Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ: Lãnh tụ mới của Iran “bị biến dạng”
Tại cuộc họp báo ngày 13/3, ông Pete Hegseth, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ, cho biết Lãnh tụ Tối cao mới của Iran, ông Mojtaba Khamenei, đã “bị thương và có thể bị biến dạng”.
Ông cho rằng ban lãnh đạo Iran đã suy yếu nghiêm trọng sau các động thái quân sự của Mỹ.
“Ban lãnh đạo Iran cũng không khá hơn, họ tuyệt vọng và đang lẩn trốn dưới lòng đất, đầy sợ hãi. Chúng tôi biết người được gọi là Lãnh tụ Tối cao mới cũng đã bị thương và có thể bị biến dạng”, ông Hegseth nói.
|
| Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khanemei trong một sự kiện năm 2019. Ảnh: Reuters |
Ông Hegseth cũng bày tỏ nghi ngờ đối với thông điệp đầu tiên được cho là của ông Mojtaba phát trên truyền hình Iran.
“Ông ta đã đưa ra tuyên bố, nhưng không hề có giọng nói và hình ảnh. Tại sao lại chỉ có một tuyên bố bằng văn bản? Tôi nghĩ mọi người đều biết lý do. Cha của ông ta đã qua đời. Ông ta sợ hãi, bị thương, đang lẩn trốn và thiếu tính chính danh, thật rối ren”, ông Hegseth nói.
Cũng trong cuộc họp báo, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth tuyên bố quân đội Mỹ sẽ mở lại eo biển Hormuz, nhưng không đưa ra nhiều chi tiết về cách thức hay thời điểm thực hiện.
“Có lý do vì sao chúng tôi chọn phá hủy hải quân của họ như một trong những mục tiêu chính”, ông Hegseth nói.
“Chúng tôi có kế hoạch cho mọi kịch bản ở đây. Đây không phải là một eo biển mà chúng tôi sẽ để tiếp tục bị tranh chấp”.
"Iran không còn gì, chỉ còn sự tuyệt vọng ở eo biển Hormuz"
Ông Hegseth cho biết năng lực quân sự của Iran đã suy yếu nặng nề: “Iran không gì, không còn hệ thống Phòng không, không còn Không quân, không còn Hải quân.
Số lượng tên lửa giảm 90%, số lượng UAV giảm 95%, và như cả thế giới đang thấy, họ hành động tuyệt vọng tại eo biển Hormuz, điều này chúng tôi đang xử lý”.
|
| Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth phát biểu tại cuộc họp báo ở Lầu Năm Góc ngày 13/3. Ảnh: CNN. |
Theo ông Hegseth, lực lượng Mỹ và Israel đã tiến hành hàng nghìn cuộc tấn công nhằm vào các mục tiêu tại Iran, đánh trúng hơn 15.000 mục tiêu, tức trung bình hơn 1.000 mục tiêu mỗi ngày.
“Chúng tôi đang thực hiện đúng kế hoạch nhằm đánh bại, phá hủy và vô hiệu hóa toàn bộ các năng lực quân sự quan trọng của Iran với tốc độ mà thế giới chưa từng thấy trước đây. Trong thời gian rất gần, toàn bộ các công ty quốc phòng của Iran sẽ bị phá hủy”, ông Hegseth nói thêm.
Mỹ chỉ sử dụng khoảng 1% là vũ khí tầm xa đắt tiền
Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth cho biết Mỹ và Israel đã tấn công hơn 15.000 mục tiêu kể từ khi chiến tranh với Iran bắt đầu, con số cao hơn nhiều so với những gì Lầu Năm Góc từng công bố trước đó.
Ông ca ngợi những thành quả trên chiến trường, nói rằng: “Chưa từng có một quân đội hiện đại và có năng lực, như Iran từng có, lại bị phá hủy nhanh đến vậy và trở nên mất khả năng chiến đấu”.
Tuy nhiên, ông thừa nhận việc mở lại eo biển Hormuz vẫn là thách thức và cho biết đây là vấn đề “chúng tôi đang xử lý và không cần phải lo lắng”.
Ông Hegseth nói phần lớn bom và tên lửa mà quân đội Mỹ đang sử dụng là các loại rẻ hơn như bom không dẫn đường hoặc bom dẫn đường bằng vệ tinh và laser, trong khi chỉ khoảng 1% là vũ khí tầm xa đắt tiền.
Dù vậy, đã xuất hiện lo ngại rằng Mỹ có thể đang dần cạn kiệt các loại đạn dược quan trọng như tên lửa đánh chặn.
Theo ông Hegseth, Washington “không có bằng chứng rõ ràng” cho thấy Iran đã rải thủy lôi tại eo biển Hormuz, dù một số quan chức Mỹ khác cho rằng thông tin tình báo cho thấy Tehran đã bắt đầu làm điều này.
Tướng Dan Caine, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ, cho biết quân đội Mỹ hiện đang nhắm vào năng lực rải thủy lôi của Iran trong chiến dịch quân sự.
"Iran đang tuyệt vọng"
Ông Hegseth cũng cho rằng Iran đang hành động trong sự tuyệt vọng khi đóng cửa tuyến hàng hải chiến lược này.
“Như thế giới đang thấy, họ đang hành động מתוך sự tuyệt vọng hoàn toàn tại eo biển Hormuz”, ông nói.
Giống như các cuộc họp báo trước, ông Hegseth dự báo ngày 13/3 sẽ là đợt không kích dữ dội nhất kể từ khi cuộc chiến kéo dài gần hai tuần bắt đầu.
Tướng Caine cũng khẳng định: “Hôm nay sẽ là ngày chúng tôi sử dụng hỏa lực mạnh nhất trên toàn bộ khu vực tác chiến”.
Ông Hegseth nhấn mạnh rằng Tổng thống Donald Trump sẽ là người quyết định hướng đi của cuộc chiến. “Tổng thống nắm giữ các lá bài”, ông nói, và sẽ quyết định “nhịp độ, cường độ và thời điểm của cuộc xung đột”.
Ông Trump tuyên bố sẽ tấn công Iran “rất mạnh” trong tuần tới
Trong cuộc trao đổi với Fox News ngày 13/3, ông Trump nói Mỹ có thể hộ tống các tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz nếu cần thiết, đồng thời bày tỏ hy vọng các nỗ lực chiến sự do Mỹ dẫn đầu sẽ đạt kết quả tích cực.
|
| Ông Trump ở Hebron, bang Kentucky, Mỹ, ngày 11/3. Ảnh: Reuters. |
Trong thời gian qua, lập trường của ông Trump về Iran được cho là có sự thay đổi. Ông ghi nhận quân đội Mỹ đã làm suy giảm đáng kể năng lực quân sự của Iran, nhưng cũng không ủng hộ việc nhanh chóng chấm dứt xung đột tại Iran.
Phát biểu tại một sự kiện vận động ở Hebron, bang Kentucky, hôm 11/3, ông Trump nói rằng “chúng ta đã thắng” trong cuộc chiến với Iran, song Mỹ vẫn cần tiếp tục tham chiến để “hoàn tất nhiệm vụ”.
Không kích Tehran trong ngày Al Quds, 1 người thiệt mạng
Một phụ nữ đã thiệt mạng trong vụ tấn công xảy ra gần cuộc tuần hành Ngày Al Quds tại Tehran, theo truyền thông nhà nước Iran. Các vụ nổ được ghi nhận gần khu vực đám đông tụ tập để bày tỏ sự ủng hộ đối với Palestine.
|
| Quang cảnh tại lễ tuần hành ngày Al Quds ở Tehran ngày 13/3. Ảnh: Reuters |
Hãng thông tấn IRNA cáo buộc Mỹ và Israel đứng sau cuộc tấn công. Bất chấp cảnh báo từ Israel, đám đông lớn vẫn tham gia sự kiện sau lời kêu gọi của tân Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei.
Giáo sĩ cấp cao Alireza Arafi nói sự kiện năm nay “khác với những năm trước do các diễn biến gần đây”, đồng thời khẳng định: “Chúng ta phải cảm ơn sự hiện diện kiên cường của người dân đã đáp lại lời kêu gọi của Lãnh tụ Tối cao”.
Nổ lớn giữa cuộc tuần hành tại Tehran
Theo hãng tin bán chính thức Tasnim, các vụ nổ đã được ghi nhận tại khu vực trung tâm Tehran, gần nơi diễn ra cuộc tuần hành lớn nhân Ngày Al Quds.
Hình ảnh và video từ cuộc tuần hành hôm nay, được tổ chức nhằm bày tỏ sự ủng hộ đối với người Palestine, cho thấy hàng nghìn người tham gia.
Một video do Tasnim đăng trên Telegram ghi lại cảnh người biểu tình đang hô khẩu hiệu tại cuộc tuần hành, trong khi khói từ một vụ nổ bốc lên gần đó.
|
| Người tuần hành tại quảng trường Ferdowsi ở trung tâm Tehran ngày 13/3. Ảnh: Reuters |
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã tham dự cuộc tuần hành này. Đây là sự kiện thường niên do chính phủ Iran tổ chức nhằm phản đối Israel, theo truyền thông nhà nước. Hình ảnh từ cuộc tuần hành nhân Ngày Quds, cho thấy hàng nghìn người tập trung tại một quảng trường ở thủ đô.
Video do truyền thông Iran đăng tải cho thấy Tổng thống Pezeshkian đi bộ trên đường giữa đám đông người tham gia. Trong khi đó, người tham gia hô vang khẩu hiệu “Cái chết cho Israel” và “Cái chết cho Mỹ”, đồng thời đốt cờ Israel.
Một số chuyên gia về Iran nhận định rằng cuộc tuần hành này là nỗ lực của những người trung thành với chính quyền nhằm thể hiện sự tiếp tục ủng hộ đối với giới lãnh đạo tôn giáo của đất nước.
|
| Nhân viên an ninh đứng gác khi người dân Iran diễu hành phản chiến tại Tehran, Iran, ngày 13/3. Ảnh: Reuters. |
Quảng trường Ferdowsi nằm trên trục đại lộ Enghelab, gần Đại học Tehran, khu vực này được xem là tâm điểm của các cuộc tuần hành.
Đoạn video do hãng tin Tasnim tại địa phương đăng tải cho thấy một cột khói xám bốc cao, trong khi những người biểu tình hô khẩu hiệu phản đối Mỹ và Israel.
Nguyên nhân vụ nổ hiện chưa được xác định. Nhà chức trách tại Tehran chưa đưa ra thông tin chi tiết về sự việc. Ngay trước vụ nổ tại Tehran, một vụ nổ khác cũng được ghi nhận tại thành phố Qazvin, nơi Israel trước đó cũng cảnh báo có thể tiến hành tấn công.
Israel cảnh báo tấn công vào cuộc tuần hành Al Quds
Israel đã ban hành lệnh sơ tán mới đối với các khu vực gần nơi đám đông đang tụ tập để đánh dấu Ngày Al Quds tại Tehran.
Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) đưa ra cảnh báo trên tài khoản tiếng Ba Tư của họ trên mạng xã hội X, nền tảng vốn bị chặn tại Iran như nhiều dịch vụ internet phương Tây khác.
“Kính gửi người dân, vì sự an toàn và sức khỏe của quý vị, chúng tôi khẩn thiết đề nghị ngay lập tức rời khỏi khu vực được đánh dấu trên bản đồ”, IDF viết.
Quân đội Israel cho biết sẽ tiến hành các hoạt động quân sự tại những khu vực được đánh dấu ở Tehran trong vài giờ tới.
Ngày Al Quds là cuộc tuần hành quốc tế thường niên ủng hộ người Palestine, diễn ra vào thứ sáu cuối cùng của tháng Ramadan.
TT Trump: Mỹ sẽ hộ tống tàu chở dầu qua eo biển Hormuz "nếu buộc phải thế"
Tổng thống Donald Trump cho biết Mỹ có thể cung cấp lực lượng hộ tống quân sự cho các tàu chở dầu đi qua eo biển Hormuz nếu cần thiết. Ông đưa ra phát biểu này trong cuộc phỏng vấn qua điện thoại với Brian Kilmeade của Fox News.
“Chúng tôi sẽ làm điều đó nếu cần thiết”, ông Trump nói khi được hỏi liệu quân đội Mỹ có sẵn sàng hộ tống tàu chở dầu qua tuyến đường biển đang bị đóng vì xung đột với Iran hay không.
Ông cũng bày tỏ hy vọng tình hình sẽ không leo thang thêm: “Nhưng hy vọng mọi thứ sẽ diễn ra tốt đẹp. Chúng ta sẽ xem điều gì xảy ra”.
NATO bắn hạ tên lửa Iran thứ ba
Bộ Quốc phòng Thổ Nhĩ Kỳ ngày 13/3 cho biết NATO đã đánh chặn tên lửa thứ ba trên không phận Thổ Nhĩ Kỳ kể từ khi xung đột với Iran bắt đầu.
“Tên lửa đạn đạo được phóng từ Iran và xâm nhập không phận Thổ Nhĩ Kỳ đã bị hệ thống phòng thủ tên lửa và phòng không của NATO triển khai tại Đông Địa Trung Hải vô hiệu hóa”, bộ này cho biết. Không có thương vong được ghi nhận.
|
| Máy bay chiến đấu không người lái của Thổ Nhĩ Kỳ tại Căn cứ Không quân Incirlik, miền Nam đất nước, năm 2021. Ảnh: Shutterstock. |
Sau vụ đánh chặn hôm 10/3, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Recep Tayyip Erdogan đã cảnh báo Iran không thực hiện thêm các bước đi “khiêu khích”. Iran sau đó phủ nhận việc phóng tên lửa về phía Thổ Nhĩ Kỳ.
Erdogan cũng cho biết lực lượng Thổ Nhĩ Kỳ đã đặt trong trạng thái cảnh giác từ khi xung đột bùng phát, giám sát không phận liên tục bằng tiêm kích F-16, máy bay cảnh báo sớm trên không và máy bay tiếp dầu.
4 thành viên trên máy bay tiếp dầu Mỹ thiệt mạng
Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết 4 trong số 6 thành viên phi hành đoàn trên chiếc máy bay tiếp dầu KC-135 Stratotanker rơi ở miền Tây Iraq trong đêm đã thiệt mạng. Lực lượng chức năng vẫn đang tiếp tục tìm kiếm 2 quân nhân mất tích.
|
| Thông báo của Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ về 4 binh sĩ trên máy bay tiếp dầu gặp nạn ở Iraq. |
CENTCOM cho hay nguyên nhân vụ việc vẫn đang được điều tra, nhưng nhấn mạnh rằng chiếc máy bay không bị bắn hạ bởi hỏa lực đối phương hay hỏa lực nhầm từ lực lượng đồng minh.
Tuyên bố cũng không công bố danh tính của 4 thành viên phi hành đoàn thiệt mạng.
Cái chết của 4 thành viên phi hành đoàn trên chiếc máy bay tiếp dầu của Không quân Mỹ rơi tại miền tây Iraq hôm 12/3 đã nâng tổng số binh sĩ Mỹ thiệt mạng trong cuộc chiến với Iran lên 11 người.
Trước đó, 6 quân nhân Mỹ đã thiệt mạng trong một vụ tấn công vào cảng Shuaiba của Kuwait ngày 1/3. Một binh sĩ khác tử vong hôm thứ bảy sau khi bị thương trong một cuộc tấn công tại Saudi Arabia hồi đầu tháng.
EU nói việc Mỹ miễn trừ trừng phạt dầu Nga là “đáng ngại”
Trong bài đăng trên nền tảng X, ông Antonio Costa, Chủ tịch Hội đồng châu Âu, cho rằng quyết định đơn phương của Mỹ trong việc miễn trừ trừng phạt đối với dầu xuất khẩu của Nga là “rất đáng ngại”, vì có thể ảnh hưởng đến an ninh của Liên minh châu Âu.
Trước đó, ngày 12/3, Mỹ đã ban hành một lệnh miễn trừ kéo dài 30 ngày, cho phép các quốc gia tiếp tục mua dầu và các sản phẩm từ dầu mỏ của Nga đang bị mắc kẹt ngoài khơi do ảnh hưởng của chiến sự tại Iran.
|
| Đăng tải trên nền tảng X của ông Antonio Costa. Ảnh: @eucopresident/X. |
Ngày 13/3, Thủ tướng Đức Friedrich Merz cũng lên tiếng cho rằng bất kỳ động thái nào nhằm nới lỏng các lệnh trừng phạt đối với Nga đều là sai lầm.
“Đó là một quyết định sai lầm. Hiện tại có vấn đề về giá dầu, nhưng không phải về nguồn cung dầu. Vì vậy, tôi muốn biết những yếu tố nào khác đã khiến chính phủ Mỹ đưa ra quyết định này”, ông Merz nói tại cuộc họp báo cùng người đồng cấp của Na Uy.
Lệnh miễn trừ của Mỹ được ban hành nhằm hạ nhiệt thị trường năng lượng. Tuy nhiên, động thái này dường như chưa tạo ra nhiều tác động trong ngày 13/3, khi giá dầu Brent vẫn tăng trở lại mức 101 USD/thùng vào khoảng 10h00 GMT.
Tổng thư ký Liên Hợp Quốc đến Beirut
Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres đã tới Beirut và nói chuyến thăm nhằm thể hiện sự đoàn kết với người dân Lebanon, những người theo ông “không chọn cuộc chiến này”.
Ông cam kết Liên Hợp Quốc sẽ nỗ lực thúc đẩy một tương lai hòa bình cho Lebanon và khu vực.
Trong bối cảnh Israel mở rộng các cuộc tấn công nhằm vào Hezbollah, các tổ chức quốc tế cảnh báo lệnh sơ tán quy mô lớn có thể khiến số người phải rời bỏ nhà cửa tại Lebanon vượt 1 triệu người trong vài ngày tới.
Nguy cơ tổn hại sức khỏe từ khói và ô nhiễm sau không kích
Các chuyên gia cảnh báo trẻ em, người cao tuổi và người có bệnh nền tại Iran và Trung Đông có thể đối mặt với các vấn đề hô hấp và tim mạch lâu dài nếu các cuộc không kích tiếp diễn. Những hạt bụi và hóa chất từ vụ nổ và cơ sở hạ tầng bị phá hủy có thể xâm nhập vào máu và gây tổn hại sức khỏe.
|
| Chuyên gia cảnh báo trẻ em, người cao tuổi và người có bệnh nền tại Iran và Trung Đông có thể đối mặt với các vấn đề về sức khoẻ sau các cuộc không kích. Ảnh: Reuters |
Nhà nghiên cứu khí tượng Akshay Deoras cho biết không khí sẽ tiếp tục bị ô nhiễm nếu các cuộc tấn công kéo dài, làm gia tăng rủi ro cho người dân. Các triệu chứng trước mắt có thể gồm cay mắt, khó thở và kích ứng da.
Cảnh báo được đưa ra sau khi Hội Trăng lưỡi liềm đỏ Iran nói rằng các cuộc tấn công vào nhà máy lọc dầu tại Tehran đã tạo ra mây khói dày đặc và hiện tượng “mưa đen” chứa dầu độc hại.
Đội tuyển Iran phản ứng với phát biểu của ông Trump về World Cup
Đội tuyển bóng đá nam Iran đã đáp trả phát biểu của Tổng thống Donald Trump khi ông đặt câu hỏi về việc Iran có nên tham dự World Cup hay không. Đội tuyển cho rằng không ai có quyền loại Iran khỏi giải đấu.
Trong thông điệp trên mạng xã hội, đội tuyển Iran nói quốc gia duy nhất có thể bị loại là nước chủ nhà nếu không bảo đảm an ninh cho các đội tham dự giải đấu toàn cầu.
Trước đó, ông Trump nói Iran “được chào đón” tham dự World Cup nhưng bày tỏ lo ngại về sự an toàn của các cầu thủ nếu họ tới giải đấu tổ chức tại Bắc Mỹ.
Vấn đề Trung Đông
Mục Thế giới giới thiệu cuốn sách "Châu Phi - Trung Đông: Những vấn đề chính trị và kinh tế nổi bật". Cuốn sách giới thiệu cuộc cải cách thể chế chính trị và kinh tế ở châu Phi và Trung Đông từ sau Chiến tranh Lạnh đến nay. Cuốn sách bao trùm nhiều vấn đề về sắc tộc, khả năng giải quyết mâu thuẫn sắc tộc, tôn giáo, chính sách của các nước lớn, dầu mỏ, khí đốt ở hai khu vực này,...