Đối với một người đến từ đất nước của hoa tulip, hoa hướng dương vùng Provence tất yếu trở thành biểu tượng của xứ sở nhiều nắng ấy. Nó không chỉ phản chiếu ánh sáng mặt trời, mà còn tái hiện hình tròn và sự rạng rỡ của ngôi sao này.

Càng khiến người xem bối rối hơn khi qua nét vẽ và cọ màu của Van Gogh, những bông hoa như mang đường nét của một vật thể lạ lùng đang quan sát khán giả. Chụm lại với nhau, những bông hoa hướng dương về người xem, như một chùm khuôn mặt và con mắt kỳ lạ muốn khám phá tận cùng tâm hồn.

Dành cho người bạn Gauguin

Trong suốt mùa hè 1888, vui mừng với tin Paul Gauguin đến Arles, Van Gogh đã vẽ bốn bản Hoa hướng dương. Số lượng hoa thay đổi một chút, từ 12 bông đến 15 bông tùy từng bức.

Chính với bức tranh này, hiện được lưu giữ tại Bảo tàng Neue Pinakothek ở thành phố Munich (Đức), nhà họa sĩ đã bắt đầu loạt tranh phi thường của mình.

Trong bó hoa này, không có gì đáng ngạc nhiên hơn những trạng thái phong phú của những bông hoa hướng dương: rạng rỡ và vươn lên trên những bông khác, gục xuống ở bên phải lọ, héo rũ và cụp lại ở giữa, có hạt ở bên trái, và có chỗ thì đã tàn...

Toàn bộ tính mong manh, bấp bênh của sự sống được kể ra ở đây, bằng ngôn ngữ kỳ lạ của những bông hoa, dường gần gũi với người họa sĩ thống khổ hơn ngôn ngữ loài người! Theo hướng này, khó tránh khỏi việc so sánh với một bức tranh khách quan hơn mà Claude Monet đã vẽ về cùng đề tài. Một bức tranh mà Van Gogh biết rõ và ngưỡng mộ.

Chối từ lựa chọn trang trí

Để cắm bó hoa của mình, Van Gogh chọn một cái lọ quê kệch, lành lặn, vững vàng, bằng đất nung tráng men. Ông chăm chút cho dáng bình và khối nổi của nó. Đối lập với sự lộn xộn của những bông hoa vươn lên theo mọi hướng và dưới mọi hình dạng, cái lọ khiêm tốn này đem lại cảm giác yên tâm, thậm chí là an ủi.

Không ngạc nhiên khi họa sĩ đã chọn ký tên mình lên phần phình ra của chiếc lọ gốm giản dị này. Những nét rắn rỏi và gọn gàng của hình vẽ cũng góp phần thể hiện sự vững vàng này. Màu sắc cũng không kém phần nổi bật.Họa sĩ sử dụng một thang màu vàng mới lạ, đảm bảo sự phong phú, hài hòa và đồng nhất của cái nhìn.

Nghệ sĩ say sưa với hoa hướng dương làm sao! (Trong khi đó, trái lại, Claude Monet chỉ thoáng chú ý đến nó.) Không gì chứng tỏ điều này rõ rệt như tính thống nhất mạnh mẽ ở loạt tranh mà ông đã vẽ từ năm 1888 đến năm 1889.

Ý tưởng thiên tài

Bối cảnh được thu gọn thành hai phần, gồm một hình chữ nhật màu vàng và một hình vuông màu xanh ngọc nhạt: người xem buộc phải vận dụng trí khôn thị giác để tự dựng lại chiếc tủ gỗ nơi đặt lọ hoa và bức tường phía sau.