Cây sơn tra thuộc họ táo gai, thường mọc ở vùng núi, quả khô được dùng làm thuốc. Ảnh: C.T.

Vị chua không chỉ tốt cho gan mà còn có tác dụng sinh tân dưỡng âm, điển hình là việc ăn đồ chua sẽ kích thích tiết nước bọt, tăng cảm giác ngon miệng. Nhắc đến đồ chua thì không thể không nhắc tới sơn tra, đây cũng là một vị thuốc phổ biến trong Đông y, giúp tư âm, bổ huyết.

Sơn tra trong y học cổ truyền được làm bằng cách hái sơn tra trên núi, bỏ hạt, cắt thành lát và phơi khô. Nó thuộc kinh lạc của tỳ, vị, can, hỗ trợ tiêu hóa và nuôi dưỡng dạ dày, ngoài ra còn giúp khí lưu thông, tiêu tán uất kết.

Khi chán ăn hay thấy xuất hiện triệu chứng can khí uất kết, hoặc muốn bổ huyết, hoạt huyết đều có thể ăn sơn tra. Lưu ý, những người tỳ vị hư nhược, đi ngoài phân lỏng hoặc đang sử dụng nhân sâm không nên ăn sơn tra.

Đừng để vẻ ngoài của một loại hoa quả thông thường đánh lừa bạn, công dụng hoạt huyết hóa uất của nó rất tốt nên cũng sẽ gây hao khí, do đó người khí trệ nghiêm trọng cũng nên tránh sử dụng.

Phụ nữ mang thai thường thích ăn chua, nhưng tuyệt đối không được ăn loại quả này, do tác dụng hoạt huyết của nó sẽ gây sảy thai. Khác với sơn tra tươi, sơn tra làm thuốc không ngon chút nào. Dùng nó để nấu nước uống thường khá chua, do đó ta nên kết hợp thêm hai loại thực phẩm có màu trắng để tư âm, nhuận tràng, giúp vẻ ngoài tươi tắn hơn, đồng thời cũng tăng mùi vị.

- Đầu tiên là ngân nhĩ:

Sơn tra dùng vị chua để tư âm, còn ngân nhĩ lại dùng cấu trúc kết dính và nhớt để tư âm, mang lại hiệu quả rất tốt. Nhiều thực phẩm tư âm cũng có kết cấu tương tự, như yến sào, hải sâm…

Đông y cho rằng nó có công hiệu tư âm, nhuận phổi, bổ gan, lợi thận và dưỡng da cực kỳ tốt. Phụ nữ vốn thuộc âm, nên nhiều chị em thường hay uống canh ngân nhĩ để dưỡng nhan chính là phát huy được tác dụng của chất nhờn này.

Bạn cần sử dụng 10g sơn tra làm thuốc hoặc 10 quả sơn tra tươi, thêm 10g ngân nhĩ, 100g gạo tẻ. Rửa sạch sơn tra và để riêng, cắt bỏ phần cuống của ngân nhĩ, ngâm trong nước, xé ra như cánh hoa. Vo gạo, sau đấy cho vào nồi nước lạnh cùng sơn tra và ngân nhĩ, đun sôi với lửa lớn rồi chuyển lửa nhỏ hầm như nấu cháo bình thường. Thêm đường tùy sở thích, người bị tiểu đường thì không nên thêm.

- Thứ hai là lê:

Có thể đun sơn tra với lê thành nước uống. Màu trắng đi vào phổi vì vậy lê có tác dụng dưỡng âm bổ phổi. Nó cũng là loại quả tư âm sinh tân rất tốt, nuôi dưỡng các dịch trong cơ thể. Chúng ta cũng có thể dùng một quả lê, 7 - 8 quả sơn tra tươi (hoặc 4g sơn tra khô) để đun, ăn được cả nước lẫn bã. Hai món ăn này phù hợp để sử dụng hàng ngày.