Các cặp vợ chồng trẻ thường gặp áp lực với việc phải trở thành "cha mẹ hoàn hảo". Ảnh minh họa: Một cảnh trong phim Trao em cả vũ trụ.

Năm 1971, nhà phân tâm học vĩ đại người Anh Donald Winnicott đã đưa ra khái niệm “cha mẹ đủ tốt” (good enough parenting) để nhấn mạnh rằng một đứa trẻ cần sự quan tâm một cách nhất quán từ cha mẹ. Tuy nhiên, “việc có những biến động trong quá trình cha mẹ chú ý tới con cái và nhận thức cũng là điều bình thường”.

Winnicott tuyên bố rằng: “Chỉ có máy móc mới hoàn hảo, còn những điều chưa trọn vẹn trong cách con người đáp ứng nhu cầu là một phần tự nhiên của môi trường nuôi dưỡng.” Vì vậy, cha mẹ không cần phải quá hoàn hảo.

Nghiên cứu của Edward Tronick trong những năm 1970 và 1980 cũng rất hữu ích khi cho chúng ta biết thế nào là “đủ”, xoay quanh mối quan hệ giữa cha mẹ và con cái trong việc kết nối cảm xúc. Ông nhận thấy rằng ngay cả những bậc cha mẹ tận tâm nhất cũng chỉ có thể thấu hiểu và đáp ứng đúng nhu cầu của con khoảng 20-30% thời gian.

Phần lớn thời gian còn lại, họ phải thử nghiệm, điều chỉnh và đôi khi vẫn chưa thể làm dịu con ngay lập tức. Điều này khiến trẻ cảm thấy khó chịu, thất vọng hoặc quấy khóc. Nghiên cứu cho thấy sức mạnh của việc hàn gắn sau những khoảnh khắc cha mẹ chưa thể xoa dịu con. Chính quá trình này giúp trẻ cảm nhận được sự thấu hiểu, yêu thương và an toàn.

Vì vậy, mục tiêu không phải là hướng tới sự hoàn hảo trong việc nuôi dạy con cái, mà là luôn cố gắng kết nối với con, ngay cả khi mọi việc có vẻ không suôn sẻ hay thậm chí trở nên tồi tệ hơn (trong một khoảng thời gian ngắn). Vì khi nỗ lực hết mình, điều đó có nghĩa là cha mẹ mong muốn hỗ trợ và giúp đỡ con.

Một phụ huynh kết nối cảm xúc tốt có thể được mô tả như sau: "Có khả năng chạm tới cảm xúc của trẻ, phản ứng phù hợp và kịp thời với những trạng thái tích cực hoặc tiêu cực của trẻ. Khuyến khích những điều lành mạnh và niềm vui trong các hoạt động vui chơi chung. Giúp trẻ xoa dịu căng thẳng khi xảy ra rạn nứt trong mối quan hệ gắn bó." (Theo Schore, 2001)

Nhiều người cho rằng trẻ em có khả năng phục hồi mạnh mẽ, nhưng trên thực tế, mức độ kiên cường của trẻ phụ thuộc vào sự gắn kết cảm xúc, cảm giác an toàn và sự vững chắc trong mối quan hệ với cha mẹ. Trẻ có thể phục hồi sau tổn thương vì chúng cảm thấy an toàn bên người thân yêu. Khi có một điểm tựa vững vàng, trẻ sẽ dám bước ra khám phá thế giới, vì chúng biết rằng luôn có một nơi an toàn để quay về.