Bạn có thể chuyển sang phiên bản mobile rút gọn của Tri thức trực tuyến nếu mạng chậm. Đóng

Vì sao chúng ta dễ thấy chán nản, mất động lực trong năm mới?

Bước qua năm mới, thay vì hào hứng với những dự định mới, nhiều người lại cảm thấy mất động lực, từ chối thay đổi bản thân.

nam moi anh 1

Nhiều người bước sang năm mới với tâm thế ít hào hứng, chán nản. Ảnh: Pexels.

Khởi đầu năm mới từ lâu được xem là thời điểm vàng cho những thay đổi cá nhân. Một nghiên cứu được công bố trên INFORMS vào năm 2014 từng chỉ ra rằng những mốc thời gian trên lịch như sinh nhật, thứ hai hay năm mới có thể đóng vai trò như điểm tái thiết lập trong tâm trí.

Những mốc thời gian này khiến con người dễ nhìn lại cuộc sống và đặt ra mục tiêu mới. Hiện tượng này được các nhà khoa học gọi là “hiệu ứng khởi đầu mới”.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy không ít người bước sang năm mới với tâm thế kém hào hứng hơn trước. Họ trở nên kiệt quệ, không còn muốn tham gia vào những hoạt động mới hay theo đuổi mục tiêu mới cho bản thân. Thậm chí, đứng trước những lời kêu gọi phải thay đổi, họ lại trở nên hoài nghi, thu mình hoặc tách biệt khỏi tập thể.

Một trong những vấn đề lớn nhất gây ra cảm giác chán nản trong năm mới chính là việc đặt mục tiêu. Thông thường, chúng ta thường tự đặt cho mình những mục tiêu rất lớn như điều chỉnh chế độ ăn uống, ngủ nhiều hơn hoặc phải thành thạo một ngôn ngữ mới.

Các nhà tâm lý học nhấn mạnh đây là một sai lầm bởi con người không được "lập trình" để thực hiện những thay đổi lớn và đột ngột như vậy. Do đó, khi vừa qua năm mới và đối mặt với những mục tiêu lớn lao, con người có xu hướng chán nản, dễ mất động lực và không còn muốn hoàn thành những mục tiêu đã đề ra.

Một nguyên nhân khác khiến nhiều người cảm thấy chán nản khi năm mới vừa qua chính là họ chưa thực sự sẵn sàng cho sự thay đổi. Điều này đã được lý giải trong một nghiên cứu của GS.TS Vlad Glăveanu tại Đại học Dublin City (Ireland) vào năm 2025.

Cụ thể, ông đã thực hiện một nghiên cứu với sự tham gia của các giáo viên trong một chương trình phát triển chuyên môn. Khi biết trường học hiện tại sắp bị phá dỡ và phải chuyển sang cơ sở mới, nhiều giáo viên cho biết họ cảm thấy mệt mỏi trước viễn cảnh phải bắt đầu lại thêm một lần nữa. Những giáo viên này không hề thấy hào hứng, ngược lại cảm thấy cạn kiệt, giảm động lực.

Dù ví dụ này không gắn trực tiếp với những nỗi buồn trong năm mới, nó vẫn phần nào lý giải vì sao những khởi đầu mới ngày càng trở nên nặng nề. Nhìn chung, khi đối mặt với những điều mới và có thể tiềm ẩn rủi ro, con người sẽ có xu hướng không sẵn sàng ủng hộ và dễ phản ứng ngược.

Vì vậy, thay vì theo đuổi sự đổi mới, lột xác hoàn toàn, các chuyên gia cho rằng vào ngày đầu năm mới, chúng ta chỉ nên đặt ra những mục tiêu nhẹ nhàng, thay vì ép bản thân phải thay đổi và trở nên hoàn hảo ngay tức thì.

Thị trường lao động thay đổi chóng mặt, để tồn tại, con người cần học tập suốt đời. Trong bối cảnh đó, tạp chí Tri Thức - Znews giới thiệu tới độc giả cuốn Học tập suốt đời của tác giả Michelle R.Weise.

Tác phẩm cung cấp cho độc giả những đánh giá về thị trường lao động tương lai, những giải pháp cho nhu cầu vừa học vừa làm đang ngày một tăng, cùng với đó là đưa ra những cách kết nối để quá trình chuyển đổi “học-làm” diễn ra thuận lợi hơn. Từ đó, tác giả nêu lên vai trò của việc học tập suốt đời.

Vì sao ngày đầu năm mới lại là 1/1?

Đêm qua, hàng tỷ người trên thế giới đã đón năm 2026, bạn có bao giờ tự hỏi tại sao theo Dương lịch, ngày đầu năm mới lại là 1/1?

Tú Anh

Bạn có thể quan tâm