lớn. Với sứ mệnh “phát triển Internet để thay đổi cuộc sống người Việt Nam”, Zalo tin rằng, ai cũng có quyền và được hỗ trợ để giao tiếp thuận tiện, dễ dàng, và chủ động.
 |
| Zalo tin rằng ai cũng có quyền và được hỗ trợ để giao tiếp thuận tiện, dễ dàng, và chủ động. |
Lấy người dùng làm trung tâm trong thiết kế sản phẩm
Khi một sản phẩm được thiết kế đơn giản, rõ ràng và dễ tiếp cận, trải nghiệm sử dụng sản phẩm thường sẽ tốt hơn cho mọi người. Đó cũng là lý do Zalo luôn nỗ lực giữ triết lý thiết kế lấy con người làm trung tâm trong thiết kế và ưu tiên sự đơn giản trong trải nghiệm sử dụng.
Với rất nhiều người dùng, một cải thiện trong khả năng tiếp cận có thể chỉ giúp trải nghiệm sử dụng Zalo thêm một chút khác biệt. Song, với một người khuyết tật, thay đổi đó có thể mang ý nghĩa lớn lao. Đó là khả năng tự đọc tin nhắn, trả lời một cuộc trò chuyện hay quan trọng hơn cả là cảm giác không bị đứng ngoài những kết nối hàng ngày.
 |
| Zalo lấy người dùng làm trung tâm trong thiết kế sản phẩm. |
Ước tính khoảng 30% người dùng Zalo đang sử dụng các tính năng AI mỗi ngày. Tại sự kiện, anh Nguyễn Hữu Đức chia sẻ: “Trong tương lai, Zalo sẽ tiếp tục đầu tư và hoàn thiện thêm nhiều tính năng giúp tăng cường khả năng tiếp cận của nhiều nhóm người dùng trong xã hội - đặc biệt là các nhóm yếu thế, như các tính năng Soạn tin nhắn văn bản bằng giọng nói (Dictation), Chuyển tin nhắn âm thanh thành văn bản (Voice to Text), Đọc văn bản (Text to Speech), tăng cỡ chữ lớn cho người dùng, hay phụ đề cuộc gọi (Call Caption). Mục tiêu của chúng tôi không chỉ là hỗ trợ tốt hơn cho người khuyết tật mà còn là làm cho sản phẩm trở nên dễ tiếp cận với mọi người dùng trong cuộc sống hàng ngày".
